ღვინის საიდუმლო, რომელიც ყველა ქართველმა უნდა იცოდეს


გარდაბნის მუნიციპალიტეტის ინფორმაციით, საპროექტო წინადადებების მიღებასა და მათი შემუშავების პროცესში მერის ბრძანების საფუძველზე შექმნილი საკოორდინაციო ჯგუფის წევრები და ადმინისტრაციულ ერთეულებში მერის წარმომადგენლები ჩაერთვებიან.
„2026 წელს გარდაბნის მუნიციპალიტეტში აღნიშნული პროგრამის განხორციელებისთვის 662 000 ლარი გამოიყო.
შეხვედრების განრიგისა და სოფლებისთვის გამოყოფილი თანხების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე – https://gardabani.gov.ge/2026-tslis-sophlis-mkhardatcheris-programa-itsqheba/“, – გარდაბნის მუნიციპალიტეტში.
შედეგი განპირობებულია წარმოების ზრდით, შენახვა-გადამუშავების ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებით, რამაც უზრუნველყო ხარისხი და უწყვეტი მიწოდება.
ქართული ვაშლისთვის განსაკუთრებით პერსპექტიულ ბაზრებად განიხილება ახლო აღმოსავლეთი (საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები), ჩრდილოეთ აფრიკა (ეგვიპტე), ინდოეთი და ცენტრალური აზიის ქვეყნები, რაც ექსპორტის დივერსიფიკაციის რეალურ შესაძლებლობას ქმნის.
სახელმწიფოსა და კერძო სექტორის კოორდინირებული მოქმედება – ტექნოლოგიების განვითარება, ხარისხის სტანდარტების დაცვა და ახალი ბაზრების ათვისება ქმნის მყარ საფუძველს ქართული ვაშლის საერთაშორისო ბაზრებზე წარმატებული პოზიციონირებისთვის.
წაიკითხეთ სრულად: https://mepa.gov.ge/Ge/Files/ViewFile/55536
სელის თესლი ხშირად გამოიყენება კვებაში, მედიცინასა და კოსმეტიკაში. მოდით, გავიგოთ, რას გვაძლევს სელის თესლის მიღება, ვის შეუძლია მისი მოხმარება და როგორ უნდა მივიღოთ სწორად.
მდიდარია ვიტამინებითა და მინერალებითსელის თესლი შეიცავს B1 ვიტამინს (თიამინი), სპილენძს, ფოსფორსა და მოლიბდენს, რომლებიც აუცილებელია ნერვული სისტემის, კანის, ძვლებისა და მეტაბოლიზმის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის.
აუმჯობესებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მუშაობას.
სელის თესლის რეგულარული მოხმარება ამცირებს „ცუდი“ ქოლესტერინის (LDL) დონეს 9-18%-ით. ეს ეფექტი უჯრედისისა და ლიგნანების შემცველობით არის განპირობებული.
შეიცავს ომეგა-3 და ალფა-ლინოლენის მჟავებს (ALA), რომლებიც ხელს უწყობენ ანთების შემცირებას და ამცირებენ გულის დაავადებების რისკს.
გამოაქვს ტოქსინები და ხელს უწყობს ნაწლავების რეგულარულ მოქმედებას.
არეგულირებს სისხლში შაქრის დონეს კვლევების მიხედვით, 10-20 გრ დაფქვილი სელის თესლის ყოველდღიური მიღება 1-2 თვის განმავლობაში ხელს უწყობს სისხლში შაქრის დონის 19.7%-ით შემცირებას.
გაითვალისწინეთ რომ არასასურველია ორსულობისას – სელის თესლის ზოგიერთი კომპონენტი ესტროგენს ჰგავს და შეიძლება, არ იყოს უსაფრთხო ორსულებისთვის. გამოყენებამდე საჭიროა ექიმის კონსულტაცია.
მთავრობის დადგენილებით, 2026 წლის 27 იანვრიდან მსხვილფეხა, წვრილფეხა საქონლის, ასევე ღორის ცოფით სიკვდილის შემთხვევაში მეპატრონე კომპენსაციას მიიღებს.
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის ლაშა ავალიანის განცხადებით, აღნიშნული წესი ეფუძნება მსოფლიო პრაქტიკას და ხელს შეუწყობს როგორც ცოფის გავრცელების პრევენციას, ასევე ფერმერების მოტივირებას, დროულად მიაწოდონ ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს.
„ეს წესი არის ცოფთან ბრძოლის მსოფლიო პრაქტიკის ნაწილი და მისი მიზანია, როგორც ფერმის ცხოველის მეპატრონის ზარალის ნაწილობრივი ანაზღაურება, ასევე, მისი მოტივირება, რომ დროულად მიაწოდოს სათანადო ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს. ამ შემთხევაში კომპენსაცია გაიცემა როგორც მსხვილფეხა, ასევე წვრილფეხა საქონელზე და ღორზე. კომპენსაციას აქვს თავისი წინაპირობები, რომელიც დადგენილებითაა განსაზღვრული. აღსანიშნავია, რომ რამდენიმე წლის აქტიური ღონისძიებების შედეგად, ცხოველებში ცოფით დაავადებების რაოდენობა შემცირებულია 92 %-ით. მაგალითისთვის, 2013 წელს, ცოფის 116 შემთხვევა იყო ცხოველებში, ხოლო 2025 წელს მხოლოდ 9. დღეისათვის, მოქმედებს ცხოველებში ჯილეხის კომპენსაციის წესი, რომელიც ძალაში 2024 წელს შევიდა და 2025 წელს, ჯამურად, 10 ათასი ლარის ოდენობის კომპენსაცია ორმა ფერმერმა მიიღო“, -აღნიშნა ლაშა ავალიანმა.
მათივე ცნობით, ცხოველის მფლობელს, ცოფით ცხოველის სიკვდილის შემთხვევაში, მიყენებული ზარალი ნაწილობრივ აუნაზღაურდება, რაც მას გაუჩენს მოტივაციას, დროულად მიაწოდოს ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს ცოფის სავარაუდო ან დადასტურებული შემთხვევის შესახებ.
„აღნიშნული ხელს შეუწყობს ცხოველებში ცოფის გავრცელების პრევენციას და ადამიანების დაცვას დაავადებისგან.
კომპენსაცია გაიცემა იმ შემთხვევაში, თუ:
1. ცოფით დაავადება დადასტურებულია ლაბორატორიულად;
2. ცხოველის სადგომი რეგისტრირებულია მონაცემთა ერთიან ბაზაში;
3. ცხოველის მფლობელი რეგისტრირებულია მონაცემთა ერთიან ბაზაში და ასრულებს ამ დადგენილებით განსაზღვრულ ვალდებულებებს;
4. ცხოველი იდენტიფიცირებული და რეგისტრირებულია შემთხვევამდე არანაკლებ 15 დღით ადრე.
კომპენსაცია არ გაიცემა, თუ კარანტინის პერიოდში დაინფიცირებულ პუნქტსა და საფრთხის ქვეშ მყოფ ტერიტორიაზე ცხოველის მეპატრონე უარს ამბობს ცოფის საწინააღმდეგოდ მსხვილფეხა საქონლის, წვრილფეხა საქონლის ან/და ღორის ვაქცინაციაზე და ამ შემთხვევიდან ერთი წლის ვადაში ცხოველი დაავადდება ცოფით.
კომპენსაციის ოდენობას, მონაცემთა ერთიან ბაზაში მითითებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ადგენს სპეციალურად შექმნილი კომისია.
დეტალური ინფორმაციისათვის იხილეთ საქართველოს მთავრობის №33 დადგენილება.
საქართველოში 2024 წლიდან მოქმედებს მთავრობის №332 დადგენილება, რომელიც ცხოველის ჯილეხით სიკვდილის შემთხვევაში სახელმწიფოსგან კომპენსაციის გადახდას ითვალისწინებს.
სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციისა და მიკვლევადობის ეროვნული სისტემის (NAITS) პროექტის მხარდაჭერით, ჯილეხით მკვდარი ცხოველების მეპატრონეზე კომპენსაცია გასული წლის აგვისტოში გასცა. ამჯერად, ცხოველის მეპატრონეებს საშუალება ექნებათ, კომპენსაციით ისარგებლონ ცხოველის ცოფით სიკვდილის შემთხვევაშიც“, – ნათქვამია ინფორმაციაში.
შეხვედრაზე მხარეებმა სავაჭრო-ეკონომიკური თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობები განიხილეს.
დავით სონღულაშვილმა ისაუბრა ორ ქვეყანას შორის პარტნიორული ურთიერთობის მნიშვნელობაზე, რაც თანამშრომლობის განვითარების ნაყოფიერ საფუძველს წარმოადგენს და ელჩს ქართული საექსპორტო პროდუქტების, მათ შორის, ღვინო, მინერალური წყლები, წყალი და სხვა, შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა.
შეხვედრაზე მინისტრმა ყურადღება გაამახვილა ბრაზილიური კომპანიებისთვის საქართველოს რეგიონულ სავაჭრო ჰაბად განხილვის საკითხზე.
როგორც საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩმა განაცხადა, საქართველო ბრაზილიისთვის საინტერესო პარტნიორი ქვეყანაა და არსებობს შესაძლებლობა ორმხრივად საინტერესო და ეკონომიკურად ეფექტიანი თანამშრომლობისთვის.
შეხვედრას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ევროინტეგრაციის დეპარტამენტის უფროსი დავით ჩიტაიშვილი ესწრებოდა.
მეცნიერების შეფასებით, ეს ცვლილება მხოლოდ ესთეტიკური დანაკარგი არ არის — ციცინათელების შემცირება ეკოსისტემების გაუარესების და გარემოსდაცვითი პრობლემების მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია. National Geographic-ის ინფორმაციით, ამ საკითხს სპეციალური კვლევა მიუძღვნა ციცინათელების მკვლევარმა რაფაელ დე კოკმა, რომლის ნაშრომი ხაზს უსვამს, რომ Lampyridae-ს ოჯახის წარმომადგენლები მსოფლიოს მრავალ რეგიონში სწრაფად იკლებენ [1].
ციცინათელები, რომლებიც ცნობილია როგორც რბილი სხეულის მქონე ხოჭოები, ეკუთვნიან Lampyridae-ს ოჯახს და მოიცავენ 2000-ზე მეტ სახეობას [2]. მათი უმეტესობა უნიკალური ბიოლუმინესცენციით გამოირჩევა — ბუნებრივი ქიმიური რეაქციით, რომელიც მწერებს სინათლის გამოსხივების საშუალებას აძლევს.
ციცინათელები განსაკუთრებით აქტიურობენ ზაფხულის თბილ ღამეებში, როდესაც მათი ნათება ძირითადად შეჯვარების პროცესში პარტნიორების მოსაზიდად გამოიყენება. ეს ბიოლოგიური მექანიზმი მათ გადარჩენაში გადამწყვეტ როლს თამაშობს, რადგან სინათლის სიგნალები სახეობებს შორის კომუნიკაციის მთავარი ფორმაა.
ბოლო წლების დაკვირვებები და კვლევები მიუთითებს, რომ ციცინათელების პოპულაციები ბევრ ქვეყანაში საგრძნობლად მცირდება. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ შესაძლოა მომავალი თაობები ვეღარ გახდნენ ამ ბუნებრივი მოვლენის მოწმე [3].

ციცინათელები ადამიანებს საუკუნეების განმავლობაში ხიბლავდნენ. სხვადასხვა კულტურაში ისინი აღიქმებოდა როგორც ბუნების ჯადოსნური სიმბოლო, სეზონური ციკლების ნაწილი და ზოგჯერ სულიერი მნიშვნელობის მატარებელი არსებებიც.
თუმცა თანამედროვე მეცნიერებაში ციცინათელები მხოლოდ კულტურული მემკვიდრეობის ნაწილი არ არიან. ისინი ეკოსისტემების ჯანმრთელობის ინდიკატორებად ითვლებიან, რადგან მათი არსებობა დამოკიდებულია სუფთა გარემოზე, ტენიან ჰაბიტატებზე და ბიომრავალფეროვნებაზე.
ციცინათელების შემცირება ფართო აუდიტორიისთვის მნიშვნელოვანია, რადგან ეს პროცესი უკავშირდება უფრო დიდ გარემოსდაცვით პრობლემებს: ჰაბიტატების დაკარგვას, ქიმიური დაბინძურებას, ურბანიზაციას და ხელოვნური განათების ზრდას [3].
მეცნიერები ციცინათელების შემცირების მთავარ მიზეზებად რამდენიმე ფაქტორს ასახელებენ:
პირველი არის ჰაბიტატების დაკარგვა. ციცინათელები ძირითადად ბინადრობენ ნოტიო გარემოში — ჭაობებში, ტენიან ტყეებში და მდინარისპირა ზონებში. მათი ლარვები სიცოცხლის დიდ ნაწილს ნიადაგში ან ფოთლების ნარჩენების ქვეშ ატარებენ, რაც ამ გარემოს სტაბილურობას აუცილებელს ხდის [2].
ურბანიზაციამ, სოფლის მეურნეობის გაფართოებამ და ტყეების გაჩეხვამ მნიშვნელოვნად შეამცირა ასეთი ბუნებრივი სივრცეები. შედეგად, ციცინათელებისთვის საჭირო პირობები ბევრ რეგიონში აღარ არსებობს.
მეორე მნიშვნელოვანი ფაქტორია ხელოვნური განათება. ქალაქებში ქუჩის ნათურები, ბილბორდები და სხვა სინათლის წყაროები ღამის გარემოს ცვლის. ეს ციცინათელებს ერთმანეთის ბიოლუმინესცენციის დანახვაში უშლის ხელს და ამცირებს წარმატებული გამრავლების შესაძლებლობას [3].
მესამე ფაქტორია პესტიციდების ფართო გამოყენება სოფლის მეურნეობაში. ქიმიკატები არა მხოლოდ პირდაპირ აზიანებს ციცინათელებს, არამედ ამცირებს იმ მცირე ორგანიზმების რაოდენობასაც, რომლითაც მათი ლარვები იკვებებიან. პესტიციდებს ასევე შეუძლია წყლის რესურსების დაბინძურება, რაც დამატებით საფრთხეს უქმნის ნოტიო ეკოსისტემებს [4].
ციცინათელების შემცირება მხოლოდ ერთ ქვეყანას არ ეხება. მსგავსი ტენდენციები ფიქსირდება ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში და აზიის ნაწილებში. საერთაშორისო კვლევები მიუთითებს, რომ მწერების ბიომრავალფეროვნების კლება გლობალური პრობლემაა [5].
ბიომრავალფეროვნების დაცვის საკითხზე ყურადღებას ამახვილებენ ისეთი ორგანიზაციები, როგორიცაა გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამა (UNEP) და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირი (IUCN), რომლებიც აღნიშნავენ, რომ მწერების პოპულაციების დაცვა აუცილებელია ეკოსისტემების მდგრადობისთვის [6].
ზოგიერთ ქვეყანაში უკვე ხორციელდება სპეციალური ინიციატივები: ბუნებრივი ჰაბიტატების აღდგენა, პესტიციდების შემცირება და ღამის განათების რეგულირება, რათა დაცული იყოს ღამის ბუნებრივი გარემო.
საქართველოსთვის ციცინათელების შემცირების თემა ასევე აქტუალურია, რადგან ქვეყანას აქვს მრავალფეროვანი ეკოსისტემები — ტყეები, ჭაობები, მდინარის ხეობები და ტენიანი ზონები, სადაც მსგავსი სახეობები ბინადრობენ.
ურბანიზაციის ზრდა, ტურისტული ინფრასტრუქტურის გაფართოება და სოფლის მეურნეობაში ქიმიკატების გამოყენება შესაძლოა გავლენას ახდენდეს ადგილობრივ ბიომრავალფეროვნებაზე. ამ კონტექსტში მსგავსი საერთაშორისო კვლევები მნიშვნელოვანია გარემოსდაცვითი ცნობიერების ასამაღლებლად და ეკოსისტემების დაცვის მნიშვნელობის გასააზრებლად.
საზოგადოებისთვის ინფორმაციის გავრცელება და გარემოსდაცვითი თემების გაშუქება შესაძლებელია ისეთი პლატფორმების საშუალებით, როგორიცაა https://www.sheniambebi.ge, რომელიც ხშირად აქვეყნებს გარემოსა და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის საკითხებს.
ციცინათელების რაოდენობის შემცირება თანამედროვე გარემოსდაცვითი გამოწვევების ერთ-ერთ თვალსაჩინო სიმპტომად განიხილება. მათი გაქრობა უკავშირდება ჰაბიტატების დაკარგვას, ხელოვნური განათების ზრდას და ქიმიური დაბინძურების პრობლემებს. საერთაშორისო კვლევები მიუთითებს, რომ ეს პროცესი მხოლოდ ბუნებრივი სილამაზის დაკარგვა არ არის, არამედ ეკოსისტემების ცვლილების სიგნალია. მომავალ წლებში ციცინათელების დაცვა და მათი ჰაბიტატების შენარჩუნება შესაძლოა გახდეს ბიომრავალფეროვნების დაცვის ფართო პოლიტიკის ნაწილი.