სოფელი წკერე ერთ-ერთია იმ სოფლებიდან, სადაც დიდთოვლობის გამო გზა ოქტომბრიდან მაისამდე იკეტება.
ზეთისხილი
მარადმწვანე მცენარეა ზეთისხილისებრთა ოჯახიდან, ძვირფასი ზეთოვანი კულტურა. ნაყოფის წვნიანი რბილობი 25-40%-მდე ზეთს, ცილებს, C ვიტამინსა და კაროტინს შეიცავს, კურკაში 12%-მდე ტექნიკური ზეთია. ნაყოფი საჭმელად გამოიყენება მწნილისა და მარინადის სახით. მწიფე ნაყოფის მსუბუქი დაწნეხით ხდიან უძვირფასეს ზეთს, რომელიც სალათების მოსამზადებლად და მედიცინაში გამოიყენება. უფრო ძლიერი დაწნეხით მიიღება ასევე საკვები ზეთი, რომელიც კულინარიაში იხმარება. ნაყოფის რბილობისა და კურკის ძლიერი, ცხელი დაწნეხით მიიღება შესანიშნავი ტექნიკური ზეთი, რომელიც `ხის ზეთის~ სახელით არის ცნობილი. ზეთისხილი კავკასიაში ჩვენს წელთაღრიცხვამდე შემოიტანეს, მაგრამ მისი ბაღები არაერთხელ განადგურდა მტრის შემოსევების გამო.
ველური ზეთისხილის ხე არ არსებობს, გაველურებული კი გვხვდება იმ რეგიონებში, სადაც ეს კულტურა დიდი ხნის წინ გააშენეს. ამ მხრივ, არც საქართველოა გამონაკლისი: გაველურებული ზეთისხილი და რამდენიმე ადგილობრივი ჯიში აფხაზეთის (გაგრა) ტყეებში გვხვდება.
ზეთისხილი საკმაოდ სიცოცხლისუნარიანი მცენარეა – ცნობილია ხეები, რომელთა ასაკი 200 წელია, ოღონდ, უხვმოსავლიანია მხოლოდ 50 წლის ასაკამდე. დედამიწაზე არანაკლებ 500 ჯიშის ზეთისხილი არსებობს.
ვინც ამ შესანიშნავი კულტურით და ინტერესდება, უნდა იცოდეს, რომ თესლით გაშენებული პლანტაცია ნაყოფს მხოლოდ 10-12 წლის შემდეგ ისხამს, კალმებით გა-
მრავლებული – 4-6 წლის შემდეგ. ხმელთაშუა ზღვის თბილი ზამთრის პირობებში ზეთისხილის ვეგეტაცია მთელი წლის განმავლობაში გრძელდება. ის მშრალი სუბტროპიკების ტიპური მცენარეა, კარგად იტანს მშრალ, ცხელ ზაფხულსა და გრილ, ტენიან ზამთარს. მაშასადამე, დასავლეთ საქართველოში ზეთისხილისთვის შესაფერისი პირობები არსებობს. აღმოსავლეთ საქართველოს თბილ ადგილებშიც შეიძლება ისეთი ჯიშის გაშენება, რომელიც უძლებს 14-16º ყინვას.
ზეთისხილს თესლით, კალმებით, ფესვის ამონაყარებითა და მყნობით ამრავლებენ. თესლით, როგორც წესი, ზეთის საწარმოებელ ნარგაობებს აშენებენ, ვეგეტაციურად – საკონსერვო პლანტაციებს. ზეთისხილი გაზაფხულზე ითესება, თუმცა სტრატიფიცირებული თესლი ძალიან ნელა ღივდება და ნიადაგიდან 1,5 წლის განმავლობაში შეიძლება ვერც ამოაღწიოს.
ზეთისხილის 1-2-წლიან მცენარეებს გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში ამყნობენ, კალმებად კი ერთწლიან ამონაყარებსა და მრავალწლოვან ტოტებს იყენებენ.
ზეთისხილის კალმები ძნელად ფესვიანდება, მაგრამ საქართველოში არსებობს შესანიშნავი საშუალება „ბიორაგი“, რომლით დამუშავების შემდეგ დაფესვიანების მაღალი პროცენტი გარანტირებულია. დაკალმებულ და ნამყენ ნერგებს 2-3 წლის განმავლობაში ამყოფებენ სათბურში, რის შემდეგაც გადააქვთ ღია გრუნტში. პლანტაციის გასაშენებელი ადგილი დაცული უნდა იყოს ცივი ქარებისაგან. მცენარეთა შორის მანძილი მწკრივში 6-8მ უნდა იყოს, მწკრივებს შორის – 8-10 მ. შემდგომში ნიადაგს მთლიანად ამუშავებენ – ხნავენ ან ბარავენ.
დასამწნილებლად და მარინადისთვის ისეთ ნაყოფს კრეფენ, რომელმაც ნორმალურ ზომას მიაღწია, მაგრამ გამუქება ჯერ არ დაუწყია (უნდა იყოს მწვანე ან ყვითელი).
ზეთის გამოსახდელად და დასამწნილებლად იკრიფება მწიფე ნაყოფი. ამ დროს სიფრთხილეა საჭირო, რადგან დაჟეჟილი ნაყოფით გაკეთებული მწნილი ადვილად ფუჭდება.
აღსანიშნავია, რომ თბილისის ზღვაზე არსებობს სანერგე მეურნეობა, სადაც შესაძლებელია წინასწარი შეკვეთით ნერგების შეძენა.
წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)
უცანური სახელის მქონე ქართული სოფელი გოჭკადილი, ანუ გაჭედილი მარტვილის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, მდინარე აბაშის მარჯვენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 240 მეტრი, მარტვილიდან 8 კმ, სენაკიდან 48 კმ.
ბათუმის სამედიცინო ცენტრის ცნობით, პირველი ახალშობილი 2024 წელს ბათუმში, BMC-ის სამშობიარო განყოფილებაში დაიბადა. ახალშობილი 1-ელ იანვარს, დაახლოებით 00:06 საათზე დაიბადა, მას ილია დაარქვეს.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ფეიხოა სამხრეთამერიკული მარადმწვანე ბუჩქი ან 5 მეტრამდე სიმაღლის ხეა, რომლის მომჟავო-ტკბილი, ანანასის სურნელის მქონე გემრიელი ნაყოფი ბევრს გაუსინჯავს, მაგრამ ცოტა ვინმე თუ იცნობს ამ მცენარის მორფოლოგიასა და ნაყოფის ქიმიურ შემცველობას, რომლითაც იგი დიდ ყურადღებას იმსახურებს.
მცენარეს ფოთლები ტყავისებრი აქვს, ელიფსური ფორმის, გარედან მუქი მწვანე, შიდა მხრიდან ქეჩისებრი შებუსვის გამო მოთეთროა. თეთრი ყვავილები შიგნით ვარდისფერია. ნაყოფი ვისაც უგემია, მისი ფორმაც ეხსომება და ფერიც. მაგრამ ის, რომ ფეიხოას ნაყოფი 0,6% წყალში ხსნად იოდს შეიცავს, რომლის დეფიციტსაც საქარველოს მოსახლეობა დღეს მკვეთრად განიცდის, შეიძლება ბევრმა არ იცოდეს. ჩიყვით დაავადებულმა წელიწადში 10 კგ-მდე ნაყოფი უნდა მიირთვას წამალთან ერთად, რომ მისი ავადმყოფობა მკურნალობას ადვილად დაემორჩილოს. პროფილაქტიკისთვის მისი მიღება ყველასთვის სასურველია. ფეიხოას ნაყოფისაგან ხარშავენ მურაბას, აკეთებენ ჟელეს, კომპოტს, სხვადასხვა ნაყენს. ცოცხალი ვიტამინების (C, D) და იოდის მარაგის შესანარჩუნებლად ყველაზე ეფექტიანია შაქარში დაკონსერვებული (1 წილი ფეიხოა, 1 წილი შაქარი) გახეხილი ნაყოფი (სხვათა შორის, ზემოხსენებული წყალში ხსნადი იოდი მეტად საყურადღებოა, რადგან მცენარე შეიძლება შეიცავდეს იოდს, მაგრამ წყალში უხსნადობის გამო იგი ორგანიზმმა ვერ შეითვისოს).
ფეიხოა ძირითადად ხარობს დასავლეთ საქართველოში, მთელი კოლხეთის დაბლობზე, განსაკუთრებით ზღვის სანაპირო ზოლში. აღსანიშნავია ისიც, რომ მისი ოთახის კულტურა ულამაზესია, ყვავილობს და ნაყოფსაც იძლევა.
ფეიხოა მრავლდება თესლით, გადაწვენით, ამონაყარებითა და კალმებით. ყველაზე ხელმისაწვდომია მისი გამრავლება ამონაყარებით, განსაკუთრებით, მცირე ფართობზე. თუ პლანტაციის გაშენებას მოისურვებთ, რა თქმა უნდა, კალმების დაფესვიანება ჯობია. ამ მიზნით ჭრიან 8-10 სმ სიგრძის კალმებს კენწერულ და შუა წელის ნაწილში, ამუშავებენ „ბიორაგით“ (იყიდება მემამულეთა კავშირის მაღაზიაში) და რგავენ ყუთებში ნოემბერ-დეკემბერში. ფეიხოას მყნობითაც ამრავლებენ.
ორწლიან ნერგებს მარტ-აპრილში რგავენ მუდმივ ადგილზე. მცენარეთა შორის მანძილი 3-4მ-ია, რიგთაშორისებში 3-5მ. უმჯობესია 30-40სმ შტამბის გამოყვანა, ამით მცენარის მოვლაც ადვილია და მოსავალსაც მეტს იძლევა.
არავითარ განსაკუთრებულ მოვლას ფეიხოა არ საჭიროებს. ნაყოფი მომწიფებისთანავე ძირს ცვივა. ნაყოფის ცივ ადგილას მოთავსება ძალიან აგემრიელებს მას.
ფეიხოასათვის საუკეთესო ტემპერატურაა 16-21 გრადუსი. მცენარე დაუზიანებლად უძლებს 11ºჩ-მდე ყინვას, უფრო დაბალი ტემპერატურის შემთხვევაში ეყინება ფოთლები და ნაწილობრივ სცვივა, რის შემდეგაც მომავალი წლის ნაყოფს აღარ უნდა ველოდოთ. სინათლისადმი დიდ მოთხოვნილებას არ ავლენს, არც მაინცდამაინც რწყვას საჭიროებს, თუმცა გვალვის დროს მორწყვა აუცილებელია. კარგად ხარობს ღრმა, ჰუმუსით მდიდარ ნიადაგზე. ვერ იტანს, ან ცუდად ეგუება კარბონატულ ნიადაგს.
წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)

ეკონომიკის სამინისტრო ენერგეტიკის CFD აუქციონის განაცხადების მიღების შედეგების შესახებ ავრცელებს ინფორმაციას. უწყებამ რიგით მეორე აუქციონი 2023 წლის 30 დეკემბერს გამოაცხადა, სულ 146 განაცხადი შევიდა, რაც დაახლოებით ორჯერ მეტია პირველ აუქციონთან შედარებით. სამინისტრომ მთლიანობაში 800 მეგავატის სიმძლავრეზე გამოაცხადა აუქციონი.
ეკონომიკის სამინისტროს ინფორმაციით, შესაბამისი კომისია უახლოეს მომავალში შეიკრიბება, გაეცნობა წარმოდგენილ განაცხადებს, პირველ რიგში, დაადგენს მედიანურ ტარიფს, რის შემდგომაც მოხდება გამარჯვებული წინადადებების გამოვლენა. სიმძლავრის მეორე აუქციონის ჯამური დადგმული სიმძლავრე 800 მგვტ-ს შეადგენს.
განახლებადი ენერგიების ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი მაია მელიქიძე ამბობს, რომ CFD მეორე აუქციონში მისი ინფორმაციით, რამდენიმე კომპანიამ სხვადასხვა გენერაციის ობიექტების მიმართულებით შეიტანეს განაცხადები.
მისი თქმით, ის ვისაც ჰქონდა მაგალითად ინტერესი ქარის ელექტროსადგურების მიმართულებით დაინტერესებულია მზის ელექტროსადგურების მშენებლობითაც.
“რამდენიმე კომპანია არსებობს, რომლებმაც სხვადასხვა ტიპის პროექტების მიმართულებით შეიტანეს განაცხადი. კომპანიები, რომლებიც მუშაობენ მხოლოდ მზის მიმართულებით ახლა უკვე განაცხადი შეაქვთ, როგორც ჰიდროს მიმართულებით ასევე მზის და ქარის მიმართულებით.
წინაზე, ასეთი შემთხვევა გვქონდა: 27 პროექტი იყო, თუმცა 24-მა კომპანიამ გაიმარჯვა, ანუ ერთმა კომპანიამ 3 პროექტის ჭრილში გაიმარჯვა. ახლაც იქნებიან ინვესტორები, რომლებმაც რამდენიმე პროექტი წარადგინეს და შესაძლებელია, რამდენიმე პროექტის ფარგლებში მიიღონ მათ CFD აუქციონში გამარჯვება. ეს კიდევ ერთხელ ამტკიცებს, რომ ინვესტორები მუშაობენ სხვადასხვა მიმართულებით და ის გამოწვევა, რომელსაც ჩვენ ვაწყდებოდით და ვსაუბრობდით, რომ საქართველოს არ აქვს გარკვეულწილად გამოცდილება ჰიდროს და ქარის გარდა მზის ენერგიის მიმართულებით, ახლა უკვე კიდევ ერთხელ დამტკიცდება, რომ ინვესტორების დაინტერესება საკმაოდ მაღალია სხვადასხვა განახლებადი წყაროს მიერ ელექტროენეგიის გენერაციის ობიექტების აშენების თვალსაზრისით.ერთადერთ გამოწვევას ვხედავ შემნახველებთან მიმართებით, ეს ახალია და კომპანიებს ევროპელი სპეციალისტების მოწვევა მოუწევთ, რაც საკმაოდ ძვირია,”- ამბობს მაია მელიქიძე.
მელიქიძეს უჭირს საპროგნოზო მედიანურ ტარიფზე საუბარი, თუმცა ამბობს, რომ განსაკუთრებული შესაძლებლობები ჩნდება მზის ელექტროსადგურების შემთხვევაში.
ტარიფთან დაკავშირებით გიპასუხებთ, რომ იქამდე სანამ არ შეიკრიბება კომისია და არ მოახდენს კონვერტების გახსნა/შეფასებას მანამდე რთული იქნება პასუხის გაცემა, თუმცა აქვე მინდა აღვნიშნო ის შედეგები, რომლებიც იყო პირველი CFD აუქციონის შემდეგ, ეს იყო დაახლოებით 6.8; 6.7; 6.2 ცენტი. პირველ აუქციონში გამოწვევა რაც იყო ისაა, რომ გულისწყრომა იყო მზის გენერაციის ობიექტების მხრიდან, რომ მათი ტარიფი შედარებით უფრო ნაკლები იყო. ახლა შედეგები იქნება, თუმცა ჩემი პროგნოზით მომავალი 2 წელი ნამდვილად იქნება მზის ენერგიის განვითარების საკმაოდ დიდი შესაძლებლობა ჩვენი ქვეყნისთვის,”- ამბობს განახლებადი ენერგიების ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი მაია მელიქიძე.
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის, სოფელ თელაში, ნინო ჩინჩალაძის ოჯახის მიერ შექმნილი ულამაზესი ეზო, რომლითაც უამრავი ადამიანი მოიხიბლა. 

„ვცხოვრობთ სოფელ თელაში, ვართ ერთი უბრალო ოჯახი. ეს ჩვენი ოჯახის ნამუშევარია…
გვყავს ხოხბები, სხვადასხვა ფარშევანგები, მტრედები, კაკბები ვოლიერებში…“ – გვიამბობს ნინო ჩინჩალაძე.