როგორ უნდა გადაანაწილოთ საკვები მაცივრის თაროებზე, რომ ჯანსაღად შეინახოთ

თანამედროვე სამყაროში ადამიანებს ძალიან უჭირთ მაცივრის გარეშე ცხოვრება, ამიტომ ეს საყოფაცხოვრებო ტექნიკა აუცილებელია ყველა სამზარეულოსთვის.

თუმცა, ზოგჯერ შეიძლება არასწორად გამოვიყენოთ ეს ნივთი, რაც საკვების უფრო სწრაფად გაფუჭებას იწვევს.

ცნობილია, რომ მაცივარს აქვს ცალკეული სექციები სხვადასხვა დანიშნულებით, კერძოდ, მათზე კარები და თაროები მოსახერხებელია, მაგრამ მათში ტემპერატურა იცვლება მუდმივი გაღების გამო.

ამიტომ, სითბოს მატების გამო, მაცივრის ზედა თარო უფრო თბილია, ვიდრე ქვედა.

აქ არის წარმოდგენილი პროდუქტები, რომლებიც არ უნდა შევინახოთ მაცივრის ქვედა თაროზე, რადგან ისინი უფრო ზედა ნაწილისთვისაა შესაფერისი.

მორჩენილი საკვები

„მაცივარში ყველაზე უსაფრთხო ადგილი ზედა თაროა, ამიტომ იქ უნდა შეინახოთ ყველაფერი, რაც უკვე მომზადებულია, მაგალითად, ნარჩენები. გარდა ამისა, რადგან ზედა თარო, როგორც წესი, ყველაზე თვალსაჩინო ადგილია, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ დაგავიწყდეთ ნარჩენების ჭამა“, – ამბობს დიეტოლოგი.

მყარად მოხარშული კვერცხი

მოხარშული კვერცხი უმ კვერცხთან ერთად არ უნდა შეინახოთ, რადგან ნაჭუჭმა შეიძლება მოხარშული კვერცხის ჯვარედინი დაბინძურება გამოიწვიოს. ამიტომ, გაფცქვნილი და გაუფცქვნელი კვერცხი მაცივრის ზედა თაროზე უნდა მოათავსოთ, რადგან ის ერთ კვირამდე შეინარჩუნებს სიახლეს.

მოხარშული გარნირი

თუ ბრინჯი, მაკარონი ან სხვა მარცვლეული დაგრჩათ, ისინი ზედა თაროზე მოათავსეთ და არა ქვედაზე.

„უკვე მოხარშული ან საჭმელად მომზადებული საკვები დაბინძურების უფრო მაღალი რისკის ქვეშაა, ამიტომ როდესაც მათ მაცივრის ზედა თაროზე ინახავთ, ისინი დაცულია დაბინძურებისგან“, – განმარტა ბიანჩინიმ.

მომზადებული ხორცის პროდუქტები

„სრულად მოხარშული ხორცი, როგორიცაა ბეკონი ან ძეხვი, შეიძლება ზედა თაროზე შეინახოთ. უმი ხორცი და ფრინველი ცივად, სხვა საკვებისგან განცალკევებით, ქვედა თაროზე უნდა შეინახოთ. ჩვენ არ გვინდა, რომ უმი ხორცის წვენი იმ საკვებზე დაეწვეთოს, რომელსაც არ მოვამზადებთ“, – თქვა ექსპერტმა.

მწვანილი

მწვანილი თაიგულის სახით უნდა შეინახოთ წყლის პატარა ჭიქაში ან ქილაში. ის კარგად შეინახება მაცივრის ზედა თაროზე, მაგრამ წყალი ყოველ ორ დღეში ერთხელ უნდა ვუცვალოთ და საჭიროებისამებრ მწვანილს ღეროები მოვაჭრათ

საცხობი

„გამომცხვარი პროდუქტები, რომლებიც მაცივარში შენახვას საჭიროებენ, მაგალითად, ღვეზელები ან ტორტილები, ზედა თაროზე უნდა შეინახოთ“, – დასძინა ექსპერტმა.

კენკრა

ექსპერტების აზრით, კენკრა მაცივრის ყველაზე ცივ ნაწილში არ უნდა შეინახოთ. მათთვის იდეალური ადგილი შუა ან ზედა თაროები იქნება.

მზა კერძები

სალათების ნაკრებები, საჭმლის პაკეტები, სუში და სხვა მზა კერძები ზედა თაროზე სხვა ნარჩენებთან ერთად უნდა შეინახოთ.

სანელებლები

მაცივრის ზედა თაროზე შეგიძლიათ შეინახოთ ნებისმიერი სანელებელი, განსაკუთრებით ის, რაც მაცივარში შენახვას არ საჭიროებს, მაგალითად, თხილისა და თესლის კარაქი, ძმარი და სხვა.

ღვინის სექტორში ახალი რეგულაციები ამოქმედდება – “სავალდებულო დეგუსტაციას კომერციული წარმოების ყველა ღვინო გაივლის, გარდა ბუნებრივისა” – ლევან მეხუზლა

0

საქართველოს პარლამენტმა „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში ცვლილებები საბოლოოდ დაამტკიცა, რის შედეგადაც 2027 წლის 1 თებერვლიდან ღვინის სექტორში ახალი რეგულაციები ამოქმედდება.

ცვლილებების ერთ-ერთი მთავარი სიახლეა კომერციული დანიშნულებით წარმოებული ღვინოების სავალდებულო დეგუსტაცია, თუმცა ეს მოთხოვნა არ გავრცელდება „ბუნებრივი ღვინის“ კატეგორიაზე.

ღვინის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარის, ლევან მეხუზლა განცხადებით, აქამდე სავალდებულო დეგუსტაციას მხოლოდ საექსპორტო ღვინოები და დაცული ადგილწარმოშობის ღვინოები გადიოდნენ, ხოლო ახალი წესების ამოქმედების შემდეგ პროცედურა ადგილობრივ ბაზარზე გასაყიდი სხვა კატეგორიის ღვინოებისთვისაც სავალდებულო გახდება.

საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, „მცირე ზომის მარნის“ სტატუსის განსაზღვრაც იცვლება. თუ აქამდე ამ კატეგორიაში შედიოდა საწარმო, რომლის წლიური წარმადობა 40 000 ლიტრს არ აღემატებოდა, ახალი წესით ეს ზღვარი 25 000 ლიტრამდე მცირდება.

ამასთან, კანონმდებლობაში ტერმინი „სახლის ღვინო“ ჩანაცვლდება ტერმინით „ბუნებრივი ღვინო“. ახალი განმარტების მიხედვით, ბუნებრივი ღვინო მიიღება ორგანული ყურძნის ტკბილის სპონტანური დუღილის გზით და მისი წარმოებისას დაუშვებელია სხვადასხვა ტექნოლოგიური დანამატებისა და ოპერაციების გამოყენება, გარდა გოგირდის დიოქსიდისა, რომლის მაქსიმალური დასაშვები კონცენტრაცია 50 მგ/ლ-ს შეადგენს.

რეგულაციების ამოქმედებასთან ერთად მცირე მარნებს მოუწევთ სავალდებულო დეგუსტაციის საფასურის გადახდაც. არსებული გათვლებით, ერთი ლოტის შეფასების ღირებულება 75 ლარი იქნება. ასევე იგეგმება სპეციალური ნიშანდების სისტემის დანერგვა, რომლის ღირებულება სავარაუდოდ ერთ ბოთლზე 10 თეთრის ფარგლებში განისაზღვრება.

დარგის წარმომადგენელთა შეფასებით, ახალი მოთხოვნები ღვინის მწარმოებლებისთვის დამატებით ფინანსურ ტვირთს შექმნის. სხვადასხვა გათვლით, სექტორის საერთო ხარჯები შესაძლოა წელიწადში 14-15 მილიონი ლარით გაიზარდოს.

ღვინის ეროვნული სააგენტოში განმარტავენ, რომ ცვლილებების მთავარი მიზანი ქართული ღვინის ხარისხის კონტროლის გაძლიერებაა. უწყების პოზიციით, როგორც შიდა, ისე საერთაშორისო ბაზარზე რეალიზებული პროდუქცია თავისუფალი უნდა იყოს ტექნოლოგიური და ორგანოლეპტიკური ხარვეზებისგან, ხოლო ბუნებრივი ღვინის კატეგორიისთვის გამონაკლისის დაშვება მისი წარმოების სპეციფიკითა და უნიკალური მახასიათებლებით არის განპირობებული.

სპეციალისტები გვაფრთხილებენ – რომელი ძველი საკვების გადარჩენა შეიძლება და რომელი უნდა გადააგდოთ

საკვების გაძვირების ფონზე, ბევრი ადამიანი ცდილობს, პროდუქტები მაქსიმალურად გამოიყენოს და ნაკლები გადააგდოს.

თუმცა, სპეციალისტები გვაფრთხილებენ, რომ მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან გავარჩიოთ საკვები, რომელიც უბრალოდ დაძველებულია და ის, რომელიც უკვე ჯანმრთელობისთვის საფრთხეს წარმოადგენს.

როდის უნდა გადააგდოთ საკვები?

თუ პროდუქტზე შეამჩნევთ ერთ ან რამდენიმე ნიშანს, მისი მოხმარება არ არის რეკომენდებული:

🔹 ხილული ობი;
🔹 ლორწოვანი ზედაპირი;
🔹 გამოჟონილი სითხე;
🔹 ძლიერი ან მჟავე სუნი.

ექსპერტების თქმით, ასეთმა საკვებმა შესაძლოა საკვებით მოწამვლა გამოიწვიოს, რაც მუცლის ტკივილით, გულისრევით, ღებინებითა და დიარეით ვლინდება.

რა შეიძლება გამოიყენოთ უსაფრთხოდ?
  ხილი

🔹 გაყავისფრებული ან გაშავებული ბანანი კვლავ უსაფრთხოა და შეგიძლიათ გამოიყენოთ ბლინების, ნამცხვრებისა და სმუზების მოსამზადებლად;

🔹 დაჭმუჭნილი ვაშლი, რომელიც ტენს კარგავს, როგორც წესი, კვლავ ვარგისია საკვებად;

🔹 გამხმარი ლიმონისა და ფორთოხლის ქერქი შეგიძლიათ გამოიყენოთ ცხობაში, მარმელადებში ან სხვა კერძებში;

🔹 თუ ობი დიდ და მკვრივ ხილზე გაჩნდა, შესაძლებელია დაზიანებული ნაწილისა და მის გარშემო რამდენიმე სანტიმეტრი ჯანსაღი ფენის მოჭრა;

🔹 კენკრისა და სხვა რბილი ხილის შემთხვევაში, ობის აღმოჩენისას პროდუქტი მთლიანად უნდა გადააგდოთ.

ბოსტნეული

🔹 დამჭკნარი ან გამომშრალი ბოსტნეული ხშირად მხოლოდ ტენის დაკარგვის შედეგია და მისი გამოყენება კვლავ შესაძლებელია;

🔹 ისპანახისა და კომბოსტოს ფოთლების გამოცოცხლება ყინულიან წყალში დაახლოებით 30 წუთით გაჩერებით არის შესაძლებელი;

🔹 კარტოფილზე, სტაფილოსა და გოგრაზე დაზიანებული ნაწილების მოჭრა ხშირად საკმარისია;

🔹 სპეციალისტები გვაფრთხილებენ, რომ გამწვანებული ან ძლიერ გაღივებული კარტოფილი ბუნებრივ ტოქსინებს შეიცავს და მისი მიღება სიფრთხილეს მოითხოვს;

🔹 სოკოზე არსებული თეთრი ბუსუსები ხშირად მიცელიუმია და არა ობი, თუმცა ფერადი ლაქების შემთხვევაში პროდუქტის გამოყენება არ არის რეკომენდებული.

 პური, ბრინჯი და მაკარონი

🔹 დაობებული პური აუცილებლად უნდა გადააგდოთ, რადგან ობი ფოროვან პროდუქტებში სწრაფად ვრცელდება;

🔹 გამხმარი, მაგრამ ობის გარეშე დარჩენილი პური კვლავ უსაფრთხოა;

🔹 მოხარშული ბრინჯისა და მაკარონის ნარჩენების გამოყენება შესაძლებელია, თუ ისინი მაცივარში სწორად ინახებოდა და ხელახლა სრულად გაცხელდება;

🔹 დარჩენილი საკვები ოთახის ტემპერატურაზე ორ საათზე მეტხანს არ უნდა დარჩეს.

რძის პროდუქტები

🔹 ვადაგასული რძისა და იოგურტის მოხმარება არ არის რეკომენდებული;

🔹 ჭყინტ ყველზე ობის აღმოჩენის შემთხვევაში უმჯობესია დიდი ნაწილი ან მთელი პროდუქტი გადააგდოთ;

🔹 მაგარი ყველის შემთხვევაში ხშირად საკმარისია მხოლოდ დაზიანებული ნაწილის მოჭრა.

როგორ შევამციროთ საკვების გადაყრა?სპეციალისტების თქმით, საკვების უსაფრთხოების ძირითადი წესების დაცვითა და პროდუქტების სწორად გამოყენებით შესაძლებელია როგორც ნარჩენების შემცირება, ისე ოჯახის ბიუჯეტის დაზოგვა. მთავარია, ერთმანეთისგან გავარჩიოთ დაძველებული და რეალურად გაფუჭებული საკვები.

„ჩვენ ჩართულები ვართ ფონდის რეგიონულ პროექტებშიც. ვიმედოვნებთ, რომ „კლიმატის მწვანე ფონდთან ნაყოფიერი თანამშრომლობა მომავალშიც გაგრძელდება“-დავით სონღულაშვილი

0

საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა, საფრანგეთის რესპუბლიკაში, ქალაქ ნიცაში სამუშაო ვიზიტის ფარგლებში, „კლიმატის მწვანე ფონდის“ (Green Climate Fund – GCF) აღმასრულებელ დირექტორ მაფალდა დუარტესთან შეხვედრა გამართა. ინფორმაციას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პრესსამსახური ავრცელებს.

მხარეებმა საქართველოში კლიმატის ცვლილების ნეგატიური ზეგავლენის შემცირებისკენ მიმართული მიმდინარე და დაგეგმილი პროექტები განიხილეს.

„საქართველოს პარტნიორობა „კლიმატის მწვანე ფონდთან“ (GCF) 2016 წელს დაიწყო. მას შემდეგ სხვადასხვა მიმართულებით არაერთ ერთობლივ პროექტს ვახორციელებთ. საქართველოში კლიმატის ცვლილების შემარბილებელი და საადაპტაციო ღონისძიებების განსახორციელებლად GCF-მა ორი ეროვნული პროექტი დააფინანსა. ჩვენ ჩართულები ვართ ფონდის რეგიონულ პროექტებშიც. ვიმედოვნებთ, რომ „კლიმატის მწვანე ფონდთან ნაყოფიერი თანამშრომლობა მომავალშიც გაგრძელდება“,-განაცხადა დავით სონღულაშვილმა. გააგრძელეთ კითხვა

 

 

გადმოწერე ჩვენი აპლიკაცია და შემოგვიერთდი შენის ეკოსისტემაში!i
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
Sheni – შენი სივრცე, შენი ხმა, შენი საქართველო.

ბაღის მშვენებაა ვარდისფრად მოყვავილე „კაბით“ შემოსილი ბაღის „პ­ატარძა­ლი“ – ატამი, ჯერ ყვავილების, ხოლო შემდგომ მწიფე ნაყოფის სურნელით

ატამი

ბაღის მშვენებაა ვარდისფრად მოყვავილე „კაბით“ შემოსილი ბაღის „პ­ატარძა­ლი“ – ატამი, ჯერ ყვავილების, ხოლო შემდგომ მწიფე ნაყოფის სურნელით

მართლაც ბაღის მშვენებაა ვარდისფრად მოყვავილე „კაბით“ შემოსილი ბაღის „პ­ატარძა­ლი“ – ატამი, ჯერ ყვავილების, ხოლო შემდგომ მწიფე ნაყოფის სურნელით რომ ავსებს ბაღს. ახლა ნაყოფის ფერები – მომწვანო, თეთ­რი, ყვითელი ან მოწითალო!

გემოთი ხომ განუმე­ორებელია. ტყუილად კი არ იწვალეს სელექცი­ონერებმა, რომლებმაც ატმის 5000-მდე ჯიში გამოიყვანეს. ნაყოფის რბილობი თეთ­რია ან ყვი­თე­ლი, შეიცავს შაქრებს, ორგანულ მჟა­ვებს, პექტინოვან ნივთიერებებს, კალიუმის მა­რი­ლებს, ვიტამინებს. კურკა შეიცავს 57%-მდე ცხი­მოვან ზეთს, რომელიც გამოიყენება მედიცინაში. ატამი უგემრიელესი ხილია და მისგან საზამთროდ მარაგის შექმნაც შეიძლება – ჩირის, მურაბის, კომპოტის, წვენების სახით.
ატმის ნაყოფის გარეკანი ორი სახისაა: შებუსვილი და გლუვი (ვაშლატამა). ჯიშის მიხედვით – ივნისიდან ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე მწიფდება. ნაყოფს იძლევა მეორე-­მესამე წლიდან, 5 წლის ხე უკვე სრულმოსავ­ლიანია, ცოცხლობს 15-18 წლამდე, რა თქმა უნდა, კარგი მოვლა-პატრონობის პი­რობებში. მოვლა-პატრონობის ერთ-ერთი ძირითადი ფაქტორია ნერგის ფორმირება და მისი ყოველწლიური სხვლა. ისხვლება დაახლოებით ვაზის სხვლის პრინციპით – სამამულე-სანაყოფეს დატოვებით.
კარგად ხარობს ალუვიურ (მდინარის მოტა­ნილ) კარბონატულ ნიადაგზე. ირგვება ჩვე­უ­ლებ­რივად, როგორც ყველა ნერგი. საუკეთესოა ორწლიანი ნერგის დარგვა, რომელიც დაბალ შტამბზე 60-80 სმ-ზე ისხვლება. სითბოს მოყვარული კულტურაა, სიცხისა და გვალვის ამტანი.
საქართველოში გავრცელებულია ატმის 11 ჯიში, აქედან ქართლის ზონისათვის დამახასიათებელია მსხვილნაყოფიანი სახრავი ჯიშები: ხიდისთაური – ვარდისფერი, თეთრი, ყვითელი, და ბერების. კახეთის ადგილობრივი ჯიშებიდან ფართოდაა გავრცელებული საშემოდგომო ჯიშები: კახური თეთრი, გავაზური, ხირსული.
ქართველმა სელექციონერებმა გამოიყვა­ნეს საგვიანო ჯიშები: ბესტავაშვილი და წედისური, აგრეთვე საადრეო სუფრის ჯიშები: ნობათი, ერისთავის ვარდისფერი, გორული საადრეო, სკრის საადრეო, სანდო. შემოტანილი ჯიშები­დან ფართოდ არის დანერგილი ელბერტა და ამსდენი.
ატამი კურკითაც კარგად მრავლდება და მყნო­ბითაც. საძირეებად იყენებენ: ატმის, ტყემლისა და ნუშის ნათესარს. ყველაზე მეტად აზი­ანებს ფოთლის სიხუჭუჭე (რომლისგანაც შესანიშნავად იცავს პრეპარატი `ბიორაგი~), მავნებლე­ბიდან – მწვანე ბუგრი და ატმის ჩრჩილი.

 ხეხილის ბაღი, სადაც მსხა­ლი არ დგას, ღირსი არ არის, ბაღად იწოდებოდესო

წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)

გადმოწერე ჩვენი აპლიკაცია და შემოგვიერთდი შენის ეკოსისტემაში!i
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
Sheni – შენი სივრცე, შენი ხმა, შენი საქართველო.

რატომ არ არის რეკომენდებული სახლში კონსერვირებული საკვების მომზადება? – როგორ ხდება დაბინძურება?

სურსათის უვნებლობის სპეციალისტი ირაკლი არაბული სახლში კონსერვირებული საკვების მომზადებაზე საუბრობს.

რატომ არ არის რეკომენდებული სახლის პირობებში კონსერვირებული საკვების მომზადება

„ბოტულიზმი — სურსათით გამოწვეული ერთ-ერთი ყველაზე საშიში დაავადება, რომელსაც იწვევს Clostridium botulinum-ის მიერ გამოყოფილი ძლიერი ნეიროტოქსინი.

ტოქსინი აზიანებს ნერვულ სისტემას და იწვევს კუნთების პარალიზს, რაც შესაძლოა ლეტალურად დასრულდეს.

 როგორ ხდება დაბინძურება?

ბაქტერია ბუნებრივად გვხვდება ნიადაგსა და წყალში, საიდანაც მარტივად გადადის საკვებზე, განსაკუთრებით გააგრძელეთ კითხვა

 

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

ვაშლი თითქმის მთელ დედამიწაზე მოშენებულ-დამკვიდრებული კულტურაა – საქართველოში გავრცელებული ადგილობრივი ჯიშებიდან ცნობილია

ხეხილი, კენკროვანი და სუბტროპიკული მცენარეები

ვაშლი თითქმის მთელ დედამიწაზე მოშენებულ-დამკვიდრებული კულტურაა – საქართველოში გავრცელებული ადგილობრივი ჯიშებიდან ცნობილია

ვაშლი თითქმის მთელ დედამიწაზე მოშენებულ-დამკვიდრებული კულტურაა. მას დარგუ­ლი ხეების რაოდენობისა და მოსავლიანობის მიხედვით პირველ ადგილს აკუთვნებენ.

თა­ნაც რა ძვირფასი მოსავლის მომცემია ეს და­ლოც­ვილი ხეხილი! მისი ნაყოფი შეიცავს: შაქრებს, ორგანულ მჟავებს, მთრიმლავ ნივთიერებებს, დიდი რაოდენობით ვ­იტამინებს, განსაკუთრებით C (40%-მდე), B და PP. გამოიყენება როგორც ნედლი სა­ხით, ისე გადამუშავებული – ჯემად, ხილფაფად, კომპოტად, მურაბად, ჩირად, მარმელადად, წვნად, ბურახად, უძვირფასეს სა­მ­­კურნალო საშუალებად – ძმრად და ალკოჰო­ლურ სასმლად, ე.წ. ვაშლის ღვინოდაც კი. გარ­და ამისა, ვაშლი, თავისთავად, ერთ-ერთი სა­უკეთესო თაფლოვანი მცენარეც არის – 1ჰა ფარ­თობზე შესაძლებელია 15-დან 50კგ-მდე თა­­ფლისა და დიდი რაოდენობით ყვავილის მტვრი­ს მიღება. ხის მერქანი ძვირფასია წ­ვრილ­მანი ნაკეთობების დასამზადებლად, და, რაც მთავარია, ვაშლი გამოიყენება კუჭ-ნაწლავისა და სხვა და­ავა­დებების სამკურნალოდ.
მსოფლიოში ცნობილია კულტურული ვაშლის ათი ათასზე მეტი ჯიში, საქართველოში – 200, მათგან ყველაზე უფრო გავრცელებული ჯი­შები წარმოშობილია მაჟალოს უშუალო მონაწილეობით; ხალხური სელექციის გზით მისგან მიღებულია ცნობილი ჯიშები: თურა­შაული, კეხურა, ძუძუვაშლი. საქართველოში გავრცელებული ადგილობრივი ჯიშებიდან ცნობილია:
ხომანდული – კახეთი, ქართლი
ლეჩხუმური შაფრანა – რაჭა-ლეჩხუმი
კეხურა – ქართლი, კახეთი
თურაშაული – ქართლი, კახეთი, რაჭა-ლეჩხუმი
დემირალმა (რკინავაშლი) – აჭარა, გურია, სა­მეგ­რელო, აფხაზეთი
მამულო – მესხეთი
მერეთულა – ქართლი
ერბოვაშლი – რაჭა-ლეჩხუმი
შაქარნაბადა – მესხეთი
აბილაური – მესხეთი, ქართლი
რძევაშლა – მესხეთი
საირმულა – ლეჩხუმი
მსუქანა – მესხეთი
ძუძუვაშლი – ქართლი, კახეთი
ყარანფილა – მესხეთი
შაჰალმა (შაჰის ვაშლი) – მესხეთი
კიტრავაშლი – ქართლი, კახეთი
დანავაშლა – რაჭა-ლეჩხუმი

ყინულა – რაჭა-ლეჩხუმი
ხანდაკურა – ქართლი
ქართული სინაპი (გოგიაანთ ვაშლი) – ქართლი
მუხურული მწვანე – ზესტაფონი, თერჯოლა, ტყი­ბული, ქუთაისი
დასარგავად უკეთესია ორწლიანი ნერგი, დარ­გვის საუკეთესო პერიოდია ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან, ვიდრე კლიმატური პირობები ამის შესაძლებლობას იძ­ლევა. თუ ნიადაგი გაყინული არ არის, დარგვა შეიძლება მთელი ზამთრის განმავლობაში. ამრიგად, თესლოვა­ნი კულტურების (ვაშლი, მსხალი, კომში, ზღმარ­ტლი) გაშენება შე­იძლება შემოდგომა-ზამთრის პირობებში სწორი აგროღონისძი­ებების უზრუნველ­ყოფით. ზოგიერთ რაიონში კი უპირატესობა ენიჭება გაზაფხულზე დარგვას. და­სარ­გავი ორმოს სიღრმე 50 სმ-ია, სიგანე 100სმ-მდე. ნერგებს შორის მანძილი დამოკი­დებულია ჯიშზე. ძლიერ საძირეზე დამყნილი ხეხილი მძლავრ ვარჯს ივითარებს, ამიტომ დიდი კვების ა­რეზე ირგვება (10X10, 8X10 ან 8X8 მ-ზე), ნაგალა საძირეზე დამყნილი – 3X4 მ-ზე.
გამზადებული ორმოს ფსკერს კარგად ვა­ფ­ხვიერებთ, მიწაში არეულ გადამწვარ ნაკელს (ან კომპოსტს) ჩავყრით ორმოში და ვაძლევთ კონუსისებურ ფორმას, ზედ გადავანაწილებთ ფესვებს, რომლებსაც წინასწარ ეჭრება დაზიანებული ნაწილები. ნერგს ვრგავთ ფესვის ყელამდე ისე, როგორც იყო ამოღებამდე, და კარგად ვუტკეპნით მიწას. ამის შემდეგ ვუკეთებთ ჯამებს და 1-2 ვედრო წყალს ვასხამთ. ყველა სახის ხეხილი ასე ირგვება.

როგორ დავაღწიოთ თავი კოლორადოს ხოჭოს

წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)

პესტიციდები და ქიმიური სასუქები – „სანამ გაჭყიპავთ საკუთარ პროდუქტს ნაგავი სასუქებით, იფიქრეთ იმაზე, რომ ვიღაც შეიძლება დაღუპოთ”

პესტიციდები და ქიმიური სასუქები

მარწყვის კომერციული წარმოებისას ხშირად გამოიყენება სხვადასხვა პესტიციდი და აგროქიმიური საშუალება. ამის მიზეზი ის არის, რომ მარწყვი საკმაოდ მგრძნობიარე კულტურაა სოკოვანი დაავადებების, მწერებისა და მავნებლების მიმართ.

მარწყვის მოყვანისას შეიძლება გამოიყენებოდეს:

  • ფუნგიციდები — სოკოვანი დაავადებების (ნაცარი, ნაცრისფერი სიდამპლე და სხვა) საწინააღმდეგოდ;
  • ინსექტიციდები — მწერების წინააღმდეგ;
  • აკარიციდები — ტკიპების წინააღმდეგ;
  • ჰერბიციდები — სარეველების გასაკონტროლებლად;
  • სასუქები — მოსავლიანობის გასაზრდელად.

სწორედ ამიტომ მარწყვი ხშირად ხვდება იმ პროდუქტების სიაში, რომლებშიც პესტიციდების ნარჩენები შეიძლება აღმოჩნდეს. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ბაზარზე არსებული ყველა მარწყვი ჯანმრთელობისთვის საშიშია. განვითარებულ ქვეყნებში მოქმედებს მკაცრი ნორმები, რომლებიც განსაზღვრავს, რამდენი რაოდენობის პესტიციდის ნარჩენი შეიძლება დარჩეს პროდუქტში.

პესტიციდების რაოდენობის შესამცირებლად სპეციალისტები გვირჩევენ:

  • მარწყვი გამდინარე წყალში კარგად გავრეცხოთ;
  • გარეცხვამდე ყუნწი არ მოვაცილოთ, რათა წყალში ხსნადი ნივთიერებები ნაყოფის შიგნით ნაკლებად მოხვდეს;
  • სურვილის შემთხვევაში 10–15 წუთით ჩავდოთ წყლისა და სოდის ხსნარში (დაახლოებით 1 ჩაის კოვზი სოდა 1 ლიტრ წყალზე), შემდეგ კი კვლავ გავრეცხოთ;
  • სეზონური და სანდო მწარმოებლის პროდუქტი შევარჩიოთ.

აღსანიშნავია, რომ მარწყვზე ალერგიული რეაქცია ყოველთვის პესტიციდებით არ არის გამოწვეული. უმეტეს შემთხვევაში ალერგია თავად მარწყვის ცილებზე ვითარდება. თუმცა ზოგიერთ ადამიანს შეიძლება რეაქცია ჰქონდეს დამუშავებისას გამოყენებულ ქიმიურ ნივთიერებებზეც.

ხილი უფრო ალერგიულია თუ სასუქები?

მნიშვნელოვანია განვასხვავოთ ორი რამ: ანაფილაქსიას თავად ხილი იწვევს თავისი ბუნებრივი ცილების გამო, პესტიციდებით გამოწვეული ანაფილაქსია ძალიან იშვიათია.

ხილებს შორის ანაფილაქსიის გამომწვევებად ყველაზე ხშირად აღწერილია:

  • ატამი
  • კივი
  • მარწყვი
  • გარგარი
  • ალუბალი
  • ქლიავი
  • მანგო
  • საზამთრო

მათ შორის განსაკუთრებით ატამი, კივი და მარწყვი ითვლება იმ ხილებად, რომლებმაც შესაძლოა მძიმე ალერგიული რეაქცია, მათ შორის ანაფილაქსიაც გამოიწვიონ მგრძნობიარე ადამიანებში.

განსაკუთრებით საინტერესოა ატამი. ალერგოლოგები მას ერთ-ერთ იმ ხილად მიიჩნევენ, რომელიც ყველაზე ხშირად იწვევს მძიმე ალერგიულ რეაქციებს, მათ შორის ანაფილაქსიას. ატამის ალერგენი ძალიან მდგრადია და თერმული დამუშავების შემდეგაც შეიძლება დარჩეს აქტიური.

რაც შეეხება პესტიციდებს, დღეს არსებული სამეცნიერო მონაცემებით, ანაფილაქსიის შემთხვევათა უმრავლესობა თავად ხილის ცილებთან არის დაკავშირებული და არა იმ ქიმიურ საშუალებებთან, რომლებითაც ხილია დამუშავებული. თუმცა იშვიათ შემთხვევებში ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს რეაქცია პესტიციდების ნარჩენებზეც.

ბოსტნეული და მცენარეული პროდუქტებიდან ანაფილაქსია ხილტან შედარებოთ, უფრო იშვიათია. ყველაზე ხშირად აღწერილ შემთხვევებში მიზეზი გახლდათ:ნიახური, სოია, ბარდა, ლობიო, ოსპი.

რამდენ ხანში შეიძლება განვითარდეს ანაფილაქსია?

ხილის ან სხვა საკვების მიღების შემდეგ:

  • ყველაზე ხშირად — 5-30 წუთში;
  • შემთხვევების უმეტესობა — 1 საათის განმავლობაში;
  • ზოგჯერ — 2 საათამდე;
  • ძალიან იშვიათად — რამდენიმე საათის შემდეგ.

თუ ადამიანს მარწყვის, კივის, ატმის ან სხვა ალერგენული ხილის ჭამის შემდეგ 3-4 საათი საერთოდ არაფერი აწუხებდა და შემდეგ დაეწყო სიმპტომები, ანაფილაქსია ნაკლებად სავარაუდოა.

ანაფილაქსიისთვის დამახასიათებელია, რომ სიმპტომები სწრაფად ვითარდება:

  • ტუჩების, ენის ან ყელის შეშუპება;
  • სუნთქვის გაძნელება;
  • ხიხინი;
  • ჭინჭრის ციება;
  • თავბრუსხვევა;
  • არტერიული წნევის დაცემა.

ანაფილაქსიის შემთხვევების დაახლოებით 80-90%-ში პირველი სიმპტომები ალერგენთან კონტაქტიდან 30 წუთის განმავლობაში ვითარდება. ამიტომ ალერგიული რეაქციის ყველაზე კრიტიკული პერიოდი სწორედ პირველი საათია.

სოფლის მეურნეობის კომიტეტმა 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშს მხარი დაუჭირა – 2025 წელს, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ 1 მილიარდ 63 მილიონ ლარზე მეტი აითვისა, რაც შესრულების 99.9%-ია

სოფლის მეურნეობის კომიტეტის სხდომაზე „საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიში“ განიხილეს, რომელიც ფინანსთა მინისტრის პირველმა მოადგილემ გიორგი კაკაურიძემ წარადგინა.

მომხსენებლის ინფორმაციით, 2025 წელს, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ 1 მილიარდ 63 მილიონ ლარზე მეტი აითვისა, რაც შესრულების 99.9%-ია.

სურსათის უვნებლობის ნაწილში 76 მილიონ ლარზე მეტი დაიხარჯა და შესრულების მაჩვენებელი 101.8%-ია.

მებაღეობის და მეღვინეობის განვითარებაში 269 მილიონ ლარზე მეტია ათვისებული და ათვისების მაჩვენებელი 99.5%-ია.

სამეცნიერო კვლევითი ღონისძიებების დაფინანსებაში 100%-იანი შესრულების მაჩვენებელია, ერთიანი აგრო პროექტის ფარგლებში 339 მილიონ ლარზე მეტია ათვისებული და 99.9%-ია შესრულების მაჩვენებელი.

მელიორაციის მიმართულებით გასულ წელს ათვისებული თანხა -209.5 მილიონ ლარს, შესრულების მაჩვენებელი კი 98.0%-ს შეადგენს.

როგორც მომხსენებელმა აღნიშნა, 2025 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტის რეალურმა ზრდამ წინა წელთან შედარებით 7.5%, ხოლო წლიური ინფლაციის დონემ 4.0% შეადგინა.

გიორგი კაკაურიძემ ასევე ისაუბრა საგარეო სექტორზე. მისი თქმით, 2025 წელს საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ 25 მილიარდ 863 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის შესაბამის მაჩვენებელზე 10.3%-ით მეტია. აქედან ექსპორტმა 7 მილიარდ 291 მილიონი დოლარი შეადგინა, ხოლო იმპორტმა – 18 მილიარდ 572 მილიონი დოლარი.

გიორგი კაკაურიძის ინფორმაციით, 2025 წელს საქართველოს 6 მილიონ 856 ათასამდე საერთაშორისო ვიზიტორი ეწვია. მათ შორის, ტურისტული ვიზიტორების რაოდენობამ 5 მილიონ 522 ათასამდე შეადგინა. ტურიზმიდან მიღებულმა შემოსავლებმა კი 4 მილიარდ 690 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც 265 მილიონი დოლარით მეტია ვიდრე 2024 წელს.

სხდომაზე, ასევე, მოისმინეს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ წარმოდგენილი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენება „2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის შესახებ“ მთავრობის ანგარიშზე და საქართველოს მთავრობის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ.

წარდგენილი ანგარიშები სოფლის მეურნეობის კომიტეტმა ცნობად მიიღო.

შეხვედრაზე მხარეებმა საქართველოსა და ბელარუსის რესპუბლიკას შორის სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავების და აგროსასურსათო სექტორში თანამშრომლობის საკითხები განიხილეს

 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი ბელარუსის რესპუბლიკაში იმყოფება.

ვიზიტის ფარგლებში, დავით სონღულაშვილი ბელარუსის რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერს, იური შულეიკოს შეხვდა.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, შეხვედრაზე მხარეებმა საქართველოსა და ბელარუსის რესპუბლიკას შორის სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავების და აგროსასურსათო სექტორში თანამშრომლობის საკითხები განიხილეს.

შეხვედრას ესწრებოდნენ ბელარუსის რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის და სურსათის მინისტრი იური გორლოვი, საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე პაველ უტიუპინი და სხვა ოფიციალური პირები.

„საქართველოსა და ბელარუსს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების მნიშვნელოვანი პოტენციალი არსებობს. სოფლის მეურნეობა ორივე ქვეყნის ეკონომიკის ერთ-ერთი წამყვანი და სტრატეგიული დარგია, რაც სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციით ვაჭრობის განვითარებისათვის მყარ საფუძველს ქმნის. არსებობს მნიშვნელოვანი შესაძლებლობები ბელარუსიდან რძისა და რძის პროდუქტების ექსპორტისთვის, ხოლო საქართველოდან ღვინისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის ბელარუსის ბაზარზე გასატანად. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია გამოცდილებისა და ცოდნის გაზიარება გარემოს დაცვის და ტყის მართვის საკითხებში“, – აღნიშნა დავით სონღულაშვილმა.