ლამპრობა (სვანურად „ლიმპჲარი“) სვანეთში წმინდა გიორგისადმი მიძღვნილი ადრესაგაზაფხულო, ხალხური დღეობაა და ყოველწლიურად სამჯერ ტარდება, ანვრის ბოლოს, თებერვლის დასაწყისში და მირქმის დღესასწაულის აღსანიშნავად.
2023 წელს საქართველოდან ექსპორტირებულია 455 მილიონი აშშ დოლარის ღვინო და სპირტიანი სასმელები
გატარებული მიზანმიმართული პოლიტიკის შედეგად, ღვინისა და სპირტიანი სასმელების ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლები 2023 წელს კვლავ გაიზარდა და რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია.
გასულ წელს, ჯამურად, ექსპორტირებულია 455 მლნ აშშ დოლარის ღირებულების ღვინო და სპირტიანი სასმელები, რაც 16%-ით აღემატება 2022 წლის ანალოგიურ მაჩვენებელს. მსოფლიოს 66 ქვეყანაში ექსპორტირებულია 260.0 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების ღვინო. მინდა აქვე აღვნიშნო, რომ პირველად პანდემიის შემდეგ, 2023 წელს ღვინის საექსპორტო ფასის ზრდა დაფიქსირდა; დაახლოებით 40 ცენტით, რაც, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია სექტორისთვის”,- განაცხადა ოთარ შამუგიამ.
მინისტრმა 2023 წლის ყურძნის რთველზეც ისაუბრა და აღნიშნა, რომ მოსავალი, 2022 წელთან შედარებით, მცირე იყო, რაც გამოიწვია რთულმა კლიმატურმა პირობებმა. უხვი ნალექის და შემდგომ ძლიერი სეტყვის შედეგად მოსავლის რაოდენობა შემცირდა.
2023 წლის რთველი ორგანიზებულად ჩატარდა და მოსავალი სრულად დაბინავდა. ქვეყნის მასშტაბით გადამუშავდა 220 ათას ტონამდე ყურძენი, რომლის რეალიზაციიდან ფერმერებმა 300 მლნ ლარამდე შემოსავალი მიიღეს. 2023 წლის რთველი გამოირჩეოდა კერძო სექტორის მაღალი ჩართულობით.
კახეთის რეგიონში სახელმწიფო საწარმოს მიერ გადამუშავდა მოსავლის მხოლოდ 10%, რაჭის შემთხვევაში – 4%, რაც ბოლო წლების საუკეთესო მაჩვენებელია. როგორც მინისტრმა განაცხადა, სახელმწიფომ მყისიერად მოახდინა 2023 წლის სექტემბერში რამდენჯერმე მოსული ძლიერი სეტყვის შედეგად დაზიანებული ყურძნის მიღება-გადამუშავება. მევენახე ფერმერებმა დაზიანებული ყურძნის რეალიზაციიდან 18 მილიონ ლარამდე შემოსავალი მიიღეს.
ბეშუმში უჩვეულო, სუფთა ჰაერია – კურორტი და საზაფხულო სოფელი აჭარაში, ხულოს მუნიცაპლიტეტში
ბეშუმი – მთის კლიმატური კურორტი და საზაფხულო სოფელი აჭარაში, ხულოს მუნიცაპლიტეტში, ზღვის დონიდან 1850-1900 მ, გოდერძის უღელტეხილიდან 7 კმ, ხულოდან 30 კმ.
„ამერიკაში კოვიდის კუთხით ვერ არის საქმე კარგად …“
საერთაშორისო აკრედიტაციის ორგანიზაციას „აკრედიტაცია კანადას“ საქართველოში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, ექიმი, აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელი საქართველოში გიორგი ფხაკაძე ამბობს, რომ ამერიკაში კოვიდის კუთხით ვერ არის საქმე კარგად …
„ამერიკაში კოვიდის კუთხით ვერ არის საქმე კარგად … 2022 წლის მაჩვენებლებისკენ მიდის საქმე. პრინციპში უკვე მისულია…“
საქართველოში სავარაუდოთ თებერვლის თვე იქნება რთული ამ მხრივ…
Levels of SARS-CoV-2 in Massachusetts monitored by wastewater surveillance have nearly reached the levels seen at the peak of the first Omicron wave in the winter of 2022. Many other US States display very high levels of Covid-19 by wastewater measurements.
26 აპრილს საქართველოში ვეტერინარიის მსოფლიო დღე აღინიშნა
სურსათის ეროვნული სააგენტოს ორგანიზებითა და USDA-SQIL პროექტის „ინვესტირება უვნებელ და ხარისხიან მესაქონლეობაში“ მხარდაჭერით, ვეტერინარებმა პროფესიული დღე მასშტაბური კონფერენციით აღნიშნეს. მონაწილეებმა 2024 წლის პრიორიტეტული მიმართულებები განიხილეს და სხვადასხვა დაავადებასთან მიმართებით არსებულ ახალ რეგულაციებსა და მიდგომებზე იმსჯელეს.
აუდიტორიას მისასალმებელი სიტყვით გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე კახა კაკაბაძემ მიმართა.
„გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სახელით, ჩვენს ვეტერინარებს ვულოცავ პროფესიულ დღეს. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ვეტერინარები უმნიშვნელოვანეს საქმეს ასრულებენ – წელიწადში 6 მილიონზე მეტ მანიპულაციას ატარებენ და სერიოზული წვლილი შეაქვთ ცხოველების და, შესაბამისად, ადამიანების ჯანმრთელობის დაცვაში“, – აღნიშნა კახა კაკაბაძემ.
ვეტერინარებს პროფესიული დღე სურსათის ეროვნული სააგენტოს უფროსმა ზურაბ ჩეკურაშვილმა მიულოცა და ქვეყანაში ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობის უზრუნველსაყოფად გაწეული შრომისთვის სააგენტოს სპეციალისტებს მადლობა გადაუხადა.
კონფერენციაზე მოწვეულმა სტუმრებმა მოისმინეს პრეზენტაციები თემებზე: 2024 – მსხვილფეხა საქონლის იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციის გაძლიერებული მიდგომის წელი; პირველადი წარმოების კითხვარი, აფლატოქსინის კონტროლი; სახელმწიფო პროგრამით გათვალისწინებული ინფექციური დაავადებების კონტროლი; ახალი რეგულაციები და მიდგომები ბრუცელოზთან, ტუბერკულოზთან და ლეიკოზთან მიმართებაში.
ღონისძიებას პარლამენტის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის, აგრარულ საკითხთა კომიტეტის, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და მასში შემავალი უწყებების – სურსათის ეროვნული სააგენტოს, სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის, სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორიის, თბილისის მონიტორინგის სააგენტოს, შემოსავლების სამსახურის, აშშ-ის სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტის, საერთაშორისო ორგანიზაციების, მეცნიერებათა აკადემიის, არასამთავრობო სექტორის, დარგობრივი ასოციაციების წარმომადგენლები, ვეტერინარები, ფერმერები და სტუდენტები ესწრებოდნენ.
ვეტერინარიის მსოფლიო დღე 2000 წელს ვეტერინარიის მსოფლიო ასოციაციის ინიციატივით დაწესდა და ყოველწლიურად აპრილის ბოლო შაბათს აღინიშნება. ამ დღის მიზანია, ხელი შეუწყოს პროფესიის პოპულარიზაციას, აღიაროს და დააფასოს ვეტერინარების მნიშვნელოვანი წვლილი საზოგადოებრივ ჯანდაცვაში და გაზარდოს ცნობიერება ვეტერინართა საქმიანობის შესახებ. წლევანდელი გზავნილია: „ვეტერინარი – ერთიანი ჯანდაცვის მნიშვნელოვანი რგოლი“, რაც ხაზს უსვამს აღნიშნული დარგის როლს არა მხოლოდ ცხოველთა, ასევე ადამიანთა ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის უზრუნველყოფაში.
USDA-SQIL პროექტს ახორციელებს ამერიკული ორგანიზაცია Land O’Lakes Venture37, საქართველოს ფერმერთა ასოციაციასთან პარტნიორობით, ამერიკის სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტის (USDA) ფინანსური მხარდაჭერით.
რატომ არის თიხის ჭურჭელი სასარგებლო?
ხშირად ხდება, რომ ადამიანები ზრუნავენ ჯანსაღ კვებაზე, ცდილობენ, შეიძინონ მაქსიმალურად ბუნებრივი და ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქცია, ტკბილეული, ბოსტნეული, თუ სხვა საკვები, მაგრამ ავიწყდებათ, რომ ჯანსაღად კვებისთვის ასევე საყურადღებოა ის ნივთები და ჭურჭელი, რომელსაც მოსამზადებლად ვიყენებთ. როგორი სუფთაც არ უნდა იყოს ბოსტნეული, თუ მას დაბალი ხარისხის მეტალის ან პლასტიკის ჭურჭელში მოვამზადებთ და მივირთმევთ, ის მაინც საფრთხის შემცველი იქნება. მნიშვნელოვანია, რომ ჭურჭელი დამზადებული იყოს ისეთი ბუნებრივი მასალისგან, რომელიც ეკოლოგიურად სუფთაა და გახურებისას თუ სხვადასხვა მჟავებისა და ცხიმების ზემოქმედებისას არ გამოყოფს ჯანმრთელობისთვის მავნე ნივთიერებებს.
თიხის ჭურჭლის სასარგებლო თვისებებისა და ეკოლოგიური უსაფრთხოების შესახებ, ალბათ გსმენიათ. ასეთი აზრიც კი არსებობს, რომ თიხას მაგიური ძალა აქვს, ათავისუფლებს ნეგატივისგან და ადამიანებისთვის პოზიტიური განწყობა მოაქვს. ეს, რა თქმა უნდა, დამტკიცებული ჰიპოთეზა არ გახლავთ, მაგრამ ამავე დროს იმასაც ვერავინ უარყოფს, რომ თიხის ჭურჭელში საკვები გაცილებით გემრიელი, არომატული და ჯანსაღი მზადდება, ხოლო პროდუქტები – საკმაოდ დიდხანს ინახება. გაინტერესებთ, რატომ ხდება ასე?
თიხის ჭურჭლის სასარგებლო თვისებებს, უპირველესად, განაპირობებს ის, რომ დამზადებულია ჯანმრთელობისთვის სრულიად უსაფრთხო ბუნებრივი მასალით.
დედამიწა ადამიანს აძლევს არა მარტო წყალს და საკვებს, არამედ ამ საკვების შესანახ საშუალებასაც. თიხის დამუშავებისა და გამოწვის საიდუმლო ადამიანებმა ცივილიზაციის ადრეულ ეტაპზე აღმოაჩინეს და მას შემდეგ, აქტიურად იყენებენ ჭურჭლისა თუ სხვა სამეურნეო ნივთების დასამზადებლად. მიუხედავად იმისა, რომ მას შემდეგ ათასწლეულებმა განვლო და დღეს ჭურჭელი უამრავი სხვადასხვა მეტალისა თუ შენადნობისგანაც მზადდება, თიხა მაინც ინარჩუნებს თავის ფუნქციასა და ფასეულობას – გვჩუქნის ყველაზე ჯანსაღ, ეკოლოგიურად სუფთა ჭურჭელს ჩვენი სამზარეულოსა თუ მარნისთვის.
ტრადიციული, სქელკედლებიანი თიხის ჭურჭელი გაცილებით მეტი სასარგებლო თვისების მატარებელია, ვიდრე ფაიფური და ფაიანსი.
თიხის ჭურჭლის უპირატესობები
- თიხის ჭურჭლის მთავარი უპირატესობა ის არის, რომ მისი სქელი კედლები ნელ-ნელა, თანაბრად ცხელდება და იდეალურად ანაწილებს სიმხურვალეს. ამ თვისების გამო თიხის ქოთანში კერძი არა მხოლოდ იხარშება, არამედ – ითუშება და ინარჩუნებს ყველა ვიტამინსა და სასარგებლო ნივთიერებას. ასევე, იდეალურია ისეთი კერძისთვის, რომელიც ხანგრძლივ და დელიკატურ მომზადებას მოითხოვს – მაგალითად, ლობიო, ჩანახი, ოსტრი, ჩაშუშული, ხორცისა და ბოსტნეულის სხვა კერძები;
- წითელი თიხის უნიკალური სტრუქტურის დამსახურებით, თიხის ჭურჭელში საკვების მომზადებისთვის არ გჭირდებათ ცხიმის დამატება. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ თქვენი მომზადებული კერძი იქნება უფრო ჯანსაღი და დიეტური;
- ბუნებრივი თიხა გახურებისას არ გამოყოფს ჯანმრთელობისთვის მავნე ნივთიერებებს.
თიხის ჭურჭელი კარგად ინახავს პროდუქტებს
- თიხის ქოთანში რძე 3-4 დღე არ ამჟავდება, ხოლო თიხის ქილებსა და თიხის დერგში (დიდი ზომის თიხის ქილა, რომელშიც ყველს, მარცვლეულს, მწნილეულს ინახავენ) მურაბა და მწნილი თავდაუხურავად შენახულიც კი არ მოიკიდებს ობს;
- სხვათა შორის, თიხა თაფლის შესანახად საჭირო ყველა კრიტერიუმსაც აკმაყოფილებს;
- თიხის დოქში ჩასხმული ცივი სასმელი ასევე ცივად შეინახება მზეშიც რომ დადგათ; ხოლო ჩაი და ყავა თიხის ჭიქაში სითბოს ხანგრძლივად „დაიჭერს“ – გაცილებით დიდხანს, ვიდრე ფაიფურის ან თეთრი კერამიკის შემთხვევაში.
რომ შევაჯამოთ, თიხა ბუნების ნამდვილი საჩუქარია, რომელსაც დაფასება და მოფრთხილება სჭირდება. ის ჯანმრთელობისთვის სრულიად უსაფრთხოა, განსაკუთრებულ არომატს ანიჭებს კერძებს, ლამაზად გამოიყურება და ამასთან, სულ სხვა ხიბლს მატებს სამზარეულოს – ის ნაყოფია დახვეწილი კულტურისა და ტრადიციისა, რომელიც საქართველოში ათასწლეულებია გრძელდება.
სოფლის ხანდაზმულები და ახალგაზრდები კერამიკის უფასო გაკვეთილებს ესწრებიან
„ულევი“ კერამიკის სტუდიაა, რომელიც გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტყოფში „ორბელიანი მეტის“ სახალხო დაფინანსების პლატფორმის და USAID-ის თანადაფინანსებით შეიქმნა.
იდეის ავტორებს მიაჩნიათ, რომ ცხოვრების ხალისი ასაკთან ერთად არ ილევა, სწორედ ამიტომ შეურჩიეს ეს სახელწოდება სახელოსნოს, სადაც სოფლის ხანდაზმულები და ახალგაზრდები კერამიკის უფასო გაკვეთილებს ესწრებიან, ახალ უნარ-ჩვევებს ეუფლებიან და ერთმანეთს საკუთარ გამოცდილებას უზიარებენ.
სურსათის სააგენტომ ქათმის ფილეს ნიმუშებში სალმონელოზი გამოავლინა
სურსათის ეროვნული სააგენტოს უფლებამოსილმა პირებმა საზოგადოებრივი კვების ობიექტში – პიცერია „TASHIR PIZZA GEORGIA“-ში (ს/კ 400016647; ფაქტობრივი მისამართი: ქ. თბილისი, რუსთაველის გამზ. N2/4) გაყინული ქათმის მკერდის ფილეს ნიმუშები აიღეს. ლაბორატორიული კვლევის შედეგად გამოვლინდა პათოგენური მიკროორგანიზმი სალმონელა, სეროტიპი – Salmonella typhimurium.
პიცერიაში ჩატარდა ინსპექტირება, რომლის შედეგად დადგინდა, რომ ქათმის გაყინული ფილეს მიმწოდებელია შპს „სიფუდ გრუპ თელავი“ (ს/კ 431167364, მის: თელავის რაიონი, სოფ. კისისხევი, მწარმოებელი შპს QINGDAO CHIA TAI CO., LTD, ქარხნის კოდი 3700/03262). სააგენტომ შპს „TASHIR PIZZA GEORGIA“-ს ყველა ფილიალს დაავალა დარჩენილი სურსათის პარტიის აღრიცხვა და აღნიშნული მიმწოდებლისგან სურსათის მიღების დროებით შეზღუდვა, ხოლო შპს „სიფუდ გრუპ თელავს“ აეკრძალა აღნიშნული სურსათის (გაყინული ქათმის მკერდის ფილე, დამზადების თარიღი: 07.12.2023 წ. ვარგისიანობის ვადა: 06.06.2025 წ.) ბაზარზე განთავსება და დაევალა ბაზარზე უკვე განთავსებული სურსათის ამოღება, პარტიებად დასაწყობება, რაოდენობის აღრიცხვა და მიღებული ზომების თაობაზე სააგენტოს დაუყოვნებლივ ინფორმირება; ასევე უმოკლეს ვადაში იმ ბიზნესოპერატორების საიდენტიფიკაციო მონაცემების გადაცემა, ვისაც მიაწოდა აღნიშნული სურსათი.
გარდა ამისა, სურსათის ეროვნული სააგენტოს კახეთის რეგიონული სამმართველოს უფლებამოსილმა პირებმა შპს „სიფუდ გრუპ თელავიდან“ აიღეს გაყინული ქათმის მკერდის ფილეს ნიმუშები. ლაბორატორიული კვლევის შედეგად ხუთივე ნიმუშში აღმოჩნდა პათოგენური მიკროორგანიზმი სალმონელა, სეროტიპი – Salmonella typhimurium. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს „სიფუდ გრუპ თელავს“ შეუჩერდა საწარმოო პროცესი და დაჯარიმდა 1000 ლარით “სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსის” 66-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად.
სალმონელოზი ბაქტერიოლოგიური ეტიოლოგიის ზოონოზური დაავადებაა, რომელიც ადამიანს სურსათისგან, განსაკუთრებით ხორცისა და მისგან დამზადებული პროდუქტისგან გადაეცემა. დაავადების გამომწვევი სალმონელები მიეკუთვნებიან ენტერობაქტერიების ოჯახს და სალმონელების გვარს, რომელიც 2500-ზე მეტ სეროვარს მოიცავს, უმრავლესობა პათოგენურია როგორც ადამიანისთვის, ისე ცხოველებისა და ფრინველებისათვის. სალმონელოზის პრევენციის მიზნით, მნიშვნელოვანია სურსათის წარმოების მთლიან ჯაჭვში (სასაკლაო, ხორცისა და ხორცის პროდუქტების გადამამუშავებელი, სარეალიზაციო და საზკვების ობიექტები) წარმოების და ჰიგიენის სანიმუშო პრაქტიკის დანერგვა.
როგორ დავეხმაროთ მცენარეებს გვალვის პერიოდში? 🌞🌿
როგორ დავეხმაროთ მცენარეებს გვალვის პერიოდში? 🌞🌿
კლიმატის ცვლილების ფონზე ტემპერატურა ყოველდღიურად იზრდება, ნალექი იშვიათია და ხშირია მოულოდნელი ტემპერატურული ცვლა — ეს კი მცენარეებისთვის განსაკუთრებული სტრესის წყაროა. განსაკუთრებით კი ზიანდება ვაზი, კიტრი, პომიდორი და სხვა ბოსტნეული კულტურები. 🥒🍅
როგორ გადავარჩინოთ მცენარეები გვალვისას? — პრაქტიკული რჩევები:
✅ 1. სწორად მორწყვა — მთავარი ნაბიჯი!
მორწყეთ უხვად და ღრმად – ზედაპირული მორწყვა მცენარეს ვერ უზრუნველყოფს საკმარისი ტენით. მიზნად დაისახეთ ნესტის მიწის სიღრმეში შეღწევა, რაც ფესვთა სისტემას დაეხმარება ეფექტურად შეიწოვოს წყალი.
✅ 2. გლიცინი — ბუნებრივი ანტისტრესი მცენარეებისთვის 🌱
-
აფთიაქში შეძენილი ერთი ტაბლეტი გლიცინი გაახსნეთ 1 ლიტრ წყალში და მორწყეთ ბოსტნეული ან დეკორატიული მცენარეები.
-
გლიცინი არის ამინომჟავა, რომელიც ხელს უწყობს:
-
ფოთლოვანი მასის ზრდას,
-
სტრესის დაძლევას,
-
წყლისა და საკვები ელემენტების უკეთ ათვისებას,
-
ფოტოსინთეზის გააქტიურებას.
-
თუ ფლობთ სპეციალურ ბიოპრეპარატებს, როგორიცაა ამინოკელატი, ამინოამინო ან ამინოქელსი, თამამად გამოიყენეთ — ეს ყველა პროდუქტი მდიდარია ამინომჟავებით და განსაკუთრებით ეფექტურია გვალვის პირობებში.
✅ 3. წყალბადის ზეჟანგი — ჟანგბადით გამდიდრება და სოკოს საწინააღმდეგო დაცვა 💧
-
1 სუფრის კოვზი წყალბადის ზეჟანგი გააზავეთ 1 ლიტრ წყალში.
-
კვირაში ერთხელ მორწყეთ მცენარეების ძირები.
-
შედეგი:
-
აუმჯობესებს ჟანგბადის მიწოდებას ფესვებზე,
-
აფერხებს სოკოვანი დაავადებების გავრცელებას,
-
აუმჯობესებს საერთო იმუნიტეტს მცენარეში.
-
✅ 4. კალციუმი ნაყოფის ჯანმრთელობისთვის 🍅🥕
-
1 ტაბლეტი კალციუმი/კალციუმის D3 – გააზავეთ 1 ლიტრ წყალში.
-
მორწყეთ ნიადაგში ღრმად, კვირაში ერთხელ.
-
კალციუმი აუცილებელია პომიდვრის, ბადრიჯნის, კიტრის და ბულგარული წიწაკის ნაყოფის ლპობის თავიდან ასაცილებლად.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.