ნიკო მაისურაძის ისტორია მხოლოდ ერთი ადამიანის არჩევანი არ არის — ეს მთიანი საქართველოს სოფლების საერთო სურათს ასახავს. როცა მთელი სოფელი იცლება და იქ მხოლოდ ერთი ადამიანი რჩება, ეს ბევრს ამბობს ჩვენი სოფლების მომავალზე.
რატომ ბრუნდებიან ადამიანები დაცარიელებულ სოფლებში?
ნიკო მაისურაძემ სამი წლის წინ დატოვა ქალაქი და დაბრუნდა რაჭის ერთ-ერთ მთიან სოფელში. მისი გადაწყვეტილება პირადი იყო, მაგრამ ამავდროულად — კულტურული მნიშვნელობისაც, რადგან სწორედ აქ ცხოვრობდნენ მისი წინაპრები.
რა სირთულეებს აწყდება მარტო მცხოვრები?
სოფელში აღარ არის საბჭო, ფოსტა, ბიბლიოთეკა, კლუბი, მაღაზიები და პოლიკლინიკა. სოფლის სამედიცინო მომსახურება განსაკუთრებით რთულია ასეთ იზოლირებულ ადგილებში, სადაც ადამიანი საკუთარ ჯანმრთელობაზე თავად ზრუნავს.
როგორ ინარჩუნებს სოფელი ინფრასტრუქტურას?
მარტო დარჩენილი ადამიანი თავად უზრუნველყოფს სოფლის ელემენტარულ საჭიროებებს — გზების გაწმენდას, წყლის მომარაგებას, შეშის მომზადებას. ყველაფერი ერთ ადამიანს უწევს.
რა მნიშვნელობა აქვს სეზონურ ტურიზმს?
ზაფხულში, მოკლე პერიოდით, სოფელში სტუმრობენ დამსვენებლები. მთიანი რეგიონების ტურისტული პოტენციალი ჯერ კიდევ სრულად არ არის ათვისებული, თუმცა ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი კავშირია გარე სამყაროსთან.
როგორ აისახება სახელმწიფო მხარდაჭერა?
აგრარული პოლიტიკისა და სუბსიდიების სისტემა ხშირად ვერ აღწევს ასეთ შორეულ სოფლებამდე. მთავრობის პროგრამები ძირითადად უფრო დიდ დასახლებებზეა ორიენტირებული, რაც მცირე სოფლებისთვის სერიოზულ გამოწვევას ქმნის.
რა ეკონომიკური ღირებულება აქვს დაცარიელებულ სოფლებს?
მიუხედავად იმისა, რომ სახლები და მიწები ცარიელია, ისინი მაინც მნიშვნელოვან რესურსს წარმოადგენს. ტრადიციული არქიტექტურის დაცვა და ისტორიული ღირებულებების შენარჩუნება მომავალ თაობებსაც სჭირდება.
რამდენად გავრცელებულია ეს ფენომენი საქართველოში?
საქართველოს მთიან რეგიონებში მრავლადაა სოფელი, სადაც ერთი ან რამდენიმე ადამიანი ცხოვრობს, ან სულაც ცარიელია. ტრადიციული ქართული სამზარეულოსა და კულტურის შენარჩუნება ხშირად სწორედ ამ მცირერიცხოვან მოსახლეობაზეა დამოკიდებული.
სოფელში მარტო მცხოვრები ადამიანი მხოლოდ სტატისტიკა არ არის — ის ჩვენი კულტურული მემკვიდრეობის ცოცხალი მცველია, რომელსაც სჭირდება როგორც სახელმწიფოს, ასევე საზოგადოების მხარდაჭერა.
— სხვადასხვა კვლევები
