ორშაბათი, თებერვალი 2, 2026
- Advertisement -spot_img

სელის თესლი -რა უნდა ვიცოდეთ

0
სელის თესლი -რა უნდა ვიცოდეთ
#image_title

სელის თესლი მდიდარია სასარგებლო ნივთიერებებით – შეიცავს უჯრედისს, ცხიმოვან მჟავებსა და ვიტამინებს.

სელის თესლი ხშირად გამოიყენება კვებაში, მედიცინასა და კოსმეტიკაში. მოდით, გავიგოთ, რას გვაძლევს სელის თესლის მიღება, ვის შეუძლია მისი მოხმარება და როგორ უნდა მივიღოთ სწორად.

მდიდარია ვიტამინებითა და მინერალებითსელის თესლი შეიცავს B1 ვიტამინს (თიამინი), სპილენძს, ფოსფორსა და მოლიბდენს, რომლებიც აუცილებელია ნერვული სისტემის, კანის, ძვლებისა და მეტაბოლიზმის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის.

აუმჯობესებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მუშაობას.

სელის თესლის რეგულარული მოხმარება ამცირებს „ცუდი“ ქოლესტერინის (LDL) დონეს 9-18%-ით. ეს ეფექტი უჯრედისისა და ლიგნანების შემცველობით არის განპირობებული.

შეიცავს ომეგა-3 და ალფა-ლინოლენის მჟავებს (ALA), რომლებიც ხელს უწყობენ ანთების შემცირებას და ამცირებენ გულის დაავადებების რისკს.

გამოაქვს ტოქსინები და ხელს უწყობს ნაწლავების რეგულარულ მოქმედებას.

არეგულირებს სისხლში შაქრის დონეს კვლევების მიხედვით, 10-20 გრ დაფქვილი სელის თესლის ყოველდღიური მიღება 1-2 თვის განმავლობაში ხელს უწყობს სისხლში შაქრის დონის 19.7%-ით შემცირებას.

გაითვალისწინეთ რომ არასასურველია ორსულობისას – სელის თესლის ზოგიერთი კომპონენტი ესტროგენს ჰგავს და შეიძლება, არ იყოს უსაფრთხო ორსულებისთვის. გამოყენებამდე საჭიროა ექიმის კონსულტაცია.

ღვინისა და აგროტურიზმის საქმიანობით მიღებული 700 000 ლარამდე შემოსავალი არ დაიბეგრება

0
ღვინისა და აგროტურიზმის საქმიანობით მიღებული 700 000 ლარამდე შემოსავალი არ დაიბეგრება
#image_title

ღვინისა და აგროტურიზმის საქმიანობები, რომელთა შემოსავლები 700 ათას ლარამდეა, აღარ დაიბეგრებიან. ამის შესახებ „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის დადგენილებაში წერია, რომელშიც ბოლო ცვლილება 2025 წლის 24 იანვარს შევიდა.

2024 წელს, პარლამენტმა ღვინის და აგროტურიზმის შესახებ კანონი მიიღო, რომლითაც მთავრობას სტატუსის განსაზღვრა დაევალა. სწორედ ამ კანონის ნაწილია დაწესებული საგადასახადო შეღავათიც.

დადგენილებით უცვლელი დარჩა ზღვარი მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირებისთვის, რომელიც 2018 წლის შემდეგ 500 000 ლარია.

2010 წლიდან, როცა დადგენილება ამოქმედდა დაბეგვრის სპეციალურ რეჟიმში ზღვრის ფარგლებში არ ექცევა შემდეგი საქმიანობები:

  • ქონების იჯარით გაცემა;
  • სესხის გაცემიდან მიღებული შემოსავალი;
  • სათამაშო ბიზნესიდან მიღებული მოგებები;
  • ჩუქება;
  • ნამეტი შემოსავალი, რომელიც მიღებულია შემდეგი ქონების რეალიზაციით: უძრავი ქონება; ავტოსატრანსპორტო საშუალება და ფასიანი ქაღალდები;
  • მემკვიდრეობით მიღებული ქონების სახით მიღებული შემოსავალი;
  • დივიდენდის სახით მიღებული შემოსავალი;
  • პროცენტის სახით მიღებული შემოსავალი;
  • როიალტის სახით მიღებული შემოსავალი;
  • ვალის პატიებით მიღებული შემოსავალი;
  • პარტნიორის წილის რეალიზაციით მიღებული ნამეტი.

ლაშა ავალიანი: „კომპენსაციის გაცემის წესი ცოფთან ბრძოლის მსოფლიო პრაქტიკის ნაწილია“

0
ლაშა ავალიანი: „კომპენსაციის გაცემის წესი ცოფთან ბრძოლის მსოფლიო პრაქტიკის ნაწილია“
#image_title

 გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინიცირებით, საქართველოს მთავრობამ მიიღო მსხვილფეხა და წვრილფეხა საქონლის, ასევე, ღორის ცოფით სიკვდილის შემთხვევებში კომპენსაციის გაცემის და მისი ოდენობის განსაზღვრის წესი. ინფორმაციას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ავრცელებს.

მთავრობის დადგენილებით, 2026 წლის 27 იანვრიდან მსხვილფეხა, წვრილფეხა საქონლის, ასევე ღორის ცოფით სიკვდილის შემთხვევაში მეპატრონე კომპენსაციას მიიღებს.

 გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის ლაშა ავალიანის განცხადებით, აღნიშნული წესი ეფუძნება მსოფლიო პრაქტიკას და ხელს შეუწყობს როგორც ცოფის გავრცელების პრევენციას, ასევე ფერმერების მოტივირებას, დროულად მიაწოდონ ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს.

 „ეს წესი არის ცოფთან ბრძოლის მსოფლიო პრაქტიკის ნაწილი და მისი მიზანია, როგორც ფერმის ცხოველის მეპატრონის ზარალის ნაწილობრივი ანაზღაურება, ასევე, მისი მოტივირება, რომ დროულად მიაწოდოს სათანადო ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს. ამ შემთხევაში კომპენსაცია გაიცემა როგორც მსხვილფეხა, ასევე წვრილფეხა საქონელზე და ღორზე. კომპენსაციას აქვს თავისი წინაპირობები, რომელიც დადგენილებითაა განსაზღვრული. აღსანიშნავია, რომ რამდენიმე წლის აქტიური ღონისძიებების შედეგად, ცხოველებში ცოფით დაავადებების რაოდენობა შემცირებულია 92 %-ით. მაგალითისთვის, 2013 წელს, ცოფის 116 შემთხვევა იყო ცხოველებში, ხოლო 2025 წელს მხოლოდ 9. დღეისათვის, მოქმედებს ცხოველებში ჯილეხის კომპენსაციის წესი, რომელიც ძალაში 2024 წელს შევიდა და 2025 წელს, ჯამურად, 10 ათასი ლარის ოდენობის კომპენსაცია ორმა ფერმერმა მიიღო“, -აღნიშნა ლაშა ავალიანმა.


ცოფით მსხვილფეხა და წვრილფეხა ცხოველის სიკვდილის შემთხვევაში, მეპატრონე კომპენსაციას მიიღებს

0
ჯილეხით მკვდარი ცხოველის მეპატრონემ სახელმწიფოსგან კომპენსაცია პირველად მიიღო
#image_title

საქართველოს მთავრობის №33 დადგენილებით, 2026 წლის 27 იანვრიდან ცოფით მსხვილფეხა და წვრილფეხა (ცხვარი, თხა, ღორი) ცხოველის სიკვდილის შემთხვევაში, მეპატრონე კომპენსაციას მიიღებს. ინფორმაციას სურსათის ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.

მათივე ცნობით, ცხოველის მფლობელს, ცოფით ცხოველის სიკვდილის შემთხვევაში, მიყენებული ზარალი ნაწილობრივ აუნაზღაურდება, რაც მას გაუჩენს მოტივაციას, დროულად მიაწოდოს ინფორმაცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოს ცოფის სავარაუდო ან დადასტურებული შემთხვევის შესახებ.

„აღნიშნული ხელს შეუწყობს ცხოველებში ცოფის გავრცელების პრევენციას და ადამიანების დაცვას დაავადებისგან.

კომპენსაცია გაიცემა იმ შემთხვევაში, თუ:

1. ცოფით დაავადება დადასტურებულია ლაბორატორიულად;

2. ცხოველის სადგომი რეგისტრირებულია მონაცემთა ერთიან ბაზაში;

3. ცხოველის მფლობელი რეგისტრირებულია მონაცემთა ერთიან ბაზაში და ასრულებს ამ დადგენილებით განსაზღვრულ ვალდებულებებს;

4. ცხოველი იდენტიფიცირებული და რეგისტრირებულია შემთხვევამდე არანაკლებ 15 დღით ადრე.

კომპენსაცია არ გაიცემა, თუ კარანტინის პერიოდში დაინფიცირებულ პუნქტსა და საფრთხის ქვეშ მყოფ ტერიტორიაზე ცხოველის მეპატრონე უარს ამბობს ცოფის საწინააღმდეგოდ მსხვილფეხა საქონლის, წვრილფეხა საქონლის ან/და ღორის ვაქცინაციაზე და ამ შემთხვევიდან ერთი წლის ვადაში ცხოველი დაავადდება ცოფით.

კომპენსაციის ოდენობას, მონაცემთა ერთიან ბაზაში მითითებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ადგენს სპეციალურად შექმნილი კომისია.

დეტალური ინფორმაციისათვის იხილეთ საქართველოს მთავრობის №33 დადგენილება.

საქართველოში 2024 წლიდან მოქმედებს მთავრობის №332 დადგენილება, რომელიც ცხოველის ჯილეხით სიკვდილის შემთხვევაში სახელმწიფოსგან კომპენსაციის გადახდას ითვალისწინებს.

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციისა და მიკვლევადობის ეროვნული სისტემის (NAITS) პროექტის მხარდაჭერით, ჯილეხით მკვდარი ცხოველების მეპატრონეზე კომპენსაცია გასული წლის აგვისტოში გასცა. ამჯერად, ცხოველის მეპატრონეებს საშუალება ექნებათ, კომპენსაციით ისარგებლონ ცხოველის ცოფით სიკვდილის შემთხვევაშიც“, – ნათქვამია ინფორმაციაში.

“ნუშის ფასი საერთაშორისო ბაზარზე იზრდება”

0
#image_title

„საერთაშორისო ბაზარზე ნუშის ფასი იზრდება და უკვე იმ ნიშნულთანაა მიახლოებული, რომელიც ბიზნესისთვის საინტერესოა“. ამის შესახებ ნუშის და კაკლის მწარმოებელთა ასოციაციის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრმა, ნიკო ნიკოლაძემ განაცხადა.

მისი თქმით, 2024 წელი ნუშის სექტორისთვის განსაკუთრებით საინტერესო იყო. 2025 წელიც საინტერესოდ დაიწყო, რადგან საერთაშორისო ბაზრებზე ნუშის ფასი ზრდის ტენდენციას აჩვენებს. ეს კი სავარაუდოა, რომ აშშ-ში პირველი მოსავლის მიღებამდე უნდა გაგრძელდეს.

„მოგეხსენებათ, აშშ არის ნუშის ყველაზე მსხვილი მწარმოებელი, რომელსაც მთლიანი ბაზრის 70% უკავია, რაც მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ფასის ცვლილების პროგნოზისას. შესაბამისად, ფასის ზრდა სავარაუდოდ აშშ-ს პირველი მოსავლის მიღებამდე უნდა გაგრძელდეს.

2024 წელს, საქართველოში ნუშის მოსავალი 3000 ტონას შეადგენდა. საუბარია გაუტეხავ ნუშზე. ეს მონაცემები დაფუძნებულია ნუშის და კაკლის მწარმოებელთა ასოციაციის მიერ გამოკითხვის შედეგების მიხედვით. გამოკითხულია დაახლოებით 2200 ჰა-ის მფლობელი ფერმერი ჯამურად, რაც საერთაშორისო ბაზარს რომ შევადაროთ, მცირე მოცულობაა“,– განაცხადა ნიკოლაძემ.

მისი თქმით, საქართველოში ნუშის მოხმარება გაიზარდა, რაც გაზრდილ ვეგანიზმსა და ფასის რეგულირებას უკავშირდება. ანუ ფასი ადეკვატურ ნიშნულზეა. შესაბამისად, ნიკოლაძე ვარაუდობს, რომ ნუშზე მოთხოვნა ადგილობრივ ბაზარზე ყოველწლიურად გაიზრდება.

„ნუშის მოხმარება საქართველოში გაზრდილია, რადგან საქართველოში ნუშის ფასი საერთაშორისო ფასს დაუახლოვდა. აღარ არის ამოვარდნილი რეალური ფასიდან. ხალხმა ამ პროდუქტის მოხმარება ინტენსიურად დაიწყო და ვფიქრობთ, რომ ეს ყოველ წელს კიდევ უფრო გაიზრდება. გვგონია, რომ ჩვენი წარმოების დიდი ნაწილი საქართველოში დარჩება“, – ამბობს ნუშის და კაკლის მწარმოებელთა ასოციაციის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი.

ნიკო ნიკოლაძე ეთერში აცხადებს, რომ ადგილობრივად ნუშის წარმოების ზრდა არის მოსალოდნელი, თუმცა ის დრამატული არ იქნება, რადგან გამომდინარე იქიდან, რომ ახალი ბაზრები, რომელიც აგრო ინჟინერიითაა გაშენებული, ჯერჯერობით მსხმოიარობაში ვერ შევა.

„მოსავლის ზრდას ბუნებრივია ველოდებით, თუმცა ეს არ იქნება დრამატული ნახტომი, გამომდინარე იქიდან, რომ ახალი ბაზრები, რომელიც აგრო ინჟინერიითაა გაშენებული, ჯერჯერობით მსხმოიარობაში ვერ შევა. ამისთვის მას დაახლოებით 2 წელი დასჭირდება.

დღეის მდგომარეობით, საქართველოში მოყვანილი ნუში სრულად დარჩება საქართველოში, თუ არ ექნა მწარმოებელს იმის მოტივაცია, რომ პროდუქტი ექსპორტზე გაიტანოს“, – განაცხადა ნიკოლაძე.

ნიკოლაძე ამბობს, რომ ფასის პროგნოზი რთულია, რადგან ფასი ბევრ ფაქტორზეა დამოკიდებული, მათ შორის აშშ-ს მოსავალზე, რომელიც ნუშის საბაზრო ფასის ერთ-ერთი განმსაზღვრელია.

დავით სონღულაშვილმა ელჩს ქართული საექსპორტო პროდუქტების, მათ შორის, ღვინო, მინერალური წყლები, წყალი და სხვა, შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა

0
დავით სონღულაშვილმა ელჩს ქართული საექსპორტო პროდუქტების, მათ შორის, ღვინო, მინერალური წყლები, წყალი და სხვა, შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა
#image_title

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი ბრაზილიის ფედერაციული რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს საქართველოში  კარლოს რიკარდო მარტინს სელიას შეხვდა.

შეხვედრაზე მხარეებმა სავაჭრო-ეკონომიკური თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობები განიხილეს.

დავით სონღულაშვილმა ისაუბრა ორ ქვეყანას შორის პარტნიორული ურთიერთობის მნიშვნელობაზე, რაც თანამშრომლობის განვითარების ნაყოფიერ საფუძველს წარმოადგენს და ელჩს ქართული საექსპორტო პროდუქტების, მათ შორის, ღვინო, მინერალური წყლები, წყალი და სხვა, შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა.

შეხვედრაზე მინისტრმა ყურადღება გაამახვილა ბრაზილიური კომპანიებისთვის საქართველოს რეგიონულ სავაჭრო ჰაბად განხილვის საკითხზე.

როგორც საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩმა განაცხადა, საქართველო ბრაზილიისთვის საინტერესო  პარტნიორი ქვეყანაა და არსებობს შესაძლებლობა ორმხრივად საინტერესო და ეკონომიკურად ეფექტიანი თანამშრომლობისთვის.

შეხვედრას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ევროინტეგრაციის  დეპარტამენტის უფროსი დავით ჩიტაიშვილი ესწრებოდა.

მეცნიერები გაფრთხილებენ, რომ შესაძლოა ჩვენ ბოლო თაობა ვიყოთ, ვინც ციცინათელებს იხილავს

0
მეცნიერები გაფრთხილებენ, რომ შესაძლოა ჩვენ ბოლო თაობა ვიყოთ, ვინც ციცინათელებს იხილავს
#image_title

სამწუხაროდ, დღეს ბევრ ქვეყანაში სულ უფრო ნაკლებად ჩანს ციცინათელების ნათება, რომელიც ბავშვობის მოგონებებში ზაფხულის ღამეების ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ სიმბოლოდ რჩება.

მეცნიერების შეფასებით, ეს ცვლილება მხოლოდ ესთეტიკური დანაკარგი არ არის — ციცინათელების შემცირება ეკოსისტემების გაუარესების და გარემოსდაცვითი პრობლემების მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია. National Geographic-ის ინფორმაციით, ამ საკითხს სპეციალური კვლევა მიუძღვნა ციცინათელების მკვლევარმა რაფაელ დე კოკმა, რომლის ნაშრომი ხაზს უსვამს, რომ Lampyridae-ს ოჯახის წარმომადგენლები მსოფლიოს მრავალ რეგიონში სწრაფად იკლებენ [1].

მოვლენების აღწერა – ფაქტობრივი აღწერა – ძირითადი გარემოებები – დადასტურებული ინფორმაცია

ციცინათელები, რომლებიც ცნობილია როგორც რბილი სხეულის მქონე ხოჭოები, ეკუთვნიან Lampyridae-ს ოჯახს და მოიცავენ 2000-ზე მეტ სახეობას [2]. მათი უმეტესობა უნიკალური ბიოლუმინესცენციით გამოირჩევა — ბუნებრივი ქიმიური რეაქციით, რომელიც მწერებს სინათლის გამოსხივების საშუალებას აძლევს.

ციცინათელები განსაკუთრებით აქტიურობენ ზაფხულის თბილ ღამეებში, როდესაც მათი ნათება ძირითადად შეჯვარების პროცესში პარტნიორების მოსაზიდად გამოიყენება. ეს ბიოლოგიური მექანიზმი მათ გადარჩენაში გადამწყვეტ როლს თამაშობს, რადგან სინათლის სიგნალები სახეობებს შორის კომუნიკაციის მთავარი ფორმაა.

ბოლო წლების დაკვირვებები და კვლევები მიუთითებს, რომ ციცინათელების პოპულაციები ბევრ ქვეყანაში საგრძნობლად მცირდება. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ შესაძლოა მომავალი თაობები ვეღარ გახდნენ ამ ბუნებრივი მოვლენის მოწმე [3].

Fireflies (1)

კონტექსტი და ფონი – ისტორიული, სოციალური, პოლიტიკური ან სამეცნიერო კონტექსტი – რატომ არის ეს ამბავი მნიშვნელოვანი ფართო აუდიტორიისთვის

ციცინათელები ადამიანებს საუკუნეების განმავლობაში ხიბლავდნენ. სხვადასხვა კულტურაში ისინი აღიქმებოდა როგორც ბუნების ჯადოსნური სიმბოლო, სეზონური ციკლების ნაწილი და ზოგჯერ სულიერი მნიშვნელობის მატარებელი არსებებიც.

თუმცა თანამედროვე მეცნიერებაში ციცინათელები მხოლოდ კულტურული მემკვიდრეობის ნაწილი არ არიან. ისინი ეკოსისტემების ჯანმრთელობის ინდიკატორებად ითვლებიან, რადგან მათი არსებობა დამოკიდებულია სუფთა გარემოზე, ტენიან ჰაბიტატებზე და ბიომრავალფეროვნებაზე.

ციცინათელების შემცირება ფართო აუდიტორიისთვის მნიშვნელოვანია, რადგან ეს პროცესი უკავშირდება უფრო დიდ გარემოსდაცვით პრობლემებს: ჰაბიტატების დაკარგვას, ქიმიური დაბინძურებას, ურბანიზაციას და ხელოვნური განათების ზრდას [3].

დეტალები და ფაქტები – კონკრეტული მონაცემები, განცხადებები, ციტატები – რიცხვების ახსნა მარტივ ენაზე – ინფორმაციის გადამოწმებული წყაროები

მეცნიერები ციცინათელების შემცირების მთავარ მიზეზებად რამდენიმე ფაქტორს ასახელებენ:

პირველი არის ჰაბიტატების დაკარგვა. ციცინათელები ძირითადად ბინადრობენ ნოტიო გარემოში — ჭაობებში, ტენიან ტყეებში და მდინარისპირა ზონებში. მათი ლარვები სიცოცხლის დიდ ნაწილს ნიადაგში ან ფოთლების ნარჩენების ქვეშ ატარებენ, რაც ამ გარემოს სტაბილურობას აუცილებელს ხდის [2].

ურბანიზაციამ, სოფლის მეურნეობის გაფართოებამ და ტყეების გაჩეხვამ მნიშვნელოვნად შეამცირა ასეთი ბუნებრივი სივრცეები. შედეგად, ციცინათელებისთვის საჭირო პირობები ბევრ რეგიონში აღარ არსებობს.

მეორე მნიშვნელოვანი ფაქტორია ხელოვნური განათება. ქალაქებში ქუჩის ნათურები, ბილბორდები და სხვა სინათლის წყაროები ღამის გარემოს ცვლის. ეს ციცინათელებს ერთმანეთის ბიოლუმინესცენციის დანახვაში უშლის ხელს და ამცირებს წარმატებული გამრავლების შესაძლებლობას [3].

მესამე ფაქტორია პესტიციდების ფართო გამოყენება სოფლის მეურნეობაში. ქიმიკატები არა მხოლოდ პირდაპირ აზიანებს ციცინათელებს, არამედ ამცირებს იმ მცირე ორგანიზმების რაოდენობასაც, რომლითაც მათი ლარვები იკვებებიან. პესტიციდებს ასევე შეუძლია წყლის რესურსების დაბინძურება, რაც დამატებით საფრთხეს უქმნის ნოტიო ეკოსისტემებს [4].

საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა – როგორ განიხილება მსგავსი საკითხი სხვა ქვეყნებში ან რეგიონებში – ოფიციალური ორგანიზაციების, ინსტიტუტების ან მთავრობების პოზიციები

ციცინათელების შემცირება მხოლოდ ერთ ქვეყანას არ ეხება. მსგავსი ტენდენციები ფიქსირდება ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში და აზიის ნაწილებში. საერთაშორისო კვლევები მიუთითებს, რომ მწერების ბიომრავალფეროვნების კლება გლობალური პრობლემაა [5].

ბიომრავალფეროვნების დაცვის საკითხზე ყურადღებას ამახვილებენ ისეთი ორგანიზაციები, როგორიცაა გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამა (UNEP) და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირი (IUCN), რომლებიც აღნიშნავენ, რომ მწერების პოპულაციების დაცვა აუცილებელია ეკოსისტემების მდგრადობისთვის [6].

ზოგიერთ ქვეყანაში უკვე ხორციელდება სპეციალური ინიციატივები: ბუნებრივი ჰაბიტატების აღდგენა, პესტიციდების შემცირება და ღამის განათების რეგულირება, რათა დაცული იყოს ღამის ბუნებრივი გარემო.

საქართველოს კონტექსტი (თუ რელევანტურია) – რას ნიშნავს ეს ამბავი საქართველოსთვის – შესაძლო გავლენა საზოგადოებაზე, პოლიტიკაზე, ეკონომიკაზე ან გარემოზე

საქართველოსთვის ციცინათელების შემცირების თემა ასევე აქტუალურია, რადგან ქვეყანას აქვს მრავალფეროვანი ეკოსისტემები — ტყეები, ჭაობები, მდინარის ხეობები და ტენიანი ზონები, სადაც მსგავსი სახეობები ბინადრობენ.

ურბანიზაციის ზრდა, ტურისტული ინფრასტრუქტურის გაფართოება და სოფლის მეურნეობაში ქიმიკატების გამოყენება შესაძლოა გავლენას ახდენდეს ადგილობრივ ბიომრავალფეროვნებაზე. ამ კონტექსტში მსგავსი საერთაშორისო კვლევები მნიშვნელოვანია გარემოსდაცვითი ცნობიერების ასამაღლებლად და ეკოსისტემების დაცვის მნიშვნელობის გასააზრებლად.

საზოგადოებისთვის ინფორმაციის გავრცელება და გარემოსდაცვითი თემების გაშუქება შესაძლებელია ისეთი პლატფორმების საშუალებით, როგორიცაა https://www.sheniambebi.ge, რომელიც ხშირად აქვეყნებს გარემოსა და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის საკითხებს.

ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება

ციცინათელების რაოდენობის შემცირება თანამედროვე გარემოსდაცვითი გამოწვევების ერთ-ერთ თვალსაჩინო სიმპტომად განიხილება. მათი გაქრობა უკავშირდება ჰაბიტატების დაკარგვას, ხელოვნური განათების ზრდას და ქიმიური დაბინძურების პრობლემებს. საერთაშორისო კვლევები მიუთითებს, რომ ეს პროცესი მხოლოდ ბუნებრივი სილამაზის დაკარგვა არ არის, არამედ ეკოსისტემების ცვლილების სიგნალია. მომავალ წლებში ციცინათელების დაცვა და მათი ჰაბიტატების შენარჩუნება შესაძლოა გახდეს ბიომრავალფეროვნების დაცვის ფართო პოლიტიკის ნაწილი.

წყაროები

  1. National Geographic. Fireflies are disappearing worldwide, scientists warn. Available from: https://www.nationalgeographic.com
  2. Encyclopaedia Britannica. Firefly insect family Lampyridae. Available from: https://www.britannica.com
  3. Lewis SM, Wong CH, Owens ACS, Fallon C, Jepsen S, Thancharoen A, et al. A global perspective on firefly extinction threats. BioScience. 2020;70(2):157–167. Available from: https://academic.oup.com/bioscience
  4. United States Environmental Protection Agency (EPA). Pesticides: ecological effects and insect populations. Available from: https://www.epa.gov
  5. წყა­რო
  6. Wagner DL. Insect declines in the Anthropocene. Annu Rev Entomol. 2020;65:457–480. Available from: https://www.annualreviews.org
  7. International Union for Conservation of Nature (IUCN). Biodiversity loss and insect conservation. Available from: https://www.iucn.org

ცოცხალი ღორების იმპორტი რეკორდულად $33.2 მლნ-მდე გაიზარდა – ვინ არის მთავარი იმპორტიორი

0
ცოცხალი ღორების იმპორტი რეკორდულად $33.2 მლნ-მდე გაიზარდა - ვინს არის მთავარი იმპორტიორი
#image_title

2024 წელს საქართველოში ცოცხალი ღორების იმპორტი გაიზარდა და ჯამში 21 842 ტონა საქონლის შესაძენად ქვეყნიდან 33 მილიონ 206 ათასი დოლარი გავიდა. ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, იმპორტი წლიურად 18.5%-ით გაიზარდა და რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია.

სტატისტიკიდან ირკვევა, რომ ცოცხალი ღორები საქართველოში თითქმის სრულად რუსეთიდან შემოდის. შესაბამისად გასულ წელს ქვეყანამ 32 მილიონ 900 ათასი დოლარის ღირებულების 21 818 ტონა რუსული ღორი შეიძინა. იმპორტის გაზრდილი მაჩვენებელიც ჩრდილო მოსაზღვრე ქვეყნიდან ამ საქონლის იმპორტის ზრდამ განაპირობა.

გასულ წელს მცირე მოცულობებით ცოცხალი ღორები დანიიდანაც შემოვიყვანეთ, რაც ჯამში 24 ტონა და 306 ათასი დოლარი იყო.

უნდა აღინიშნოს, რომ 2019 წლის შემდეგ საქართველოსთვის ცოცხალი ღორების მთავარი მომწოდებელი რუსეთი გახდა. ბოლო წლებში ამ ქვეყნიდან იმპორტის მაჩვენებელი განსაკუთრებით გაიზარდა. წლების მიხედვით, რუსული ღორის იმპორტის მაჩვენებელი ასეთია:

2024 წელი – $32.9 მლნ, 21 818 ტონა;

2023 წელი – $27.8 მლნ, 18 380 ტონა;

2022 წელი – $21 მლნ, 11 380 ტონა;

2021 წელი – $8.1 მლნ, 4 649 ტონა;

2020 წელი – $8.1 მლნ, 5 355 ტონა

აღსანიშნია, ისიც რომ 2019 წელს ცოცხალი ღორის მთავარი იმპორტიორი ქვეყანა უკრაინა [$1.9 მლნ, 1 102 ტონა] იყო, 2018 წელს კი ბულგარეთი [$2.6 მლნ, 1 569 ტონა].

როგორ აყალბებენ პროდუქტებს, რომლებსაც ყოველდღიურად ვჭამთ და როგორ ამოვიცნოთ ფალსიფიკაცია

0
როგორ აყალბებენ პროდუქტებს, რომლებსაც ყოველდღიურად ვჭამთ და როგორ ამოვიცნოთ ფალსიფიკაცია
#image_title

რაც შეეხება ფალსიფიკაციას, საკვების გაყალბება ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო თემაა. ეს არ არის მხოლოდ მოტყუება, არამედ საფრთხე ჩვენი ჯანმრთელობისთვის. როგორ აყალბებენ პროდუქტებს, რომლებსაც ყოველდღიურად ვჭამთ და როგორ ამოვიცნოთ ფალსიფიკაცია

გავარკვიოთ, თუ რომელი პროდუქტებია ყველაზე ხშირად ფალსიფიცირებული, როგორ კეთდება და როგორ ამოვიცნოთ ყალბი.

თაფლი
მწარმოებლები ამატებენ ფრუქტოზის სიროფს, სახამებელს და ზოგჯერ ქმნიან სრულიად ხელოვნურ „თაფლს“.

როგორ შევამოწმოთ?

ნამდვილი თაფლი დევს ფენებად და კოვზიდან ნელა მოედინება.
დაამატეთ იოდი: მოლურჯო ელფერი თუ ექნება, სახამებელია დამატებული.
შეიძინეთ თაფლი სანდო მეფუტკრეებისგან.

ყველი
განსაკუთრებით ხშირად ფალსიფიცირებულია მყარი ყველი, როგორიცაა პარმეზანი. ის შეიძლება შეიცავდეს  პალმის ზეთს ან თუნდაც ცელულოზას.

როგორ შევამოწმოთ?

წაიკითხეთ ინგრედიენტები: მხოლოდ რძე, სტარტერი და ფერმენტები.
დაამატეთ იოდის წვეთი: ლურჯი ფერი მიუთითებს სახამებელზე.
დადგით  ცეცხლზე: ნამდვილ ყველს დამწვარი რძის სუნი აქვს და თანაბრად დნება.

ზეთი
მზესუმზირის ან სიმინდის ზეთი ხშირად იყიდება ძვირად ღირებული ზეთის საფარქვეშ, საღებავებითა და არომატით.

როგორ შევამოწმოთ?

შედგით ზეთი მაცივარში: ბუნებრივი ზეთი შესქელდება და წარმოიქმნება ნალექი.
შეარჩიეთ ზეთი მუქი შუშის კონტეინერებში ან თუნუქის ყუთებში.

შოკოლადი
შოკოლადის მთავარი ღირებულება კაკაოს კარაქია. შემცვლელები, როგორიცაა პალმის ზეთი, აუარესებს გემოს და კვებით თვისებებს.

როგორ შევამოწმოთ?

კარგი შოკოლადი მბზინავია და მტვრევადი. დაწკაპუნებით იშლება. დნება თითებზე და ტოვებს კვალს.

ალკოჰოლი
არაყი, ღვინო, რომი და ვისკი ლიდერობს ყალბ ალკოჰოლს შორის.

როგორ შევამოწმოთ?

შეიძინეთ მხოლოდ დიდი მაღაზიებიდან ან სპეციალიზებული ბუტიკებიდან.
შეამოწმეთ ეტიკეტი და აქციზური ბეჭედი: ყველაფერი უნდა იყოს წებოვანი და ნათლად დაბეჭდილი.

თევზი
წითელ თევზს ხშირად ღებავენ, ხოლო “შებოლილი” თევზი შეიძლება მიღებული იყოს კანცეროგენით – “თხევადი კვამლით”.

როგორ შევამოწმოთ?

ორაგულს უნდა ჰქონდეს რუხი-ვარდისფერი ხორცი თეთრი ძარღვებით. თუ თევზი შეღებავს ზეთს, ის შეფერილია.
ნამდვილი შებოლილი თევზის სუნი დელიკატურია, არა მკვეთრი.

რძის პროდუქტები
არაჟანი, ხაჭო და რძე განზავებულია მცენარეული ცხიმებით, სახამებლით ან იცვლება მათზე დაფუძნებული პროდუქტებით.

როგორ შევამოწმოთ?

არაჟანი იხსნება მდუღარე წყალში ნალექის გარეშე. ხაჭო დანამატებით გაცხელებისას გამოყოფს ზეთს.
შეიძინეთ რძე სანდო მწარმოებლებისგან.

ყავა
ხსნადი ყავა ხშირად შეიცავს ვარდკაჭაჭას, შაქარს ან სოიას.

როგორ შევამოწმოთ?

აირჩიეთ მთლიანი მარცვლოვანი ყავა და თავად დაფქვით.

სანელებლები
შავი პილპილი, ზაფრანა, დარიჩინი და სხვა სანელებლები შეიძლება შეიცვალოს დამსხვრეული აგურით, ნაცრით ან სახამებლით.

როგორ შევამოწმოთ?

გამოიყენეთ დაუმუშავებელი სანელებლები.
ნამდვილი შავი წიწაკა დაფქვისას იშლება და მისი ბირთვი ოდნავ ცხიმიანია.

ხიზილალა
ყალბი ხიზილალა მზადდება ჟელატინისა და საღებავებისგან და გარეგნულად თითქმის არ განსხვავდება.

როგორ შევამოწმოთ?

ჩაყარეთ მდუღარე წყალში: ნატურალური ფორმას არ კარგავს, ხელოვნური კი იხსნება.

საქართველოში კაკლის იმპორტი გაიზარდა

0
საქართველოში კაკლის იმპორტი გაიზარდა
#image_title

„საქართველოში კაკლის იმპორტის მოცულობები გაზრდილია“. ამის შესახებ ნუშის და კაკლის მწარმოებელთა ასოციაციის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრმა, ანა ქევხიშვილმა BMGTV-ს გადაცემაში „საქმიანი დილაში“ განაცხადა.

საქსტატის 11 თვის მონაცემებით, გასულ წელს საქართველომ 10.7 მლნ აშშ დოლარის 2,746 ტონა ნიგოზი იყიდა, რაც 2023 წლის საანგარიშო პერიოდის მაჩვენებელზე ღირებულებით 46.2%-ით მეტიარაოდენობრივად კი 49.6%-ით აჭარბებს.

ქევხიშვილის თქმით, იმპორტის მოცულობის ზრდა უფრო დაბალი ხარისხის და შესაბამისად იაფ კაკალზე მოთხოვნითაა განპირობებული.

„იმპორტის მოცულობის ზრდა გამოწვეულია იმით, რომ ბიუჯეტური პროდუქტია, უფრო დაბალი ხარისხისაა და დაბალ ფასიან პროდუქტზე, ადგილობრივ ბაზარზე მოთხოვნა ნარჩუნდება.

ქართულმა კაკალმა თავისი ნიშა დაიკავა, როგორც მაღალ სეგმენტური, მაღალფასიანი. ხოლო, პირველ ადგილას ჩინური კაკლის იმპორტი დგას. წელს ფასი ყველა წარმოშობის კაკალზე ძალიან გაიზარდა, რადგან ბაზარზე დიდი დეფიციტი შეიქმნა“,- ამბობს ანა ქევხიშვილი.

ნუშის და კაკლის მწარმოებელთა ასოციაციის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი აცხადებს, რომ სექტორი, გამოწვევების მიუხედავად, მზად არის ახალი ინვესტიციების მისაღებად. ამასთან, ასოციაციაც მზად არის, რომ ყველა დაინტერესებულ ადამიანს კონსულტაცია გაუწიოს.

ქევხიშვილის განცხადებით, აღნიშნული მიმართულება, ერთ-ერთი საინტერესო და გამართლებული იქნება საინვესტიციოდ.