iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ტყეების მნიშვნელოვანი ნაწილი მთიან ზონაში მდებარეობს, რაც მათ არა მხოლოდ ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნების, არამედ ნიადაგის დაცვის, წყლის რეგულირებისა და ბუნებრივი საფრთხეების შემცირების ფუნქციასაც ანიჭებს. [1] (MEPA)
საქართველოს ტყეების მდგომარეობისა და ფართობის შესახებ ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მონაცემთა წყარო პირველი ეროვნული ტყის აღრიცხვაა, რომლის საველე სამუშაოები 2019–2021 წლებში ჩატარდა, ხოლო მონაცემების დამუშავება და საბოლოო ანგარიშის მომზადება 2022–2023 წლებში განხორციელდა. ეს იყო ქვეყნის მასშტაბით ტყეების მდგომარეობის სისტემური შეფასების პირველი ასეთი პროექტი. [2] (MEPA)
ეროვნული ტყის აღრიცხვის მიხედვით, საქართველოს ტყეების 98.5% ბუნებრივი წარმოშობისაა, ხოლო ხელოვნურად გაშენებული კორომების წილი დაახლოებით 1.5%-ს შეადგენს. ხელოვნურად გაშენებული ტყეები ქვეყნის თითქმის ყველა რეგიონში გვხვდება და მათ შორის მნიშვნელოვანი ნაწილი ფიჭვის კორომებზე მოდის. [1] (MEPA)
ტყის ფართობების მნიშვნელოვანი ნაწილი მაღალმთიან ტერიტორიებზეა განლაგებული. ეროვნული აღრიცხვის მონაცემებით, საქართველოს ტყეების 60%-ზე მეტი ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე მაღლა მდებარეობს, ხოლო 49%-ზე მეტი 26 გრადუსისა და უფრო დიდი დახრილობის ფერდობებზეა განთავსებული. [1] (MEPA)
ეს გარემოება საქართველოს ტყეებს განსაკუთრებულ ეკოლოგიურ მნიშვნელობას ანიჭებს. მთიან რელიეფზე ტყის საფარი ხელს უწყობს ნიადაგის სტაბილურობას, წყლის ციკლის რეგულირებას და გარკვეულწილად ამცირებს ეროზიისა და სხვა ბუნებრივი პროცესების გავლენას.
საქართველოს ტყეები ბიომრავალფეროვნების თვალსაზრისით კავკასიის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ბუნებრივ სისტემას წარმოადგენს. ეროვნული ტყის აღრიცხვის ანგარიშში აღნიშნულია ტყეების რთული სტრუქტურა, მერქნიან სახეობათა მრავალფეროვნება და ტყის ეკოსისტემებზე დამოკიდებული ორგანიზმებისთვის ხელსაყრელი პირობები. [1] (MEPA)
ტყის ეკოსისტემის მნიშვნელობა მხოლოდ ხეების რაოდენობით ან ტყით დაფარული მიწის ფართობით არ განისაზღვრება. ტყეები ქმნის საცხოვრებელ გარემოს ცხოველებისა და მცენარეებისთვის, მონაწილეობს ნახშირბადის ციკლში, გავლენას ახდენს წყლის რესურსებზე და უზრუნველყოფს ნიადაგის დაცვას.
საქართველოს ტყეების განსაკუთრებულობას მათი ბუნებრივი წარმოშობის მაღალი წილიც განაპირობებს. ეროვნული აღრიცხვის მიხედვით, ბუნებრივი წარმოშობის ტყეების ასეთი მაღალი მაჩვენებელი ქვეყნის ეკოსისტემების მრავალფეროვნებასთან არის დაკავშირებული. [1] (MEPA)
ტყეების დიდი ნაწილი მთიან რეგიონებშია განლაგებული, რაც მათ დამატებით დამცავ ფუნქციას ანიჭებს. ასეთ ტერიტორიებზე ტყის მდგომარეობა დაკავშირებულია არა მხოლოდ ბიომრავალფეროვნებასთან, არამედ დასახლებებისა და ინფრასტრუქტურისთვის ბუნებრივი საფრთხეების მართვასთანაც.
ტყის მდგომარეობის შესახებ ზუსტი მონაცემების არსებობა მნიშვნელოვანია ტყის მართვის გეგმების შემუშავებისთვის, სამეცნიერო კვლევებისთვის და სახელმწიფო პოლიტიკის დაგეგმვისთვის. სწორედ ამ მიზნებს უკავშირდება ეროვნული ტყის აღრიცხვის სისტემის შექმნაც. [2] (MEPA)
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის 2023 წლის მონაცემებით, საქართველოს ტყის ფონდის ფართობმა 3.0691 მილიონი ჰექტარი შეადგინა, საიდანაც 2.8126 მილიონი ჰექტარი ტყით იყო დაფარული. [3] (Geostat)
ამავე მონაცემების მიხედვით, საქართველოს ტყის ფონდი რეგიონებისა და შესაბამისი ტერიტორიების მიხედვით ასე ნაწილდება:
ამ მონაცემებში მნიშვნელოვანია განსხვავება „ტყის ფონდის ფართობსა“ და უშუალოდ „ტყით დაფარულ ფართობს“ შორის. მაგალითად, კახეთში ტყის ფონდის ფართობი 283.6 ათასი ჰექტარია, მაგრამ აქედან ტყით დაფარულია 263.7 ათასი ჰექტარი.
საქართველოს მიერ კონტროლირებად რეგიონებში ტყის ფონდის ყველაზე დიდი ფართობი კახეთზე მოდის — 283.6 ათასი ჰექტარი. თუმცა ქვეყნის სრულ მონაცემებში ცალკე არის წარმოდგენილი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის 423.3 ათასი ჰექტარი, რის გამოც რეგიონების მონაცემების შედარებისას ტერიტორიული სტატუსის გათვალისწინება აუცილებელია. [3] (Geostat)
ყველაზე მცირე მაჩვენებელი გურიაშია, სადაც ტყის ფონდის ფართობი 85.4 ათასი ჰექტარია, ხოლო ტყით დაფარული ტერიტორია 82.1 ათას ჰექტარს შეადგენს. [3] (Geostat)
ამ მონაცემებიდან ჩანს, რომ ტყის ფონდის მოცულობა საქართველოს რეგიონებში მნიშვნელოვნად განსხვავდება. ამ განსხვავებას განსაზღვრავს როგორც რელიეფი და კლიმატი, ისე ტერიტორიის ბუნებრივი პირობები და ისტორიული მიწათსარგებლობა.
საქართველოს ტყეების ბუნებრივი წარმოშობის მაღალი მაჩვენებელი ქვეყნის ტყის ეკოსისტემების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მახასიათებლად განიხილება. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მასალებში აღნიშნულია, რომ საქართველოს ტყეების 98%-ზე მეტი ბუნებრივი წარმოშობისაა და მათი სტრუქტურა და სახეობრივი მრავალფეროვნება ქვეყნის ბიომრავალფეროვნების მნიშვნელოვან ნაწილს ქმნის. [1,4] (MEPA)
საქართველოს ტყეები დაკავშირებულია კავკასიის ფართო ეკოლოგიურ სივრცესთან, რომელიც ბიომრავალფეროვნების მაღალი მნიშვნელობით გამოირჩევა. ტყის ეკოსისტემები უზრუნველყოფს მრავალი სახეობის საცხოვრებელ გარემოსა და გადაადგილების შესაძლებლობას, რაც მნიშვნელოვანია ეკოსისტემების მდგრადობისთვის. [4] (MEPA)
საერთაშორისო პრაქტიკაში ტყეების მართვის ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად ითვლება არა მხოლოდ ტყის ფართობის შენარჩუნება, არამედ მისი ეკოლოგიური მდგომარეობის, სახეობრივი მრავალფეროვნების, ეკოსისტემური ფუნქციებისა და ბუნებრივი განახლების პროცესების მონიტორინგი.
საქართველოს პირველი ეროვნული ტყის აღრიცხვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიზანიც სწორედ უფრო ზუსტი მონაცემების შექმნა იყო, რაც მომავალში ტყის მართვისა და სამეცნიერო კვლევების საფუძვლად შეიძლება იქცეს. [2] (MEPA)
საქართველოში ტყის მართვის სისტემის განვითარება ეროვნული ტყის აღრიცხვის მონაცემებთან ერთად გაგრძელდა. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, ეროვნული აღრიცხვის შედეგების საფუძველზე განიხილებოდა ტყის მართვის გეგმების მომზადება, ტყის აღდგენის მასშტაბის გაზრდა და მოსახლეობისთვის ხის რესურსების მიწოდების მექანიზმების გაუმჯობესება. [5] (MEPA)
ეროვნული სატყეო სააგენტოს მიერ სხვადასხვა ტერიტორიაზე ტყის ინვენტარიზაციის სამუშაოებიც მიმდინარეობს. სამინისტროს 2024 წლის ინფორმაციით, სააგენტოს უკვე ჩატარებული ჰქონდა ინვენტარიზაციის სამუშაოები 700 ათას ჰექტარზე მეტ ფართობზე. [5] (MEPA)
ტყის მართვისთვის მნიშვნელოვანია მონაცემების განახლება, რადგან ტყის ფართობი და მისი მდგომარეობა მუდმივი პროცესების გავლენას განიცდის. ბუნებრივი განახლება, ტყის აღდგენა, ხანძრები, მავნებლები, კლიმატური ცვლილებები და ადამიანის საქმიანობა ტყის ეკოსისტემის მდგომარეობაზე სხვადასხვა მიმართულებით მოქმედებს.
საქართველოს პირობებში ტყის მნიშვნელობას კიდევ უფრო ზრდის მთიანი რელიეფი. ტყის საფარის ცვლილება მთიან ტერიტორიებზე შეიძლება დაკავშირებული იყოს ნიადაგის ეროზიის, მეწყრული პროცესების, წყლის რეჟიმისა და სხვა ბუნებრივი პროცესების ცვლილებებთან. ამიტომ ტყის მართვა მხოლოდ სატყეო რესურსის გამოყენების საკითხი არ არის და გარემოსდაცვითი პოლიტიკის ფართო ნაწილს წარმოადგენს.
საქართველოს ტყეების შესახებ განახლებული მონაცემები და გარემოსდაცვითი საკითხების შესახებ ინფორმაცია პერიოდულად ქვეყნდება SheniAmbebi.ge-ზეც, რაც საზოგადოებისთვის ოფიციალური მონაცემების გაცნობისა და თემის მიმართ ინტერესის შენარჩუნების შესაძლებლობას ქმნის.
საქართველოს ტყეების შესახებ ეროვნული აღრიცხვის მონაცემები აჩვენებს, რომ ქვეყნის ტყის ეკოსისტემების უმეტესი ნაწილი ბუნებრივი წარმოშობისაა. 98.5%-იანი მაჩვენებელი საქართველოს ტყეების ერთ-ერთ გამორჩეულ მახასიათებლად რჩება, ხოლო ტყეების დიდი ნაწილი მაღალმთიან ტერიტორიებზეა განლაგებული. [1] (MEPA)
რეგიონული მონაცემები აჩვენებს მნიშვნელოვან განსხვავებებსაც. საქართველოს მიერ კონტროლირებად რეგიონებში ტყის ფონდის ყველაზე დიდი ფართობი კახეთშია — 283.6 ათასი ჰექტარი, ხოლო ყველაზე მცირე გურიაში — 85.4 ათასი ჰექტარი. ქვეყნის სრული სტატისტიკური მონაცემების განხილვისას აფხაზეთის 423.3 ათასი ჰექტარიც ცალკე არის წარმოდგენილი. [3] (Geostat)
ეროვნული ტყის აღრიცხვის შექმნამ შესაძლებელი გახადა ტყეების შესახებ უფრო სისტემური და შედარებადი ინფორმაციის მიღება. მომავალში ტყის მდგომარეობის შეფასებისთვის მნიშვნელოვანი იქნება მონაცემების რეგულარული განახლება, ტყის მართვის გეგმების განხორციელება და ტყის ეკოსისტემების ცვლილებების მონიტორინგი. [2,5] (MEPA)
გსურს შენი ბაღი გაალამაზო ან ბზის საკუთარი ნერგები გაგაჩნდეს? დაგეგმე ბზის კალმობა აგვისტოში – ეს არის იდეალური პერიოდი მცენარის გამრავლებისთვის.
ამ დროს ტოტები მოქნილია, მაგრამ უკვე ნაწილობრივ გამაგრებული, რაც იდეალურ პირობებს ქმნის კალმებისთვის.
✅ აირჩიე ჯანმრთელი, 8 სანტიმეტრიანი ტოტები
✅ ქვედა ფოთლები ფრთხილად მოაცილე – მხოლოდ ზედა ნაწილი დატოვე
✅ მომზადე ნიადაგის ნარევი:
ტორფი + მდინარის ქვიშა + პერლიტი – ეს კომბინაცია არაჩვეულებრივად ინარჩუნებს ტენს და აჩქარებს ფესვების განვითარებას
🌱 გამოიყენე ნატურალური ან ქიმიური დამფესვიანებელი:
თაფლი – ბუნებრივი ანტიბაქტერიული საშუალებაა
ტირიფის ნაყენი – შეიცავს ბუნებრივ rooting ჰორმონებს
კორნევინი – ქიმიური პრეპარატი, რომელიც აჩქარებს ფესვების გაჩენას
ტოტები რამდენიმე წუთით ჩააწყე ერთ-ერთ საშუალებაში და შემდეგ ჩარგე მომზადებულ სუბსტრატში.
აარჩიეთ 8 სმ ტოტები. მოაცალეთ ქვედა ფოთლები. დატოვეთ კენწერული ფოთოლები დატოტილი. გამოიყენეთ ,ტორფი + ქვიშა+ პერლიტი. ადვილად ფესვიანდება
🌿🌿🌿 მოამზადეთ,დამაფესვიანებელი, თაფლი ან ტირიფის ტოტების ნაყენი.
ასევე ქიმიური პრეპარატი კორნევინი. ჩააწყეთ ბზის ტოტები თაფლში ან კორნევინში და ჩარგეთ. დადგით დაჩრდილულ ადგილზე მორწყეთ და შეუნარჩუნეთ ტენიანობა. სექტემბრის ბოლომდე გრძელდება დაკალმება.
📍 დადგი კონტეინერი დაჩრდილულ ადგილას
💧 რეგულარულად მორწყე და მუდმივად შეინარჩუნე ტენიანობა
🕓 დაკალმების სეზონი გრძელდება სექტემბრის ბოლომდე
🌿 გაზაფხულზე უკვე მიიღებ ზრდასრული ბზის პატარა ნერგებს
📦 თუ სააღდგომოდ გსურს ბზის რეალიზაცია, ახლა იდეალური დროა დასაწყებად. სწორად დაკალმებული ბზა გაზაფხულზე უკვე შესაფერისია გაყიდვებისთვის.
✅ დაიმახსოვრე: ბზის გამრავლება მარტივია, თუ დროს და ტექნიკას სწორად შეარჩევ.
მოემზადე წინასწარ და გაზაფხულზე მიიღე შენი შრომის შედეგი! 🌱
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შეხვედრაზე მონაწილეებს ინფორმაცია მიეწოდათ ღვინის ხარისხის კვლევებით განსაზღვრული ძირითადი პარამეტრების შესახებ. ყურადღება გამახვილდა ლაბორატორიული კვლევების მნიშვნელობაზე ღვინის ხარისხის შეფასებისა და პროდუქციის ხარისხის უზრუნველყოფის პროცესში.
სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია ღვინის ხარისხობრივ კვლევებს აკრედიტებული მეთოდებით ახორციელებს და ღვინის სექტორის წარმომადგენლებს შესაბამის ლაბორატორიულ მომსახურებას სთავაზობს.
შეხვედრაში ასევე მონაწილეობდნენ ირმა ჭანტურიას სახელობის ღვინის ლაბორატორიისა და ღვინის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლები. აღინიშნა, რომ მიმდინარე წელს დაგეგმილია ირმა ჭანტურიას სახელობის ღვინის ლაბორატორიის გურჯაანის ფილიალის გახსნა, რაც კახეთის რეგიონში ღვინის მწარმოებლებისთვის ლაბორატორიული მომსახურების ხელმისაწვდომობას კიდევ უფრო გაზრდის.
სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია ღვინის ხარისხის კვლევების მიმართულებით მომსახურების განვითარებასა და რეგიონებში ხელმისაწვდომობის გაზრდას აგრძელებს.
იქ 71 წლის იერიანი საცხოვრებელს მხოლოდ ქალებზე აქირავებს. თავის პროექტს მან The Bird’s Nest (ქართულად — „ჩიტის ბუდე“) უწოდა. ამჟამად მასში 52 წლისა და უფროსი ასაკის 12 ქალი მონაწილეობს. მათგან უმეტესობა მარტოხელა, განქორწინებული ან ქვრივია.
სოფელში იჯარა თვეში 450 დოლარი ჯდება. თვითონ პენსიონერმა პროექტში 150 ათასი დოლარი ჩადო: ელექტროენერგიისთვის, წყლისთვის, ნაკვეთების გასწორებისა და გზისთვის.
იერიანის თქმით, The Bird’s Nest-ში ადგილები თითქმის არ თავისუფლდება. გასულ ზაფხულს, როდესაც ერთი თავისუფალი ადგილი გამოჩნდა, მისით დაახლოებით 500 ადამიანი დაინტერესდა. კანდიდატებს მკაცრად არჩევენ: საჭიროა მფლობელისა და ყველა მცხოვრების პირადად გაცნობა. „ჩვენი მთავარი კომფორტი თვითონ ეს საზოგადოებაა. ახალ მონაწილეებს ერთად ვირჩევთ, აქ კარგი ხალხი ცხოვრობს. ეს ქალებისთვის უსაფრთხო ადგილია“, – განმარტა პენსიონერმა.
ქალები ერთად ამზადებენ საჭმელს, ვახშმობენ საერთო ღია სამზარეულოში, ეხმარებიან ერთმანეთს ექიმთან ვიზიტებისას, უვლიან ძაღლებს და მასტერკლასებზე ხელსაწყოებით მუშაობასაც კი სწავლობენ.
ვარდი შეუდარებელია, როგორც სილამაზით, ისე განუმეორებელი სურნელით
დედამიწის ზურგზე უთვალავი მშვენიერი ყვავილია, მაგრამ, როცა ვინმეს ან რაიმეს ულამაზესად წარმოჩენა სურთ, უმალ ვარდს ადარებენ. მართლაც შეუდარებელია ვარდი, როგორც სილამაზით, ისე განუმეორებელი სურნელით. მსოფლიოში ცნობილია 400-მდე ჯიშის ველური ვარდი, ანუ ასკილი. საქართველოში 25 სახეობის ასკილია. რაც შეეხება კულტურული ვარდის ჯიშებს, 25 ათასი ჯიში და ფორმაა ცნობილი.
ვარდი მრავლდება ამონაყარით, დაკალმებით, ბუჩქის დაყოფითა და გადაწვენით, უმეტესწილად გამრავლების ძირითადი ხერხია კვირტით მყნობა, რომელიც საქართველოში ტარდება ივნისიდან ოქტომბრამდე, ხოლო რგვა – გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. ვარდის გასაშენებლად საუკეთესოა დაწრეტილი თიხნარი, ქვიშნარი და თიხიანი ნიადაგები.
გარდა ესთეტიკური დანიშნულებისა, არსებობს ვარდის ტექნიკურ-ეთერზეთოვანი ჯიშებიც, მაგალითად კაზანლიკური ვარდი, რომლისგანაც, გარდა ეთერზეთების მიღებისა, მურაბასაც ხარშავენ და არომატულ ლიქიორსაც ამზადებენ.
როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ვარდი ძირითადად კვირტით იმყნობა. საძირედ იყენებენ თესლით გამოყვანილ ასკილის ნერგებს. ორწლიან საძირეზე, ფესვის ყელთან, აკეთებენ ირიბ ჩანაჭერს, შიგ სვამენ კარგად მომწიფებული ერთწლიანი ყლორტიდან აჭრილ კვირტს და ზედ ახვევენ გამჭვირვალე პოლიეთილენის სახვევს; როცა კვირტი შეხორცდება, სახვევს ხსნიან.
როგორ დავაფესვიანოთ ვარდის კალამი
გთავაზობთ ვარდის კალმის დაფესვიანების მარტივ და ეფექტიან მეთოდს: ის ყლორტი, რომელსაც ყვავილი ჰქონდა განვითარებული, ჰორიზონტალურად გადაჭერით ზედა კვირტიდან 5-7 მმ-ის დაცილებით, ხოლო ქვედა ნაწილი – ირიბად, კვირტიდან 1,5-3 მმ-ის დაცილებით. ყლორტზე უნდა დარჩეს 7-8 კვირტი, ქვედა ფოთლებს ეჭრება ნახევარი. კალმები მოათავსეთ წყლიან ქილაში, რომელშიც წყლის დონე 1,5-2სმ-ია. ერთ ქილაში შეიძლება მოთავსდეს რამდენიმე კალამი, ოღონდ ისე, რომ ფოთლები ერთმანეთს არ ეხებოდეს.
კალმებიანი ქილა დადგით მზიან ადგილას. ქილას სახურავი არ სჭირდება. ყურადღება მიაქციეთ წყლის ოდენობას ქილაში, როგორც კი მოაკლდება, მაშინვე შეავსეთ თავდაპირველ დონემდე.
10-12 დღის შემდეგ უკვე შეიძლება ნაზარდის ღია გრუნტში გადატანა. ნიადაგი კი ასე უნდა მომზადდეს: 0,5 წილი გადამწვარი ნაკელი და თითო-თითო წილი სილა, ტორფი და ყამირის მიწა. გადარგული კალმები უხვად უნდა მორწყოთ და დაახუროთ შიგნიდან კირით შეთეთრებული მინის ქილა. ნარგავს უნდა ჰქონდეს ნორმალური ტენიანობა.
ერთი კვირის შემდეგ დაიწყება კვირტის გაშლა და ნაზარდის გამოტანა. იმისათვის, რომ ნაზარდი მიეჩვიოს ღია გრუნტის პირობებს, დღეში 10-15 წუთით ქილები მოხადეთ. ამ მეთოდით ერთ წელიწადში მიიღებთ ნებისმიერი ჯიშის ვარდის დაფესვიანებულ მაღალხარისხოვან ნერგს.
როდის არ ჭკნება ვარდი
ლარნაკში ჩადებამდე ვარდის ღეროს ქვედა ნაწილს მოაცალეთ ფოთლები. სქელმერქნიანებს ბოლოები უნდა წაატეხოთ. ნუ დაიზარებთ ყოველდღე წყლის გამოცვლას. ასევე ყოველდღე დაასხურეთ ოთახის ტემპერატურის წყალი. დღეგამოშვებით კი ღეროების ბოლოები გაურეცხეთ ონკანის ქვეშ და დაამოკლეთ ერთი სანტიმეტრით.
იმისათვის, რომ ზოგიერთი ყვავილი `გამოცოცხლდეს~, უნდა ჩადოთ ცხელ, მაგრამ არამდუღარე წყალში (მაგალითად, ნარგიზი). დამჭკნარი იასამნისა და ქრიზანთემას ღეროები ჩაუშვით მდუღარე წყალში ერთი წუთით. გეორგინას ღეროები კი სწრაფად უნდა მოწვათ ცეცხლზე და მხოლოდ შემდეგ ჩადოთ
წყალში. შროშანებს, ნარგიზებს, მიხაკებს, ვარდებს ხშირად უნდა ასხუროთ წყალი. მოჭრილი ყვავილების სიცოცხლის გახანგრძლივება შეიძლება შაქრით, თუმცა ყველა ყვავილს სხვადასხვა დოზა სჭირდება. ყველაზე მეტად `ტკბილეულის მოყვარულია~ მიხაკი – 1ლ წყალზე 70 გ შაქარი, შემდეგ მოდის ზამბახი და ჰერბერა – 30გ, ვარდი – 15 გ. ვარდს ლიმონის მჟავაც უყვარს, 1/4 ჩ.კ. 1ლ წყალზე.
როგორ გავამრავლოთ და მოვუაროთ ჩინურ ვარდს
წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)
მინისტრმა საერთაშორისო საკონსულტაციო შვეიცარიული კომპანიის წარმომადგენელს მადლობა გადაუხადა, როგორც ქვეყნის მასშტაბით 22 მყინვარულ ხეობის შესწავლის მიმდინარე სამუშაოებისთვის, ასევე შოვის სტიქიის დროს ჩატარებული კვლევისთვის. ოთარ შამუგიამ აღნიშნა, რომ შვეიცარიულ მხარესთან მომავალშიც აქტიური თანამშრომლობა გაგრძელდება.
„კლიმატის ცვლილებით გამოწვეული ნეგატიური პროცესები, მათ შორის მყინვარების დნობიდან მომდინარე საფრთხეები დღეს საქართველოსთვის, ისევე როგორც მთელი მსოფლიოსთვის, გამოწვევაა. სწორედ ამიტომ, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო აგრძელებს თანამშრომლობას მსოფლიოში ერთ-ერთ მოწინავე შვეიცარიელ ექსპერტებთან, რომლებიც საქართველოში არსებული მყინვარების კვლევას ახორციელებენ. კვლევა თანამედროვე მეთოდებით და მიდგომებით მიმდინარეობს, რათა მყინვარებზე მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით სრულყოფილი ინფორმაცია გვქონდეს. ხაზგასმით მინდა აღვნიშნო, რომ ნებისმიერი ღონისძიება, ეს იქნება მონიტორინგი, ადრეული გაფრთხილების სისტემა, განგაშის სისტემა თუ სხვა, უნდა ეფუძნებოდეს დეტალურ, სამეცნიერო კვლევებს. სწორედ კვლევების შედეგად მიღებულ დასკვნებზე დაყრდნობით განხორციელდება კონკრეტულ ლოკაციებზე კონკრეტული ღონისძიებები. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ამ პროცესში მაღალკვალიფიციური ექსპერტები არიან ჩართულები და აღნიშნულ სამუშაოებს მათთან ერთად ვახორციელებთ“, – განაცხადა ოთარ შამუგიამ.
ვიზიტის ფარგლებში, დანიელ ტობლერმა სააგენტოს სპეციალისტებთან და დამოუკიდებელ ექსპერტთან ერთად კავკასიონის ქედის სამხრეთ კალთებზე არსებული მყინვარული ხეობები ვერტმფრენიდან დაათვალიერა.
ექსპერტის მიერ, ადგილზე განხორციელებული აეროგადაღებების საფუძველზე მოხდება პოტენციური საფრთხეების დეტალური გაანალიზება და არსებულ სატელიტურ მასალასთან დადარება, ასევე, კვლევის შედეგად გამოვლენილ ცხელ წერტილებში მონიტორინგის სისტემების დანერგვის შესახებ სამომავლო აქტივობების დაგეგმვა.
შეხვედრაზე, კომპანია „გეოგრაფიკის“ ხელმძღვანელმა გიორგი გოცირიძემ ხაზი გაუსვა არსებული პროცესის ხანგრძლივობას და აღნიშნა, რომ მიმდინარე კვლევის ფარგლებში შეფასდა სრულად კავკასიონის სამხრეთ ფერდობი.
„შოვი, დევდორაკი, ლეღზირი – ჩვენ მივდიოდით, ვარკვევდით, ვპოულობდით სხვადასხვა ფაქტორს უკვე მომხდარი სტიქიის შემდეგ, თუმცა საერთო სურათი აქამდე მთელ კავკასიონზე არ ვიცოდით. ამ პროექტმა ეს საერთო სურათი გამოავლინა. გაკეთებულმა რუკამ დაგვანახა, რამდენად მეტი შრომა არის კიდევ გასაწევი მომავალში. აი ამ საერთო სურათის ფონზე, აქტიური წერტილების გამოვლენის ფონზე უკვე დაგეგმვადია უკეთესად მონიტორინგის, შეტყობინების, გაფრთხილების და სხვადასხვა სისტემა და, რაც ყველაზე მთავარია, რესურსები, იმიტომ რომ არასდროს არცერთ ქვეყანას არ ყოფნის კონკრეტული საფრთხეებისთვის და რისკების მართვისთვის თანხა“, – განაცხადა გიორგი გოცაძემ.
საერთაშორისო საკონსულტაციო შვეიცარიული კომპანიის „GEOTEST AG“ ექსპერტმა დანიელ ტობლერმა განსახორციელებელ აქტივობებზე გაამახვილა ყურადღება.
„ჩვენ გვაქვს მიმდინარე პროცესებისა და ლოკაციების შესახებ ინფორმაცია. ვიცით, ვინ და საიდან უნდა დაიწყოს. ამის შემდეგ გვეცოდინება ცხელი წერტილები და ყველაზე კრიტიკული ადგილები. რაც შეეხება ნაბიჯებს, პირველი ნაბიჯი მოიცავს კრიტიკული სფეროების საფუძვლიან შემოწმებას, პოტენციური სცენარების იდენტიფიცირებას, ადგილზე პროცესებში აქტიურ ჩართულობას და შემდეგ ამ სცენარების შესასწავლად და მოსამზადებლად სიმულაციების განსაზღვრას. ამ აქტივობებზე დაყრდნობით, უნდა შეიქმნას მონიტორინგის სისტემა, მოხდეს საფრთხის მართვის პრაქტიკასთან ინტეგრირება და მკაფიოდ განისაზღვროს საფრთხეების მართვის გეგმა. ეს წაიღებს ერთ შეიძლება ორ წელს, ჩვენ გვაქვს ადგილები შვეიცარიაში, რომლის დეტალურ შეფასებას სამი წელიც კი დასჭირდა“, – განაცხადა დანიელ ტობლერმა.
პროცესის ხანგრძლივობაზე საუბრისას მან ასევე აღნიშნა, რომ შვეიცარიაში კვლავ არის ისეთი რისკის ზონები, სადაც მოსახლეობა ცხოვრობს და ძალიან რთულია პროცესის გააქტიურებისას მოკლე დროში მოქმედება, ვინაიდან ასეთ შემთხვევებში გაფრთხილების სისტემები ნაკლებად ეფექტიანია.
აღსანიშნავია, რომ კომპანიასთან „GEOTEST AG“ გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ ხელშეკრულება მიმდინარე წელს გააფორმა, რომლის ფარგლებშიც, ქვეყნის მასშტაბით 22 მყინვარულ ხეობაში განხორციელდება კვლევები, მომდევნო 2 თვის განმავლობაში მოხდება კონკრეტული, პოტენციური გლაციალური საფრთხისა და მასთან არსებული ცხელი წერტილის იდენტიფიცირება, რომლის შემდეგაც, შვეიცარიული საერთაშორისო საკონსულტაციო კომპანია მოამზადებს შესაბამის რეკომენდაციებს და სააგენტოს საბოლოო დოკუმენტს წარუდგენს.
სამინისტროში გამართულ შეხვედრას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველი მოადგილე ნინო თანდილაშვილი, გარემოს ეროვნული სააგენტოს უფროსი ვასილ გედევანიშვილი და გარემოს ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.
„GEOTEST AG“-ის ექსპერტის დანიელ ტობლერის ვიზიტი და მისი მიერ ჩატარებული კვლევა მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს საქართველოს გარემოსდაცვით პოლიტიკას და მყინვარების ეფექტური მართვის სტრატეგიების შემუშავებას. მნიშვნელოვანია, რომ ასეთი საერთაშორისო თანამშრომლობა და თანამედროვე მეთოდები გამოყენებული იყოს ეკოლოგიური პრობლემების ეფექტურად გადასაჭრელად.
ფოტოები სოციალურ ქსელში თავად ოჯახმა გამოაქვეყნა.
„ვინც ეს გააკეთა, რა ჰქვია ამას?“- წერს ვენახის პატრონი.
ფოტოებში ჩანს, რომ ვენახის მსხმოიარე ნაწილი გადაჭრილი და დაზიანებულია.რა მიზეზით დააზიანეს ვენახი, ამ ეტაპზე უცნობია
© SheniEkimi.ge
