სახედრების ფერმა – 120 ვირი ერთ სივრცეში.

როგორია მოთხოვნა ძვირადღირებულ ვირის რძეზე

ვირის რძე ძალიან ძვირადღირებულია. მას სასარგებლო თვისებები აქვს. რძე იმითაც არის გამორჩეული, რომ არანაირი უკუჩვენება არ აქვს და შეიცავს უიშვიათეს ბ-8 ვიტამინს.

ვირის რძეზე მოთხოვნა გაასმაგებულია. 1 ლიტრი ვირის რძის ფასი 70 ლარია

კარტოფილის მეურნეობა

კარტოფილის მოყვანა შეიძლება იყოს შრომატევადი. აქ მოცემულია სახელმძღვანელო, თუ როგორ უნდა მოიყვანოთ კარტოფილი ეფექტურად.

კარტოფილის კულტურის თესვა მოითხოვს მზრალად ხვნას და თესვის წინ ფართობის დამუშავებას. მზრალად ხვნა შეიძლება ზაფხულში და შემოდგომაზე. ამ პერიოდში ნიადაგი უნდა აიჩეჩოს, მოიხვნას და დაიფარცხოს. საქართველოს რეგიონებში, სადაც  ეს კულტურა განვითარებულია, მზრალად ხვნა უმჯობესია ჩატარდეს ივლისის ბოლოდან და დასრულდეს არაუგვიანეს სექტემბერში. ნაადრევი ხვნა ხელს უშლის სარეველების გაჩენას. თესვის წინ აუცილებელია ნიადაგი ღრმად და კარგად გაფხვიერდეს.

1. აირჩიეთ სწორი ჯიში
კარტოფილის სახეობები: არსებობს რამდენიმე ჯიში, მათ შორის ადრეული (ახალი კარტოფილი), შუა სეზონური და გვიანი (შესანახი კარტოფილი). აირჩიეთ თქვენი კლიმატიდან გამომდინარე და როგორ აპირებთ მათ გამოყენებას.
სათესლე კარტოფილი: შეიძინეთ სერთიფიცირებული სათესლე კარტოფილი ბაღის ცენტრიდან ან სანერგედან დაავადების თავიდან ასაცილებლად.
2. მოამზადეთ ნიადაგი
ნიადაგის ტიპი: კარტოფილს ურჩევნია ფხვიერი, კარგად გაწურული ნიადაგი, რომელიც მდიდარია ორგანული ნივთიერებებით. ქვიშიანი თიხნარი იდეალურია.
ნიადაგის მომზადება: ტესტის pH დონე; იდეალურ შემთხვევაში, ის უნდა იყოს 5.5-დან 6.5-მდე. შეცვალეთ ნიადაგი კომპოსტით ან კარგად დამპალი სასუქით ნაყოფიერების და დრენაჟის გასაუმჯობესებლად.
დამუშავება: გაფხვიერეთ ნიადაგი მინიმუმ 12 ინჩის (30 სმ) სიღრმეზე, რათა მოხდეს ტუბერის ჯანსაღი ზრდა.
3. დაჭერით და გაასუფთავეთ კარტოფილის თესლი (საჭიროების შემთხვევაში)
მოჭრა: თუ თქვენი სათესლე კარტოფილი დიდია, დაჭერით ნაჭრებად, თითოეულს მინიმუმ ერთი „თვალი“ (კვირტი).
გამკვრივება: დატოვეთ დაჭრილი ნაჭრები, რომ გაშრეს, 24-დან 48 საათის განმავლობაში გრილ, ბნელ ადგილას. ეს ხელს უშლის ლპობას დარგვისას.
4. დარგვა
დრო: დარგე კარტოფილი გაზაფხულზე ბოლო ყინვების შემდეგ, როდესაც ნიადაგის ტემპერატურა მიაღწევს დაახლოებით 45°F (7°C).
დაშორება: დარგეთ კარტოფილი 4-6 ინჩის სიღრმეზე და 12-15 ინჩის მანძილზე ერთმანეთისგან 2-3 ფუტის დაშორებით.
5. მორწყვა
ტენიანობის საჭიროება: კარტოფილს სჭირდება მუდმივი ტენიანობა, განსაკუთრებით ტუბერკულოზის განვითარების ეტაპზე. ღრმად მორწყეთ კვირაში ერთხელ, ან უფრო ხშირად მშრალი პერიოდის დროს.
მოერიდეთ ზედმეტ მორწყვას: უზრუნველყავით სათანადო დრენაჟი ლპობის თავიდან ასაცილებლად.
6. ჰილინგი
ტექნიკა: როგორც კი მცენარეები გაიზრდება, მოაყარეთ ნიადაგი მცენარის ძირის გარშემო, როდესაც ისინი დაახლოებით 6-8 ინჩის სიმაღლეზე არიან. ეს ხელს უწყობს მცენარეების შენარჩუნებას, ხელს უშლის მზის სხივებს ტუბერებში მოხვედრას და ზრდის მოსავლიანობას.
სიხშირე: მზარდი სეზონის განმავლობაში ორჯერ ან სამჯერ აწიეთ მცენარეები.
7. სარეველა და მავნებლების კონტროლი
სარეველა: რეგულარულად ამოიღეთ სარეველა, რათა შემცირდეს კონკურენცია საკვებ ნივთიერებებსა და წყალში.
მავნებლების მართვა: დააკვირდით ჩვეულებრივ მავნებლებს, როგორიცაა ბუგრები, კარტოფილის ხოჭოები და მავთულხლართები. გამოიყენეთ ორგანული პესტიციდები ან ხელით კრეფა მათ გასაკონტროლებლად.
8. განაყოფიერება
ნუტრიენტები: განაყოფიერეთ დაბალანსებული სასუქით (კალიუმის მაღალი შემცველობით) დარგვისას და ისევ ბორცვისას. მიჰყევით პროდუქტის ინსტრუქციას განაცხადის განაკვეთებისთვის.
9. მოსავლის აღება
დრო: საადრეო კარტოფილის მოსავლის აღება შესაძლებელია დარგვიდან 60-90 დღის შემდეგ, როცა მცენარეები ყვავილობენ. კარტოფილის შესანახად დაელოდეთ სანამ ფოთლები გაყვითლდება, როგორც წესი, 90-120 დღე.
მეთოდი: ფრთხილად ამოთხარეთ კარტოფილი ბაღის ჩანგლის გამოყენებით, იზრუნეთ, რომ არ დააზიანოთ.
10.შენახვა
გაჯანსაღება: ახლად დაკრეფილი კარტოფილი 1-2 კვირის განმავლობაში გააჩერეთ გრილ, ბნელ და კარგად ვენტილირებადი ადგილას, რათა გაიზარდოს შენახვის ვადა.
შენახვის პირობები: შეინახეთ დამუშავებული კარტოფილი გრილ, ბნელ ადგილას (იდეალურად დაახლოებით 45-50°F ან 7-10°C) კარგი ვენტილაცია.
ამ ნაბიჯების დაცვით, შეგიძლიათ ისიამოვნოთ სახლში მოყვანილი კარტოფილის უხვი მოსავალით.

ვარდი  – დედამიწის ზურგზე უთვალავი მშვენიერი ყვავილია, მაგრამ, როცა ვინმეს ან რაიმეს ულამაზესად წარმოჩენა სურთ, უმალ ვარდს ადარებენ.

დედამიწის ზურგზე უთვალავი მშვენიერი ყვავილია, მაგრამ, როცა ვინმეს ან რაიმეს ულამაზესად წარმოჩენა სურთ, უმალ ვარდს ადარებენ. მართლაც შეუდარებელია ვარდი, როგორც სილამაზით, ისე განუმეორებელი სურნელით. მსოფლიოში ცნობილია 400-მდე ჯიშის ველური ვარდი, ანუ ასკილი. საქართველოში 25 სახეობის ასკი­ლია. რაც შეეხება კულტურული ვარდის ჯიშებს, 25 ათასი ჯიში და ფორმაა ცნობილი.
ვარდი მრავლდება ამონაყარით, დაკალმე­ბით, ბუჩ­­­ქის დაყოფითა და გადაწვენით, უმე­ტეს­­წილად გამრავლე­­ბის ძირითადი ხერხია კვი­რ­­ტით მყნობა, რომელიც საქარ­თველოში ტა­რ­­დება ივნისიდან ოქტომბრამდე, ხოლო რგვა – გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. ვარდის გასაშე­ნებლად საუკეთესოა დაწრეტილი თიხნარი, ქვიშნარი და თიხიანი ნიადაგები.
გარდა ესთეტიკური დანიშნულებისა, არსებობს ვარდის ტექნიკურ-ეთერზეთოვანი ჯიშებიც, მაგალითად კაზანლიკური ვარდი, რომ­ლის­განაც, გარდა ეთერზეთების მიღებისა, მურაბასაც ხარშავენ და არომატულ ლიქიორსაც ამზადებენ.
როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ვარდი ძირი­თა­დად კვირტით იმყნობა. საძირედ იყენებენ თეს­ლით გამოყვანილ ასკილის ნერგებს. ორწლიან საძირეზე, ფესვის ყელთან, აკეთებენ ირიბ ჩა­ნაჭერს, შიგ სვამენ კარგად მომწიფებული ერთ­წლიანი ყლორტიდან აჭრილ კვირტს და ზედ ახ­ვევენ გამჭვირვალე პოლიეთილენის სახვევს; როცა კვირტი შეხორცდება, სახვევს ხსნიან.
როგორ დავაფესვიანოთ ვარდის კალამი
გთავაზობთ ვარდის კალმის დაფესვიანების მარტივ და ეფექტიან მეთოდს: ის ყლორტი, რომელსაც ყვავილი ჰქონდა განვითარებული, ჰორიზონტალურად გადაჭე­რით ზედა კვირტი­დან 5-7 მმ-ის დაცილებით, ხოლო ქვედა ნაწილი – ირიბად, კვირტიდან 1,5-3 მმ-ის დაცილებით. ყლორტზე უნდა დარჩეს 7-8 კვირტი, ქვედა ფოთლებს ეჭრება ნახევარი. კალმები მოათავსეთ წყლიან ქილაში, რომელშიც წყლის დონე 1,5-2სმ-ია. ერთ ქილაში შეიძლება მოთავსდეს რამდენიმე კალამი, ოღონდ ისე, რომ ფოთლები ერთმანეთს არ ეხებოდეს.
კალმებიანი ქილა დადგით მზიან ადგილას. ქილას სახურავი არ სჭირდება. ყურად­ღება მიაქციეთ წყლის ოდენობას ქილაში, როგორც კი მოაკლდება, მაშინვე შეავსეთ თავდაპირველ დონემდე.
10-12 დღის შემდეგ უკვე შეიძლება ნაზარდის ღია გრუნტში გადატანა. ნიადაგი კი ასე უნდა მომზადდეს: 0,5 წილი გადამწვარი ნაკელი და თითო-თითო წილი სილა, ტორფი და ყამირის მიწა. გადარგული კალმები უხვად უნდა მორწყოთ და დაახუროთ შიგნიდან კირით შეთეთ­რებული მინის ქილა. ნარგავს უნდა ჰქონდეს ნორ­მალური ტენიანობა.
ერთი კვირის შემდეგ დაიწყება კვირტის გაშლა და ნაზარდის გამოტანა. იმისათვის, რომ ნაზარდი მიეჩვიოს ღია გრუნტის პირობებს, დღეში 10-15 წუთით ქილები მოხადეთ. ამ მეთოდით ერთ წელიწადში მიიღებთ ნებისმიერი ჯიშის ვარდის დაფესვიანებულ მა­ღალხარისხოვან ნერგს.
როდის არ ჭკნება ვარდი
ლარნაკში ჩადებამდე ვარდის ღეროს ქვედა ნაწილს მოაცალეთ ფოთლები. სქელმერქნიანებს ბოლოები უნდა წაატეხოთ. ნუ დაიზარებთ ყოველდღე წყლის გამოც­ვლას. ასევე ყოველდღე დაასხურეთ ოთახის ტემპერატურის წყალი. დღეგამოშვებით კი ღეროების ბოლოები გაურეცხეთ ონკანის ქვეშ და დაამოკლეთ ერთი სანტიმეტრით.
იმისათვის, რომ ზოგიერთი ყვავილი `გა­მო­ცოცხ­ლდეს~, უნდა ჩადოთ ცხელ, მაგრამ არა­მდუღარე წ­ყალში (მაგალითად, ნარგიზი). დამ­ჭკნარი იასამნისა და ქრიზანთემას ღერო­ები ჩაუშვით მდუღარე წყალში ერთი წუთით. გეორგინას ღე­­­­როები კი სწრაფად უნდა მოწვათ ცე­ცხლზე და მხო­ლოდ შემდეგ ჩადოთ
წ­ყალში. შრო­შანებს, ნარგიზებს, მიხაკებს, ვარ­დებს ხში­­რად უნდა ასხუ­როთ წყალი. მოჭრილი ყვავილების სიცო­ცხლის გა­ხანგრძლივება შე­იძლება შაქრით, თუმცა ყველა ყვავილს სხვადას­ხვა დოზა სჭირდება. ყველაზე მეტად „ტკბილეულის მოყვარულია“ მიხაკი – 1ლ წყალზე 70 გ შაქარი, შემდეგ მოდის ზამბახი და ჰერბერა – 30გ, ვარდი – 15 გ. ვარდს ლიმონის მჟავაც უყვარს, 1/4 ჩ.კ. 1ლ წ­ყალზე.

ხმალა, ანუ გლადიოლუსი

წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)