ვესტომთა – თუშეთში, გომეწრის ხეობაში მდებარე ულამაზესი სოფელი.
თუშეთში მოხვედრა საქართველოში ყველაზე მაღალი, აბანოს უღელტეხილის გავლითაა შესაძლებელი, რომელიც ზღვის დონიდან 2900 მეტრზე მდებარეობს.
თუშეთისკენ მიმავალი გზა საკმაოდ რთლია და მასზე გადაადგილება მხოლოდ მაღალი გამავლობის მანქანითაა შესაძლებელი.
„2024 წლის 14 ნოემბრიდან 19 დეკემბრის ჩათვლით საქართველოში დაგეგმილია მოსახლეობისა და სოფლის მეურნეობის საყოველთაო აღწერა, – ამის შესახებ „საქსტატის“ აღმასრულებელმა დირექტორმა, გოგიტა თოდრაძემ ბრიფინგზე განაცხადა.
„2024 წლის 14 ნოემბრიდან 19 დეკემბრის ჩათვლით საქართველოში დაგეგმილია მოსახლეობის და სოფლის მეურნეობის საყოველთაო აღწერა. წინა აღწერა ჩატარდა ზუსტად 10 წლის წინ, 2014 წლის ნოემბერში.
აღწერა ტარდება ორ ეტაპად, პირველ ეტაპზე, 14 ნოემბრიდან 23 ნოემბრის ჩათვლით, მონაცემები შეგროვდება თვითრეგისტრაციის მეთოდის გამოყენებით. ეს გულისხმობს იმას, რომ მომხმარებელს შეეძლება შევიდეს ჩვენს ვებგვერდზე და დაარეგისტრიროს კითხვარით გათვალისწინებული ინფორმაცია.
მეორე ეტაპზე, რომელიც ჩატარდება 29 ნოემბრიდან 19 დეკემბრის ჩათვლით, მონაცემები შეგროვდება პლანშეტური კომპიუტერის გამოყენებით. ამ პროცესს წარმართავენ „საქსტატის“ ინტერვიურები კარდაკარის პრინციპით“, – აღნიშნა თოდრაძემ.
„სოფლის მეურნეობის სამინისტრო აგროდაზღვევის მართვის სისტემის გასაუმჯობესებლად ახალ პროდუქტზე მუშაობს“, – ამის შესახებ მინისტრის მოადგილემ თენგიზ ნასარიძემ პარლამენტში საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშების განმხილველი მუდმივმოქმედი აუდიტის ჯგუფის სხდომაზე განაცხადა.
2 თებერვალს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა “აგროდაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის განვითარებისა და მართვის ეფექტიანობის ანგარიში” წარადგინა, საიდანაც ირკვევა, რომ სადაზღვევო შემთხვევების სრული და ზუსტი აღრიცხვის პროცესი ხარვეზებით მიმდინარეობს. კერძოდ, აუდიტით გამოვლინდა, რომ სააგენტოს მიერ წარმოებული 2014-2021 წლების ზარალების ელექტრონულ ბაზაში არსებული ინფორმაციის 22% არასრულია.
მინისტრის მოადგილე აცხადებს, რომ სოფლის განვითარების სააგენტო მართვის სისტემის გაუმჯობესებაზე უკვე მუშაობს.
“სადაზღვევო ბაზარი, არა მხოლოდ აგროსექტორის მიმართულებით, განვითარების ხელშემწყობი ღონისძიებების გატარებას საჭიროებს. ჩვენ შემთხვევაშიც არის კონკრეტული საკითხები, რომლებზეც უნდა ამაღლდეს ცნობიერება, რათა დაიხვეწოს სერვისები და ამ ძალიან ეფექტური პროგრამის მოცვა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებზე გაიზარდოს.
რაც შეეხება აუდიტის პირველ რეკომენდაციას, რომელიც ადმინისტრირების პროცესს ეხება და ის უშუალოდ აგროდაზღვევის გავრცელებასთან არ არის დაკავშირებული. ეს არის საკითხი, რომელიც სოფლის განვითარების სააგენტოს მხრიდან დამატებით ძალისხმევას საჭიროებს, რათა აღრიცხვის პროცესი სისტემურად მოწესრიგდეს და კონკრეტული სადაზღვევო პროდუქტების შესახებ მეტად ინფორმირებული ვიყოთ. თუმცა უნდა აღინიშნოს, და დასკვნაშიც წერია, რომ არასრული ინფორმაცია, რაც გადამოწმდა უშუალოდ სადაზღვევო კომპანიებშიც, მათ მიერ წარმოდგენილი და სოფლის განვითარების სააგენტოს ინფორმაცია ერთმანეთთან თავსებადია, თუმცა არასრულყოფილი. ვმუშაობთ ამ საკითხზეც და მართვის სისტემის გასაუმჯობესებლად, პროგრამულად ახალ პროდუქტს შევქმნით”, – ამბობს თენგიზ ნასარიძე.
მინისტრის მოადგილე აღნიშნავს, რომ იმ ვითარებაშიც კი, როდესაც სახელმწიფო აგროდაზღვევის 70%-ს აფინანსებს, 30%-ს კი ფერმერი ფარავს, საქართველოს ზოგიერთ რეგიონში აღნიშნული სადაზღვევო პროდუქტით მაინც არ სარგებლობენ, რის გამოც იგეგმება სადაზღვევო პაკეტების დივერსიფიცირება.
“აუდიტის დასკვნაში წარმოდგენილი ციფრებიდან ჩანს ტენდენცია, რომ იმ არეალში, სადაც სადაზღვევო შემთხვევების დადგომის მაღალი რისკი არსებობს, აგროდაზღვევა საკმაოდ პოპულარულია, პირობითად ყვარელში, 50%-იანი მოცვაა. თუმცა დაბალი რისკის მქონე რეგიონებში დაზღვევის პოპულარობა იკლებს. ბუნებრივია, მოსახლეობის მხრიდან არის ასეთი დამოკიდებულება, რომ ამ 30%-ის გადახდაც კი ეფექტიანად არ ითვლება.
გადავწყვიტეთ, ამ პროდუქტის დახვეწისთვის წავიდეთ მისი დივერსიფიცირების კუთხით და ვფიქრობთ, რომ ერთ-ერთი გზა სადაზღვევო პროდუქტზე მოთხოვნის გასაზრდელად, ნაკლები რისკის მქონე არეალებში იაფი პროდუქტის შეთავაზებაა. ხოლო სადაც რისკი მაღალია, შედარებით დაბალანსებული, მაღალღირებულებიანი პროდუქტი წარვადგინოთ”, – აცხადებს ნასარიძე.
„გრიპის ვირუსის შემთხვევები გახშირდა. მომატებულია მიმართვიანობა კლინიკებშიც, ყველაზე მეტი შემთხვევა ბავშვებში ფიქსირდება. ექიმები მოსახლეობას რეკომენდაციების დაცვისა და ვაქცინაციისკენ მოუწოდებენ.
ექიმების ინფორმაციით, ძირითადად H1N1 და H1N3 ვირუსები ცირკულირებს, რომლის სიმპტომებია მაღალი ტემპერატურა, თავის და სახსრების ტკივილი და გამოხატული სისუსტე.
იაშვილის კლინიკის პედიატრიული განყოფილების ხელმძღვანელის, სოფიო ცერცვაძის განცხადებით, პაციენტები, ძირითადად, 5 წლამდე ასაკის ბავშვები არიან.
„ვირუსის დაწყებიდან, დაახლოებით, 7 დღის განმავლობაში შეიძლება მიმდინარეობდეს აქტიური სიმპტომატიკა. უმჯობესია, მცირეწლოვნები იყვნენ პედიატრის მეთვალყურეობის ქვეშ,” – აცხადებს სოფიო ცერცვაძე
„ძირითადი ჩივილები არის არის მაღალი ცხელება, ხველა, ცხვირიდან გამონადენი და შეუპოვარი ცხელება, რომელიც ზოგიერთი ვირუსის შემთხვევაში, გრძელდება 6-7 დღე. მთელი ავადობის 25%, ამ ეტაპზე უჭირავს H1N1 ტიპის გრიპს, A ტიპის ვირუსს. ამჟამად გვიწევს 6 დადასტურებული A ტიპის გრიპი, 8 პნევმონია. როდესაც ბავშვს აქვს გამოხატული ცხელება და სხვა სიმპტომები, არ გავიდეს სკოლაში, ბაღში, საზოგადოების თავშეყრის ადგილებში.
უნდა მიიღონ დიდი რაოდენობით სითხეები, სიცხის დამწევი საშუალებები მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით,” – აცხადებს ციციშვილის ბავშვთა ახალი კლინიკის სამედიცინო დირექტორი მაია ჩხაიძე.
„ვირუსის სიმპტომები, ხველა ან ტემპერატურა თუ გვაქვს, თავი უნდა შევიკავოთ სხვა ადამიანებთან კონტაქტისგან“, – ამის შესახებ ინფექციონისტმა ალექსანდრე გოგინავამ „ქრონიკას“ განუცხადა.
მისი თქმით, ვირუსის გავრცელების პრევენციისთვის საჭიროა ჰიგიენური ნორმების დაცვა, დახურული სივრცეების ხშირი განიავება.
„თუ ტემპერატურა ხუთ დღეზე მეტ ხანს ხანგრძლივდება, ან გამოხატულია ცნობიერების დაბინდვა, ძლიერი სისუსტე, ან სუნთქვის გაძნელება, ეს არის ნიშნები, რომ შეიძლება გართულებულ შემთხვევასთან გვქონდეს საქმე. ასეთ დროს აუცილებელია ნებისმიერი ასაკისა და იმუნური სტატუსის ადამიანმა დროულად მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას. პრევენციას რაც შეეხება, უნდა მოხდეს ჰიგიენური ნორმების დაცვა, დახურული სივრცეების ხშირი განიავება. თუ ვირუსის სიმპტომები, ხველა ან ტემპერატურა გვაქვს, თავი შევიკავოთ სხვა ადამიანებთან კონტაქტისგან“, – აღნიშნა ალექსანდრე გოგინავამ.
ქვეყანაში რესპირატორული ვირუსების შემთხვევები იზრდება. მომატებულია მიმართვიანობა კლინიკებშიც. ექიმების ინფორმაციით, ძირითადად H1N1 და H1N3 ვირუსები ცირკულირებს, რომლის სიმპტომებია მაღალი ტემპერატურა, თავის და სახსრების ტკივილი და გამოხატული სისუსტე.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
„მაღალმთიან დასახლებაში მცხოვრებ, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მფლობელებს, სახელმწიფო მცირე სიმძლავრის ტექნიკის, ე.წ. მოტობლოკების შესყიდვაში დაეხმარება“.
ამის შესახებ სოფლის მეურნეობისა და გარემოს დაცვის მინისტრმა ოთარ შამუგიამ მთავრობის სხდომის დასრულების შემდეგ გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.
„ახალი პროგრამა გულისხმობს მაღალმთიან დასახლებაში მცხოვრები ჩვენი თანამოქალაქეებისთვის, ვისაც აქვს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, მცირე სიმძლავრის ტექნიკის, ე.წ. მოტობლოკების თანადაფინანსებას. თანადაფინანსების მოცულობა შეადგენს ღირებულების 70%-ს“, – განაცხადა შამუგიამ.
მან კიდევ ერთ სიახლეზე ისაუბრა, რომელიც სახელმწიფოს მხრიდან მოსავლის ამღები ტექნიკის შეძენის თანადაფინანსებას ეხება.
„თქვენ იცით, რომ ჩვენ წლებია ვეხმარებით ფერმერებს, მეწარმეებს ახალი, თანამედროვე ტექნიკის შეძენაში და სწორედ ამ წლების განმავლობაში, დაახლოებით, 440 მილიონი ლარის ღირებულების 7 ათას ერთეულზე მეტი ტექნიკის შესყიდვა მოხდა ფერმერების მიერ და სახელმწიფო თანადაფინანსება 120 მილიონ ლარზე მეტს შეადგენს. ვაგრძელებთ, რა თქმა უნდა, მხარდაჭერას მიმდინარე წელსაც. კონკრეტულად, ეს ახალი პროგრამა გულისხმობს მაღალმთიან დასახლებაში მცხოვრები ჩვენი თანამოქალაქეებისთვის, ვისაც აქვს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, მცირე სიმძლავრის ტექნიკის, ე.წ. მოტობლოკების თანადაფინანსებას, თანადაფინანსების მოცულობა შეადგენს ღირებულების 70%-ს და სიმძლავრეების მიხედვით, 1200 ლარიდან 2500 ლარამდე იქნება სახელმწიფოს თანადაფინანსება აღნიშნული ტექნიკის შეძენისთვის. ასევე, ძალიან მალე, აპრილში გამოცხადდება განაცხადების მიღება მოსავლის ამღებ ტექნიკაზე. წლებია ჩვენ ამ მიმართულებით ვეხმარებით ფერმერებს. ამ ნაწილში 10 მილიონი ლარია გამოყოფილი წელს ბიუჯეტით და ჩვენ 30%-იანი თანადაფინანსებით დავეხმარებით ფერმერებს. ერთ ბენეფიციარზე თანადაფინანსების მოცულობა იქნება არაუმეტეს 150 ათასი ლარისა. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ განსხვავებით წინა წლებისგან, მიმდინარე წელს დაფინანსდება ყურძნის ამღები ტექნიკაც“, – განაცხადა შამუგიამ.
გასხვლის შემდეგ დარჩენილი ტოტების გატანა, სარეველების კონტროლი და ნიადაგის მოვლა მნიშვნელოვან დროსა და რესურსს მოითხოვს. სწორედ ამ პროცესების გასამარტივებლად სულ უფრო ფართოდ გამოიყენება ვენახის მულჩერი — თანამედროვე სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა, რომელიც მცენარეული ნარჩენების დამუშავებასა და ნიადაგის მოვლას ერთდროულად უზრუნველყოფს.
ვენახის მულჩერი სპეციალიზებული აგრეგატია, რომელიც განკუთვნილია სხლის შემდეგ დარჩენილი ტოტების, ბალახისა და სხვა მცენარეული ნარჩენების დასაქუცმაცებლად. დაქუცმაცებული ორგანული მასალა ნიადაგის ზედაპირზე თანაბრად ნაწილდება და ქმნის ბუნებრივ მულჩს, რომელიც ხელს უწყობს ტენიანობის შენარჩუნებას, ამცირებს ეროზიის რისკს და დროთა განმავლობაში ჰუმუსად გარდაიქმნება.
თანამედროვე მულჩერები გამოიყენება როგორც მცირე, ისე მსხვილ ვენახებში და მნიშვნელოვნად ამცირებს ხელით შესასრულებელი სამუშაოების მოცულობას.
მულჩირება მსოფლიო მევენახეობაში ერთ-ერთ ფართოდ გავრცელებულ აგროტექნიკურ პრაქტიკად მიიჩნევა. ორგანული ნარჩენების ადგილზე გადამუშავება საშუალებას იძლევა შემცირდეს ნარჩენების გატანის ხარჯი, გაუმჯობესდეს ნიადაგის სტრუქტურა და შენარჩუნდეს ტენიანობა განსაკუთრებით ცხელ და მშრალ სეზონებზე.
კლიმატური ცვლილებების პირობებში, როდესაც ნიადაგის გამოშრობა და წყლის რესურსების ეფექტიანი გამოყენება სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება, მულჩირება ბევრ ქვეყანაში მდგრადი სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ელემენტად განიხილება.
ვენახებში ძირითადად გამოიყენება რამდენიმე ტიპის მულჩერი.
ყველაზე გავრცელებულია ჰორიზონტალური მულჩერი, რომლის მბრუნავი ლილვი სპეციალური ჩაქუჩებით ან დანებით ამუშავებს როგორც ბალახს, ისე სხლის შემდეგ დარჩენილ ტოტებს.
ვერტიკალური მულჩერები, ძირითადად, განკუთვნილია შედარებით მსუბუქი მცენარეული საფარის დასამუშავებლად.
კონსტრუქციის მიხედვით აგრეგატები იყოფა:
სპეციალისტების შეფასებით, 1–5 ჰექტრამდე ვენახებისთვის პრაქტიკული არჩევანია კომპაქტური ტრაქტორზე მისაბმელი მოდელები, ხოლო ფართო მეურნეობებისთვის — მაღალი წარმადობის ჰიდრავლიკური სისტემებით აღჭურვილი მულჩერები.
მულჩერის არჩევამდე მნიშვნელოვანია შეფასდეს:
ევროპის მევენახეობის წამყვან ქვეყნებში — იტალიაში, საფრანგეთსა და ესპანეთში — მულჩირება დიდი ხანია თანამედროვე აგროტექნოლოგიის განუყოფელი ნაწილია. მსგავსი ტექნიკა ხელს უწყობს ნიადაგის დაცვას, ორგანული მასალის ეფექტიან გამოყენებას და საწარმოო ხარჯების შემცირებას.
ევროპული წარმოების მულჩერები ხშირად გამოირჩევა გამძლე კონსტრუქციით, მაღალი ხარისხის ფოლადითა და ხანგრძლივი ექსპლუატაციის რესურსით, რაც მათ ინტენსიური გამოყენებისთვის უფრო გამართულ არჩევანად აქცევს.
საქართველოში ვენახების მნიშვნელოვანი ნაწილი მდებარეობს კახეთში, იმერეთში, რაჭასა და სხვა რეგიონებში, სადაც რელიეფი ხშირად ფერდობიანია. ასეთ პირობებში ტექნიკის შერჩევისას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება აგრეგატის სტაბილურობას, გამძლეობასა და უსაფრთხო მუშაობას.
ფერმერებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია ადგილობრივი ტექნიკური მომსახურებისა და სათადარიგო ნაწილების ხელმისაწვდომობა, რადგან ჩაქუჩები, დანები და ღვედები ექსპლუატაციის პროცესში ბუნებრივად ცვეთადი ელემენტებია.
საქართველოში სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია სპეციალიზებულ პლატფორმებზე, რომლებიც ფერმერებს სხვადასხვა ტექნიკურ გადაწყვეტას აცნობენ.
ვენახის მულჩერი თანამედროვე მევენახეობაში მნიშვნელოვან ტექნიკურ გადაწყვეტად მიიჩნევა, რადგან ერთდროულად ამცირებს შრომით დანახარჯებს, აუმჯობესებს ნიადაგის მდგომარეობას და ხელს უწყობს მცენარეული ნარჩენების ეფექტიან მართვას.
ტექნიკის შერჩევისას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს მეურნეობის ზომას, რელიეფს, ტრაქტორის შესაძლებლობებსა და ტექნიკური მომსახურების ხელმისაწვდომობას. სწორედ ამ ფაქტორების გათვალისწინება განსაზღვრავს როგორც აგრეგატის ეფექტიან მუშაობას, ისე მისი გამოყენების ეკონომიკურ შედეგს გრძელვადიან პერიოდში.
© SheniEkimi.ge
