დიდი ბერძენი მამის, წმინდა ბერი პაისის ცხოვრებაში ცნობილია, რომ ათონის მთაზე მის კელიასთან ახლოს ტყეში ცხოვრობდა წითელგულა ჩიტი, რომელიც ხშირად სტუმრობდა ბერს, მისი არ ეშინოდა, მეტიც, ამ პატარა არსებას წმინდა მამის გვერდით ყოფნა უყვარდა…

ბერი პაისის ნაამბობიდან: ჩემ საუკეთესო მეგობარ ჩიტს ოლეტი დავარქვი, რაც არაბულად “ბავშვს” ნიშნავს. ოლეტი გორაკზე, ჩემი სენაკიდან 50 მეტრის დაშორებით ცხოვრობს. საკენკს რომ ვუყრი, ცოტას აკენკავს და მიფრინავს. ვეძახი, დაბრუნდი-მეთქი. ის მაინც მიფრინავს, თუმცა მერე ბრუნდება, ზურგიდან ჩუმად მოფრინდება და ჩემი ჟილეტის შიგნით დაიმალება. თუ სადმე მივდივარ, ასი მეტრის მანძილზე მაცილებს.

ჩამომაჯდება ხელზე და კენკავს. აი, პროგრესი. ეს დღეები ოლეტის საზოგადოებით ვტკბები. როცა ოლეტს ვეძახი, სხვა ჩიტებთან ერთად მოფრინდება. სხვები მაშინვე საკვებს დაეცემიან, ოლეტი კი მორჩილებითა და სიყვარულით მოფრინავს, მაშინაც კი, როცა მშიერია. მას შეუძლია დიდი ხნის განმავლობაში იჯდეს ჩემს გვერდით. ბოლოს თვითონ შევახსენებ ხოლმე ჭამას. შორიდან შევხარი ოლეტს, რათა რაიმე არ ვავნო.

თქვენგან ხელმარჯვნივ არის ბერი პაისი დახატული წითელგულა ჩიტთან ერთად, ხოლო ხელმარცხნივ არის ამ წმინდა მამაზე გადაღებული ფილმის კადრი.

თავის ერთ-ერთ ინტერვიუში მსახიობი პროკოპი, რომელიც ბერს განასახიერებს, იხსენებს, რომ როდესაც ძალიან ბევრი პრობლემა იქმნებოდა და გადაღებები ამის გამო საათების განმავლობაში ჩერდებოდა (ზოგჯერ დენის გათიშვის პრობლემა ან სხვა ტექნიკური ხარვეზი), ყოველთვის ამ დროს ტყიდან მოფრინდებოდა წითელყელა ჩიტი და ჯდებოდა ან კელიის სახურავზე, ან ბერი პაისის როლის შემსრულებელთან, პროკოპისთან ძალიან ახლოს.

“ამით ვხვდებოდით, რომ ძალიან მალე ყველაფერი გამოსწორდებოდა. ამ ყველაფრის მოწმე, გადამღები ჯგუფიდან, ათობით ადამიანია. არ ვიცი, ეს ჩავთვალოთ თუ არა ზებუნებრივ მოვლენად, მაგრამ ეს ლამაზი მომენტი მე ღვთიურ სიმშვიდეს მგვრიდა. გული მიჩუყდება ამას რომ ვიხსენებ… ყველა პრობლემის დროს ჩემთან მოფრინდებოდა. ჩემს გვერდით იყო და… ჭიკჭიკებდა. ვუყურებდი მას და ღვთიურ ნეტარებაში მყოფი შევხაროდი ჩიტს” – პროკოპი. 

დიდი ბერძენი მამის, წმინდა ბერი პაისის ცხოვრებაში ცნობილია, რომ ათონის მთაზე მის კელიასთან ახლოს ტყეში ცხოვრობდა წითელგულა ჩიტი, რომელიც ხშირად სტუმრობდა ბერს, მისი არ ეშინოდა, მეტიც, ამ პატარა არსებას წმინდა მამის გვერდით ყოფნა უყვარდა…

ბერი პაისის ნაამბობიდან: ჩემ საუკეთესო მეგობარ ჩიტს ოლეტი დავარქვი, რაც არაბულად “ბავშვს” ნიშნავს. ოლეტი გორაკზე, ჩემი სენაკიდან 50 მეტრის დაშორებით ცხოვრობს. საკენკს რომ ვუყრი, ცოტას აკენკავს და მიფრინავს. ვეძახი, დაბრუნდი-მეთქი. ის მაინც მიფრინავს, თუმცა მერე ბრუნდება, ზურგიდან ჩუმად მოფრინდება და ჩემი ჟილეტის შიგნით დაიმალება. თუ სადმე მივდივარ, ასი მეტრის მანძილზე მაცილებს.

ჩამომაჯდება ხელზე და კენკავს. აი, პროგრესი. ეს დღეები ოლეტის საზოგადოებით ვტკბები. როცა ოლეტს ვეძახი, სხვა ჩიტებთან ერთად მოფრინდება. სხვები მაშინვე საკვებს დაეცემიან, ოლეტი კი მორჩილებითა და სიყვარულით მოფრინავს, მაშინაც კი, როცა მშიერია. მას შეუძლია დიდი ხნის განმავლობაში იჯდეს ჩემს გვერდით. ბოლოს თვითონ შევახსენებ ხოლმე ჭამას. შორიდან შევხარი ოლეტს, რათა რაიმე არ ვავნო.

თქვენგან ხელმარჯვნივ არის ბერი პაისი დახატული წითელგულა ჩიტთან ერთად, ხოლო ხელმარცხნივ არის ამ წმინდა მამაზე გადაღებული ფილმის კადრი.

თავის ერთ-ერთ ინტერვიუში მსახიობი პროკოპი, რომელიც ბერს განასახიერებს, იხსენებს, რომ როდესაც ძალიან ბევრი პრობლემა იქმნებოდა და გადაღებები ამის გამო საათების განმავლობაში ჩერდებოდა (ზოგჯერ დენის გათიშვის პრობლემა ან სხვა ტექნიკური ხარვეზი), ყოველთვის ამ დროს ტყიდან მოფრინდებოდა წითელყელა ჩიტი და ჯდებოდა ან კელიის სახურავზე, ან ბერი პაისის როლის შემსრულებელთან, პროკოპისთან ძალიან ახლოს.

“ამით ვხვდებოდით, რომ ძალიან მალე ყველაფერი გამოსწორდებოდა. ამ ყველაფრის მოწმე, გადამღები ჯგუფიდან, ათობით ადამიანია. არ ვიცი, ეს ჩავთვალოთ თუ არა ზებუნებრივ მოვლენად, მაგრამ ეს ლამაზი მომენტი მე ღვთიურ სიმშვიდეს მგვრიდა. გული მიჩუყდება ამას რომ ვიხსენებ… ყველა პრობლემის დროს ჩემთან მოფრინდებოდა. ჩემს გვერდით იყო და… ჭიკჭიკებდა. ვუყურებდი მას და ღვთიურ ნეტარებაში მყოფი შევხაროდი ჩიტს” – პროკოპი. 

ბევრ სხვა ქვეყანაში, გოგოებისთვის ვარდისფერი ნივთების, ბიჭებისთვის კი ლურჯის ყიდვა ჩვეულებრივი ამბავია. ეს ყველაფერს ეხება – ტანსაცმელს, თეთრეულს და სათამაშოებსაც კი. ცოტას უფიქრია იმაზე, თუ რატომ არის ფერები ასე განაწილებული.

ისტორიკოს ჯო ბ. პაოლეტის თანახმად, მე-20 საუკუნის დასაწყისამდე მშობლები პრაქტიკული მიზეზების გამო ექვს ან შვიდ წლამდე ასაკის ყველა ბავშვს თეთრ კაბებს აცმევდნენ. მხოლოდ მე-19 საუკუნის შუა ხანებში დაიწყო ლურჯი და ვარდისფერი საბავშვო ტანსაცმლის გამოჩენა, რეკომენდაციებით, რომ ვარდისფერი ტანსაცმელი საუკეთესო იყო ყავისფერი და შავგვრემანი ბავშვებისთვის, ხოლო ლურჯი ტანსაცმელი – ქერა და მწვანე ან ცისფერთვალება ბავშვებისთვის.

1989 წელს ამერიკულმა სამედიცინო ჟურნალმა გამოაქვეყნა სტატია იმის შესახებ, თუ როგორ ზრუნავდნენ ბავშვებზე რუსეთის იმპერიის ბავშვთა სახლებში. მასში ნათქვამი იყო, რომ გოგონების სახელობის ბარათები ვარდისფერი იყო, ხოლო ბიჭების – ლურჯი, და იგივე ფერის ტენდენცია შეინიშნებოდა ბავშვების ტანსაცმელში. თუმცა, ფერების უფრო აქტიური დაყოფა სქესის მიხედვით მხოლოდ მომდევნო საუკუნეში დაიწყო.

1918 წელს ერნშოუს ჩვილ ბავშვთა განყოფილებამ დაწერა, რომ ვარდისფერი ტანსაცმელი ბიჭებს უნდა ეცვათ, რადგან ეს ფერი უფრო კაშკაშაა. ლურჯი ტანსაცმელი გოგონებისთვისაა – ნაზი და მოხდენილი. ჟურნალ „Time“-ის რედაქტორებმა ეს თეორია 1927 წელს ჩიკაგოს, ბოსტონისა და ნიუ-იორკის მსხვილი უნივერმაღების გამყიდველებს შორის გამოკითხვის ჩატარებით შეამოწმეს. სტატიის გამოქვეყნების მიზეზი ბელგიის პრინცის ქალიშვილის დაბადება იყო, რომლის აკვანიც, ბავშვის სქესის მიუხედავად, ვარდისფერ ტონებში იყო მორთული.

მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში შეერთებულ შტატებში გამოჩნდნენ ქალთა უფლებების დამცველები, რომლებიც დარწმუნებულები იყვნენ, რომ „გოგონას ვარდისფერში ჩაცმა“ ხელს უშლის მას ლიდერული თვისებების განვითარებაში და ინფანტილიზმს იწვევს. გენდერულმა რევოლუციამ გამოიწვია ის ფაქტი, რომ დასავლეთში რამდენიმე წლის განმავლობაში ბავშვთა ტანსაცმლის მაღაზიებში არ იყო არც ერთი ვარდისფერი ნივთი.

რატომ მოსწონთ ბიჭებს ლურჯი, გოგონებს კი ვარდისფერი?

2011 წელს მეცნიერებმა ჩაატარეს კვლევა, რათა გაერკვითა, თუ რატომ ირჩევენ ბავშვები კონკრეტულ ფერებს. აღმოჩნდა, რომ ერთი წლის ბავშვები არ იჩენენ განსაკუთრებულ ინტერესს კონკრეტული ფერების მიმართ. ოთხი წლის ბავშვები განსხვავებულად იქცეოდნენ – ახალგაზრდა ქალბატონები სხვებთან შედარებით უფრო ხშირად ირჩევდნენ ვარდისფერს, ხოლო პატარა ბიჭები ნებისმიერი ფერის საგანს ამჯობინებდნენ, მაგრამ არა ვარდისფერს.

მეცნიერები თვლიან, რომ ასეთი ქცევა შესაძლოა საზოგადოების გავლენით იყოს გამოწვეული. ბავშვები მუდმივად ხედავენ და ესმით რეკლამები, ურთიერთობენ სხვა ადამიანებთან, იღებენ გარკვეულ სტერეოტიპებს და შემდეგ, ქვეცნობიერ დონეზე, სჯერათ მათი. ამრიგად, ასეთი პატარა ასაკიდანვე უყალიბდებათ გარკვეული შეხედულებები, რომელთა შესაბამისად ცხოვრებასაც ცდილობენ.