2023 წელს მეცნიერებმა მრავალი საოცარი ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს.ეგზოპლანეტების რაოდენობამ კატალოგში უკვე 5 ათასს გადააჭარბა. მათ შორის არის ისეთი პლანეტებიც, როგორებიც არასოდეს გვქონდა ნანახი. წლის ბოლოს, ტრადიციულად, წარმოგიდგენთ მათ შორის ყველაზე გამორჩეულებს.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
უძველესი აჭარული დესერტი…
ქლიავი
კურკოვან კულტურებში ქლიავი ერთ-ერთი საუკეთესოა.
მისი ნაყოფი მრავალ სასარგებლო ნივთიერებას შეიცავს: შაქრებს, მჟავებს, მთრიმლავ ნივთიერებებს, პექტინს, A, ჩ, P ჯგუფის ვიტამინებს. კურკა შეიცავს 42% ცხიმოვან ზეთებს. ქლიავის ბაღი საუკეთესოა მეფუტკრეობისთვის თაფლის მაღალი გამოსავლიანობის გამო (37კგ-მდე 1ჰა-ზე). ნაყოფი გამოიყენება მურაბის, ხილფაფის, ჩირის, კომპოტის, საწებლის, მარმელადის, წვენის, ღვინისა და არყის ნედლეულად. საუკეთესო საძირეა ატმის, გარგარისა და ნუშისთვის. საქართველოში 30 ჯიშის ქლიავი ხარობს. მრავლდება მყნობით. საძირედ გამოიყენება ტყემალი. ირგვება 10ხ10, 8ხ8 მ-ის დაშორებით. თქვენს ნაკვეთში, მცირე ფართობის გამო, შეგიძლიათ დარგოთ ერთეული ეგზემპლარის სახით. ყინვაგამძლეა. საუკეთესო ნიადაგად ქლიავისთვის ითვლება ღრმა ნეშომპალა-კარბონატული და მუქი ნაცრისფერი ნიადაგები. მოითხოვს ტენის დიდ რაოდენობას, თუმცა არც გადაჭარბებული რწყვა სჭირდება.
დაავადებებიდან ყველაზე ხშირია ფოთლის ლაქიანობა. ნაყოფი ავადდება სოკოვანი დაავადებებით, რომელთა თავიდან ასაცილებლად საუკეთესო ღონისძიებაა კვირტის დაბერვამდე 2-3%-იანი ბორდოს ხსნარით ჩამორეცხვა, ხოლო ნაყოფის გამონასკვის შემდეგ 1%-იანი ბორდოს ხსნარის შესხურება. თუ 2 კვირის შემდეგ შესხურებას გაიმეორებთ, ზემოთ ნახსენებ დაავადებებს საბოლოოდ აიცილებთ თავიდან. ჩვენში შავი ქლიავის სახელით მოიხსენიება ჯიში „იტალიური ვენგერკა“, რომელიც არაფრით ჩამოუვარდება მსოფლიოში ცნობილ კალიფორნიულ „შავ ქლიავს“.
საქართველოში გავრცელებული ქლიავის ჯიშებია: ატმისებრი (სინონიმები: წითელი ნექტარინი, ალიბუხარა), ონტარიო, ეკატერინე, ჭრელი პერდრიგონი, ნამდვილი ადრეული უნგრულა, ჩვეულებრივი უნგრულა, აჟანის უნგრულა, იტალიური უნგრულა (სინონიმები: ფელენბერგი, ფრანგული შავი ქლიავი), დიდი ჰერცოგი, კირკე, ღოღნოშო, ჭანჭური, ალტანის რენკლოდი (სინონიმი: გრაფი ალტანი), მწვანე რენკლოდი (სინონიმი: ინგლისური ქლიავი), ბუმბერაზი (სინონიმები: ჯაიენტი, პრიუნი), კვერცხისებრი ყვითელი (სინონიმი: დამ ობერი) და სხვ.
წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)
სამედიცინო ანომალიათა სამეფოში, რამდენიმე დაავადება თუ ატყვევებს ცნობისმოყვარეობასა და შეშფოთებას ისე, როგორც აკვაგენური ციება, ფართოდ ცნობილი, როგორც „წყლის ალერგია“.
ეს იშვიათი სნეულება, წყალთან კონტაქტის ერთი შეხედვით უწყინარ ქმედებას მტანჯველ განსაცდელად აქცევს და ადამიანთა ცხოვრებას ფრიად ართულებს. მათ შორის არის 22 წლის ლორენ მონტეფუსკო სამხრეთ კაროლინას შტატიდან.
მონტეფუსკოს წყლის ალერგიის დიაგნოზი დაუსვეს და მისი ცხოვრების თანმდევია კანის ღრმად ქავილის მტანჯველი შეგრძნებები. ეს კი მხოლოდ წყალთან შეხებით არის გამოწვეული. მისი მონათხრობი ცხადყოფს იმ შემზარავ გამოცდილებებს, რომლებსაც ამ საშინელი დაავადების მქონე ადამიანები განიცდიან.
მიჩნეულია, რომ წყლის ალერგია წარმოიქმნება კანთან წყლის შეხების შედეგად გამოწვეული ანომალიური იმუნური პასუხით. წარმოიდგინეთ, რომ თქვენი იმუნური სისტემა ფხიზელი დარაჯია, რომელიც ყოველთვის მზადყოფნაშია დამპყრობლების მიმართ. აკვაგენური ციების შემთხვევაში, წყალი როგორღაც იწვევს განგაშის პასუხს. შედეგად კი წარმოიქმნება ისეთი ნივთიერებები, როგორიცაა ჰისტამინი, რაც ნასუსხსა და ქავილს იწვევს.
მკვლევრებმა მიაკვლიეს მუტაციებს წყლის ალერგიებთან დაკავშირებულ სპეციფიკურ გენებში, მაგალითად, FABP5 გენში, რომელიც გადამწყვეტ როლს ასრულებს კანის ბარიერის ფუნქციაში. ამ გენში მომხდარი მუტაციები არღვევს კანის უნარს, რომ წყალი მოიგერიოს, რაც ააქტიურებს ანთებით რეაქციას.
მგრძნობელობას ასევე ხელს უწყობს იმუნურ რეგულაციებსა და კანის მთლიანობაში ჩართულ გენებში არსებული ვარიაციები. თუმცა, სიმწვავეზე გავლენას ასევე ახდენს ისეთი გარემოებითი ფაქტორები, როგორიც არის ჰორმონული ცვლილებები და ქიმიურ ნივთიერებათა ზემოქმედება.
გენეტიკური საფუძვლების შესწავლა ცნობებს გვაწვდის იმის შესახებ, თუ როგორ წარმოიქმნება ეს დაავადება და რა შეიძლება იყოს პოტენციური სამკურნალო საშუალებები. სპეციფიკური გენეტიკური მარკერების იდენტიფიცირებით, შეიძლება შემუშავდეს პერსონალიზებული მკურნალობის მიდგომა, რომელიც მიზანში დაავადების საფუძველ მექანიზმებს.
ამ ნაბიჯების მიუხედავად, წყლის ალერგიის შესახებ უმეტესი რამ ჯერ მაინც უცნობია. თუმცა, გენეტიკური, იმუნოლოგიური და დერმატოლოგიური ცნობების გაერთიანებით, მეცნიერთა მიზანია წყლის ალერგიის საიდუმლოთა გამომჟღავნება, რაც დიაგნოზისა და დაავადების მართვის გაუმჯობესების იმედს აჩენს.
წყლის ალერგიის პირველი დოკუმენტირებული ხსენება მე-20 საუკუნის ბოლო პერიოდს ეკუთვნის. დეტალურად არის აღწერილი შემთხვევები, როცა ადამიანები წყლით გამოწვეულ ქავილს განიცდიან.
მას შემდეგ, სამედიცინო ლიტერატურაში შემთხვევები სპორადულად ჩნდება. ბოლოდროინდელი ტენდენცია შემთხვევათა თანდათანობით ზრდაზე მიუთითებს, რაც განპირობებულია მედიკოსთა ცნობიერების ამაღლებითა და დიაგნოსტიკურ შესაძლებლობათა გაუმჯობესებით.
წყლის ალერგიის იშვიათობა მის საიდუმლოს უფრო მისტიკურს ხდის. ბუნდოვანების მიუხედავად, დაავადება წარუშლელ კვალს ტოვებს მის მქონეებზე. ამჟამინდელი შეფასებით, მსოფლიოში აღრიცხულია ასზე ნაკლები შემთხვევა. შედეგად, ის ჭინჭრის ციების ერთ-ერთი უიშვიათესი ფორმაა.
ამ ალერგიის მართვა დიდ გამოწვევას წარმოადგენს პაციენტებისა და ექიმებისათვის. არსებობს რამდენიმე სტრატეგია, რომელსაც ისინი იყენებენ.
მკურნალობა
ალერგიის ტრადიციული სამკურნალო საშუალებები დროებით შვებას გვთავაზობს, მაგრამ არ შველის გამომწვევ მიზეზს.
ექსპერიმენტული თერაპიები, მაგალითად, ფოტოთერაპია (კანზე ულტრაიისფერი სინათლის ზემოქმედება) მიზნად ისახავს იმუნური სისტემის დამშვიდებას და ანთების შემცირებას. ამ თერაპიამ გარკვეული იმედისმომცემი შედეგები აჩვენა სიმპტომების შემსუბუქების მხრივ.
ბიოლოგიური აგენტები. ე. წ. დიდმოლეკულიანი წამლები, რომლებიც ცილებისგან არის დამზადებული, მიზანში იღებს ალერგიულ რეაქციებში ჩართულ კონკრეტულ იმუნურ გზებს. ისინი უფრო მიზანმიმართულ თერაპიულ მიდგომას გვთავაზობს, რომელსაც აქვს სიმპტომების გრძელვადიანი მართვის პოტენციალი.
წყლისგან თავის არიდება რთულია და მოითხოვს ფრთხილ დაგეგმვას, მათ შორის, სუფთად ყოფნის ალტერნატიულ გზებს.
დამცავი ბარიერების გამოყენება, მაგალითად, დამარბილებელი კრემების, შეიძლება დაგვეხმაროს კანსა და წყალს შორის ბარიერის წარმოქმნაში, რამაც შეიძლება შეამციროს სიმპტომების სიმწვავე და სიხშირე.
წყლის ალერგიის გამომწვევი იმუნური მექანიზმების შემდეგი კვლევა გადამწყვეტია ახალ სამკურნალო საშუალებათა საპოვნელად.
საქართველოს ტურისტული მიმართულების შესახებ პოპულარულ გადაცემაში „TREASURES OF THE WORLD“ 46 წუთიანი ფილმის ჩვენება გაიმართა. გადაცემის წამყვანმა და ცნობილმა ისტორიკოსმა ბეთანი ჰიუზმა საქართველოში ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის მარკეტინგული კამპანიის ფარგლებში იმოგზაურა.
საქართველოს Channel 4-ის გადამღები ჯგუფი დიდ ბრიტანეთში საქართველოს საელჩოს მხარდაჭერით ეწვია. კამპანიის ფარგლებში, ლონდონში “Royal Geographical Society”-ში, საქართველოს ელჩმა სოფიო ქაცარავამ დოკუმენტური ფილმის – “Treasures of Georgia” ჩვენებას უმასპინძლა, რომელსაც ესწრებოდნენ მთავრობისა და პარლამენტის წევრები, დიპლომატიური კორპუსის და ქართული დიასპორის წარმომადგენლები.
დოკუმენტურ ფილმში ვარძია, ვანის არქეოლოგიური მუზეუმი, სვანეთი, თბილისი, იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები, არქეოლოგიური მასალები, ქვეყნის კულტურულ საგანძური, ციხე-კოშკები, ტაძრები და ქართული ანბანია ნაჩვენები.
ფილმში ბეთანი ჰიუზმა მაყურებელს გააცნო ლეგენდა ოქროს საწმისის შესახებ, სვანური კოშკები, სვანეთის ეკლესიებში დაცული შუასაუკუნეების ხატები, ვარძიაში მდებარე თამარის ფრესკა, ხერთვისის ციხე, ძველი თბილისის არქიტექტურა და დმანისში აღმოჩენილი უძველესი არქეოლოგიური ნიმუშები.
ფილმში წარმოდგენილი იყო ქვევრი, ქართული ღვინის წარმოების 8 ათასწლოვანი ისტორია, ქართული უნიკალური მუსიკა, პოლიფონიური სიმღერები და კულინარიული ტრადიციები.
ბეთანი ჰიუზის გადაცემაში „TREASURES OF THE WORLD“ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის ისტორია და კულტურა არის წარმოდგენილი. გადაცემათა ციკლი 2021 წლიდან მზადდება და პოპულარულია როგორც დიდ ბრიტანეთში, ასევე აშშ-ში.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზვარეში, სპეციალიზებული ტექნიკით და თერმული ნისლის ტექნოლოგიის გამოყენებით, 420 ჰექტარი ფართობი სოფლის ტერიტორია დამუშავდა.
ღონისძიებები ადგილობრივ თვითმმართველობასთან კოორდინაციით ტარდება. შეწამვლის შესახებ წინასწარ ხდება მოსახლეობის ინფორმირება. ფუტკრის დაცვის მიზნით, ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია ეგზავნება მეფუტკრე ფერმერებს და სამუშაოები ღამის საათებში ტარდება.
ფაროსანას საწინააღმდეგო ღონისძიებები დასავლეთ საქართველოს ყველა რეგიონში ინტენსიურად მიმდინარეობს.
რეცეპტი 1: ნიორის ფუნგიციდური ხსნარი
საჭიროა:
100 გრამი დაჭყლეტილი ნიორი
2 ლიტრი ოთახის ტემპერატურის წყალი
2 სუფრის კოვზი სოდა
ინსტრუქცია:
ნიორი და წყალი მოათავსეთ ჭურჭელში და დააყენეთ 24 საათით.
გაწურეთ მიღებული ხსნარი.
დაუმატეთ სოდა და დაასხურეთ მცენარეებს.
📌 საუკეთესო დრო შესასხურებლად: დილა ან საღამო.
ინგრედიენტები:
6 კბილი ნიორი
1 ლიტრი თბილი წყალი
100 გრამი არაყი ან 70%-იანი სპირტი
მომზადება:
დაჭყლიტეთ ნიორი და დაასხით თბილი წყალი.
გაცივების შემდეგ დაუმატეთ სპირტი.
შეინახეთ მაცივარში არაუმეტეს 5 დღისა.
გამოყენება:
ასხურეთ კულტურებს მაშინ, როცა მავნებლები აქტიურობა შეიმჩნევა.
📌 საუკეთესოა მწერების საწინააღმდეგოდ: ბუგრები, ფრთათეთრა, ტკიპები.
👉 თუ ღია სივრცეში ხართ – მაგალითად, აივანზე ან პიკნიკზე, ნიორის წყალი პატარა ჭურჭელით მოათავსეთ მაგიდაზე, რაც დაგეხმარებათ კრაზანებისა და ბუზების მოშორებაში.
👉 გამოყენებული ხსნარი შეგიძლიათ გადმოიტანოთ სახლში და დაუსხათ მცენარეებს – ხშირად დადებითი ეფექტი ჩანს უკვე რამდენიმე დღეში, მცენარეები ყვავილობას იწყებენ და აღდგენას!
100% ბუნებრივი და არატოქსიკური
ეფექტური მავნებლებისა და სოკოებისთვის
ეკონომიური და ხელმისაწვდომი
თავსებადია ბიომეურნეობის სტანდარტებთან
🧄🌿 თუ გსურთ ჯანმრთელი და მწვანე ბაღი ქიმიური ნივთიერებების გარეშე – ნიორი არის იდეალური ბუნებრივი დამცველი, რომელიც თქვენივე სამზარეულოშია!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ივლისი ის დროა, როდესაც ბოსტნეულს განსაკუთრებული კვებითი მხარდაჭერა სჭირდება – განსაკუთრებით კალციუმის სახით. და ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი, ხელმისაწვდომი და ეკოლოგიური წყარო ამისთვის სწორედ კვერცხის ნაჭუჭია.
ზაფხულის სიცხე და ნაყოფის აქტიური ფორმირების პერიოდი მცენარეებისთვის სტრესულია. ამ დროს კალციუმის დეფიციტი იწვევს:
ფოთლების გაყვითლებას
ნაყოფის ლპობას
ზრდის შეფერხებას
ყვავილობის შემცირებას
კალციუმი ამაგრებს უჯრედის კედლებს, რაც მცენარეს იცავს დაავადებებისგან, აუმჯობესებს ნაყოფის ხარისხს და ეხმარება სტრესის დაძლევაში.
ივლისში განსაკუთრებით კალციუმზე მომთხოვნი კულტურებია:
კიტრი
პომიდორი
წიწაკა
ყაბაყი
ნესვი და საზამთრო
ვარდის ბუჩქები და სხვა დეკორატიული მცენარეები
ნაჭუჭები კარგად გააშრეთ მზეზე ან ღუმელში გამწვით დაბალ ტემპერატურაზე.
დაფქვით (შესაძლოა ბლენდერის გამოყენებაც).
ფხვნილი მოაყარეთ ბოსტნეულის ირგვლივ ნიადაგზე და მსუბუქად შეურიეთ.
📌 ეს ფორმა იდეალურია ნიადაგის ეტაპობრივი გამდიდრებისთვის.
ყველაზე სწრაფად ათვისებადი კალციუმის ფორმაა.
აბალანსებს ნიადაგის მჟავიანობას
აშინებს ზოგიერთ მავნებელს (ლოკოკინები, ჭიები)
აუმჯობესებს მიკროფლორას
კვერცხის ნაჭუჭი არ არის მხოლოდ ნარჩენი – ეს არის ღირებული ორგანული სასუქი, რომელიც დაგეხმარებათ ჯანსაღი ბაღის შექმნაში. მისი გამოყენება მარტივია, შედეგი კი – შესამჩნევი.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
მცენარეთა მოვლისას სულ უფრო მეტი მებაღე ირჩევს ეკოლოგიურ და ბუნებრივ მეთოდებს. ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალება მავნებლებისა და სოკოვანი ინფექციების წინააღმდეგ ბრძოლაში არის ანწლის (Tanacetum vulgare) გამოყენება.
ანწლი შეიცავს ბუნებრივ ნივთიერებებს, რომლებიც ეფექტურად ებრძვიან ბაღის მავნებლებსა და დაავადებებს. იგი მოქმედებს როგორც:
ბუნებრივი ინსექტიციდი მწერების წინააღმდეგ
სოკოს საწინააღმდეგო საშუალება
გამაძლიერებელი ბიოპრეპარატი მცენარის იმუნიტეტისთვის
საჭირო მასალები:
500 გრამი ახლად დაკრეფილი ანწლის ყვავილი და ფოთოლი (ახლა საუკეთესო პერიოდია მოსაკრეფად)
10 ლიტრი მდუღარე წყალი
მომზადების წესი:
მოათავსეთ ანწლი დიდ ჭურჭელში.
დაასხით მდუღარე წყალი.
გააჩერეთ 12 საათის განმავლობაში.
გაწურეთ ნაყენი და დაასხურეთ მცენარეებს დილით ან მზის ჩასვლის შემდეგ.
გაიმეორეთ პროცედურა ყოველ 7-10 დღეში ერთხელ.
ეფექტურია მავნებლების წინააღმდეგ:
ფრთათეთრა
ბუგრი
ტკიპები
ფოთლის მხვრეტავი მატლები
ინგრედიენტები:
1 კილოგრამი ანწლი
10 ლიტრი წყალი
ინსტრუქცია:
ანწლი მოათავსეთ ქვაბში და დაასხით წყალი.
ადუღეთ დაბალ ცეცხლზე დაახლოებით 30 წუთის განმავლობაში.
აცადეთ გაგრილება.
ამ საშუალებას გამოიყენეთ შემდეგი სოკოვანი დაავადებების საწინააღმდეგოდ:
ჭრაქი
ნაცარი
ბაქტერიული ლაქიანობა
ზედაპირული სოკოვანი ინფექციები
ანწლის ტოტების დადება მცენარეთა ირგვლივ მიწაზე ხელს უწყობს:
ნესტის შენარჩუნებას
სარეველების კონტროლს
მავნებლების მოცილებას
ეს ბუნებრივი ბარიერი აძლიერებს მცენარის დაცვას და ქმნის ჯანსაღ მიკროფლორას ნიადაგში.
თუ ეძებთ ბუნებრივ პესტიციდს, რომელიც ეკოლოგიურად სუფთაა და ეფექტურად იცავს ბაღის კულტურებს მავნებლებისა და სოკოვანი დაავადებებისგან – ანწლის გამოყენება საუკეთესო არჩევანია. მისი გამოყენება მარტივია, ინგრედიენტები ხელმისაწვდომია და შედეგიც შესამჩნევია.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
© SheniEkimi.ge
