დღეს, 8 მაისს, გადამფრენი ფრინველების საერთაშორისო დღეა. დღე, რომელიც გვახსენებს, რომ ფრინველები ბუნების საზღვრებს არ ცნობენ და ამით ერთმანეთთან აკავშირებენ კონტინენტებს, ქვეყნებსა და ადამიანებს.


გაზაფხული საუკეთესო დროა პომიდვრის ნერგების დარგვისთვის, და თუ გსურთ ჯანსაღი, გამძლე და ნაყოფიერი მცენარეები, გთავაზობთ ერთ ეფექტურ მეთოდს — ბიოლოგიური მასალების კომბინირებულ გამოყენებაზე პირდაპირ დარგვის დროს.
სანამ ნერგს დარგავთ, შეგიძლიათ ორმოში მცირე რაოდენობით დაამატოთ შემდეგი მასალები:
ხახვის ფურცლები – ბუნებრივი ანტიბაქტერიული თვისებებით გამორჩეულია და ხელს უწყობს ნიადაგის სტერილიზაციას.
ნაცარი – კალიუმის და სხვა მინერალების ბუნებრივი წყაროა, რაც ხელს უწყობს ყვავილობის პროცესს.
ყავის ნალექი – მდიდარია აზოტით და აუმჯობესებს ნიადაგის სტრუქტურას.
კვერცხის ნაჭუჭი – უზრუნველყოფს კალციუმს, რაც პომიდვრისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით ქვედა ლაქოვანი დაავადების (blossom end rot) თავიდან ასაცილებლად.
მცირე რაოდენობით ნახშირი – აუმჯობესებს ჰაერის ცირკულაციას და ბალანსირებს ნიადაგის pH-ს.
თბილისის კულტურულ მეხსიერებაში 7 მაისი გამორჩეული ადგილი უჭირავს. ამ თარიღთან დაკავშირებული ტრადიცია ამბობს: თუ ამ დღეს თბილისში წვიმა არ მოვიდოდა — ეს ცუდის ნიშანი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ამ რწმენის ზუსტი წარმოშობა უცნობია, ცნობილია, რომ ის ბევრად უფრო ძველია, ვიდრე საბჭოთა პერიოდი და ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნემდე იყო გავრცელებული ქალაქში.
რატომ ელოდნენ თბილისელები 7 მაისს წვიმიან ამინდს?
წვიმა და ქალთა ბედნიერება
ბანებიდან აივნებამდე – ქალაქის ცვლილება და ტრადიციის გაგრძელება
შავი ლაქიანობა – ვარდის ფოთლების ყველაზე გავრცელებული დაავადება
ვარდის ბუჩქებს ხშირად ემუქრება სოკოვანი დაავადება – შავი ლაქიანობა, რომელიც არა მხოლოდ მცენარის ვიზუალს აფუჭებს, არამედ მის ჯანმრთელობაზეც სერიოზულად აისახება. დაავადების სწრაფი იდენტიფიცირება და მართვა აუცილებელია, განსაკუთრებით ნესტიან ამინდში.
ეს დაავადება გამოწვეულია სოკოთი Marssonina rosae, რომელიც უმეტესად ფოთლებზე იჩენს თავს. ის თავდაპირველად ქმნის კაშკაშა მუქ ლაქებს, შემდეგ ვითარდება შავი წერტილოვანი სპორები და საბოლოოდ იწვევს ფოთლების გაყვითლებასა და ცვენას.
დაზიანებული მცენარეები საგრძნობლად კარგავენ ზრდის ტემპს და ყინვაგამძლეობას.
დაავადება იწყებს აქტივობას გაზაფხულზე, როცა ტენიანობა მაღალია (86%-მდე) და ჰაერის ტემპერატურა +8°C-ს აღწევს.
სოკო იზამთრებს ფოთლების ნარჩენებზე და დაზიანებულ ყლორტებზე.
გავრცელების მთავარი გზა – წვიმის წვეთები, ნამი და მორწყვა.
შავი ლაქიანობა ხშირად თავს იჩენს ივლისიდან და მისი ამოცნობა შესაძლებელია შემდეგი ნიშნებით:
არათანაბარი, მუქი ყავისფერი ლაქები ფოთლებზე (5-15 მმ).
ლაქებს შეიძლება ჰქონდეთ მოყვითალო კონტური.
ყლორტებზე ჩნდება იგივე ტიპის დაზიანება.
მცენარე მთლიანად შიშვლდება ფოთლების ცვენის შედეგად.
30 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც ხორციელად დატოვა ეს ქვეყანა. ღრმად გვწამს, რომ მისი სული არის იქ სადაცა მართალნი განისვენებენ.
მამა ვიტალი იყო ადამიანი, რომელიც მუდამ სიყვარულს ქადაგებდა:
„ძმებო შეიყვარეთ სიყვარული”. მთელი სამყარო ჩემი მამა და დედაა. უცხო არავინ მყავს – ყველანი ჩემი ახლობლები არიანო“.
ძალზე განიცდიდა, სადმე კატასტროფა თუ მოხდებოდა. აანთებდა სანთლებს. იმდენ მეტანიას აკეთებდა, რამდენი ადამიანიც დაიღუპა, ყველას სათითაოდ ავედრებდა უფალს.
მთელი ქვეყნიდან მოდიოდნენ მასთან ნუგეშის მისაღებად. მასთან შესვლისას „ღირს არსს“ ილოცებდი. მოძღვარს კურთხევას სთხოვდი, ის პასუხად მუხლს მოიდრეკდა შენს წინაშე, ხელზე გეამბორებოდა და აქეთ გთხოვდა კურთხევას (სულ ერთი იყო, კაცი იყავი თუ ქალი). შემდეგ დაგსვამდა, თვითნ იატაკზე მოირთხამდა ფეხს და საათობით იჯდა გაუნძრევლად, გისმენდა, მერე წიგნს აიღებდა. მამათა ნაწერებს გიკითხავდა. ცხოვრებაზე მოწუწუნეს ანუგეშებდა:
„ამქვეყნად არაფერია რთული. თუ ადამიანები გეყვარება და გულწრფელად ეცდები მათ დახმარებას, ცხოვრება გაგიიოლდებაო“.
სიკვდილის წინ ანდერძად დაგვიტოვა:
მეცნიერების ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო, მაგრამ ამავდროულად რევოლუციური მიმართულება – გენური ინჟინერია.
ბოსტნეული, რომელიც უფრო დიდხანს ინახება, ხილი, რომელიც ლამაზად გამოიყურება, მარცვლეული, რომელიც ნაკლებად მგრძნობიარეა გვალვისა და მავნებლების მიმართ. ეს ყველაფერი გენური ინჟინერიის შედეგია.
7 მაისს დათო კენჭიაშვილი საკუთარ დაბადების დღეს სცენაზე, მაყურებელთან ერთად აღნიშნავს. ტურნე საზეიმოდ გაიხსნება 7 მაისს, ბათუმის კულტურის ცენტრში (საზაფხულო თეატრში), საღამოს 8 საათზე.
ფილარმონიის დიდ საკონცერტო დარბაზში ჩატარებული სოლო კონცერტის შემდეგ, რომელმაც სრული ანშლაგით ჩაიარა, დათო კენჭიაშვილი უამრავ წერილს იღებდა გულდაწყვეტილი მსმენელისგან. ადამიანები სხვადასხვა რეგიონიდან წერდნენ, რომ ვერ მოახერხეს თბილისში ჩამოსვლა და ვერ დაესწრნენ მის კონცერტს, რაც მომღერალმა გულთან ახლოს მიიტანა.
„ფილარმონიის კონცერტის შემდეგ აურაცხელი რაოდენობის წერილებს ვიღებ სხვადასხვა რეგიონებიდან გულდაწყვეტილი ხალხისგან, რომლებმაც ვერ მოახერხეს ჩემს კონცერტზე თბილისში ჩამოსვლა. ამიტომ გადავწყვიტე, თავად ჩავიდე ჩემს ყველა მსმენელთან, ყველას ჩავუტანო ჩემი სიყვარული, სითბო და გავუზიარო ბედნიერება. ტურნეს 7 მაისს ბათუმიდან ვიწყებთ. იმედი მაქვს, ადგილობრივი მუნიციპალიტეტები გვერდში დამიდგებიან ამ დიდ გზაზე, რომ ჩემი მსმენელი გავახარო“, – ამბობს დათო კენჭიაშვილი.
პროექტის ჯამური ღირებულება 9 მილიონი ლარია. საქართველოს ბანკის მიერ განხორციელებული ინვესტიცია კი 6.5 მილიონ ლარს შეადგენს. ფინანსური რესურსი ნუშისა და ხეხილის ნერგების შეძენას, დარგვას, სარწყავი სისტემის პროექტირებას, საჭირო ტექნიკის შეძენასა და ნაწილობრივ, მიმდინარე ხარჯების დაფარვას მოხმარდა.
აღნიშნული პროექტის ფარგლებში, კახეთში, სოფელ ბოდბისხევში, 75 ჰექტარზე ნუშის, ხოლო სოფელ კარდენახში, 50 ჰექტარზე ხეხილის ბაღი გაშენდა. კომპანია სამომავლოდ ბაღების გაზრდას, ხეხილისთვის სამაცივრე მეურნეობის მოწყობასა და ნუშის გადასამუშავებელი საწარმოს მშენებლობას გეგმავს. კომპანიის გეგმებში ასევეა პროდუქციის ექსპორტზე გატანა.