ორშაბათი, აპრილი 27, 2026
- Advertisement -
Google search engine

ყურის გახვრეტა ადრეულ ასაკში: უსაფრთხოება, წესები და მოვლა, რა წესები უნდა დაიცვას მშობელმა

0
ყურის გახვრეტა ადრეულ ასაკში: უსაფრთხოება, წესები და მოვლა, რა წესები უნდა დაიცვას მშობელმა
#image_title

ყურის გახვრეტა ადრეულ ასაკში: უსაფრთხოება, წესები და მოვლა, არის თუ არა უსაფრთხო ყურის გახვრეტა ადრეულ ასაკში, რა წესები უნდა დაიცვას მშობელმა და როგორ უნდა მოვუფრთხილდეთ გახვრეტილ ყურს

ყურის გახვრეტა ბავშვებისთვის შეიძლება იყოს სასიამოვნო, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ მშობლები ყურადღებით მოეპყრან ამ პროცესს. “რუსთავი 2-ის” გადაცემაში “ნამდვილ ექიმებში” ექიმები გვთავაზობენ რეკომენდაციებს, თუ როგორ უნდა მოიხდეს ყურის გახვრეტა და როგორ უნდა მოვუაროთ გახვრეტილ ყურს.

არის თუ არა ყურის გახვრეტა უსაფრთხო ადრეულ ასაკში?

ყურის გახვრეტა ადრეულ ასაკში შეიძლება იყოს უსაფრთხო, თუმცა მშობლებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ კონკრეტული პირობების დროს ეს პროცედურა შეიძლება არ იყოს რეკომენდებული. დიაბეტიან ბავშვებში, ჰემოფილიითა და გულის დაავადებებით დაავადებულ ბავშვებში, ყურის გახვრეტა უნდა მოხდეს ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ.

ყველაზე კარგ მეთოდად მიიჩნევა:

1. ნემსი

  •  ნემსით გახვრეტა უფრო ნატიფი და ზუსტი პროცესია.
  • პროცედურა წამის განმავლობაში სრულდება და ჩვეულებრივ არ საჭიროებს ანესთეზიას.

2. თოფი

  • თოფით გახვრეტა სწრაფი და ნაკლებ ტკივილთან დაკავშირებული პროცესია.
  • თუმცა, ბავშვი შეიძლება შეშშინდეს თოფის ხმით.

ბევრი მშობელი აინტერესებს, არსებობს თუ არა კონკრეტული ასაკი, როდესაც არ უნდა მოხდეს ყურის გახვრეტა. ექიმები ურჩევენ მშობლებს, დაელოდონ იმ ასაკამდე, როცა ბავშვი თავად შეძლებს გახვრეტილი ყურის მოვლა.

საყურის არჩევა

პირველ რიგში შევარჩიოთ სწორი საყურის ტიპი:

  • წვრილი საყურეები: უმჯობესია გამოიყენოთ წვრილი და არა ჩამოკიდებული საყურეები.
  • ტიტანი და ოქრო: საყურეები უნდა იყოს ტიტანის ან ოქროსი.

ყურის გახვრეტის პროცესი უნდა ჩატარდეს სტერილურ გარემოში:

  • სხვადასხვა ფაქტორები: ყურადღება მიაქციეთ ოთახის განათებას, სადეზინფექციო საშუალებების გამოყენებას და სპეციალისტის დაცვას.

გახვრეტილი ყურის მოვლა

ახალ გახვრეტილ ყურზე ზრუნვა მოიცავს შემდეგი რეკომენდაციების დაცვას:

  • ყურის დამუშავება: დღეში ორჯერ დამუშავება ალკოჰოლით ან ანტისეპტიკით.
  • მექანიკური ზეწოლა: ნუ შეეხებით საყურეს ხელით, რათა თავიდან ავიცილოთ ინფექცია.
  • წყლის შეზღუდვა: საცურაო აუზზე და აბაზანაში ყოფნა არ არის რეკომენდებული.

დასკვნა

ყურის გახვრეტა ადრეულ ასაკში შეიძლება იყოს უსაფრთხო, თუ მშობლები სწორად მიჰყვებიან რეკომენდაციებს. მნიშვნელოვანია ყურადღება მიაქციონ პროცედურის მეთოდს, გარემოს და როგორ უნდა მოვუაროთ გახვრეტილ ყურს. თუ მაინც განვითარდა ინფექცია, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

ბანანის ქერქი შეიცავს უამრავ სასარგებლო ნივთიერებას, არ გადაყაროთ ბანანის ქერქი – ეს უნდა იცოდეთ

0
ბანანის ქერქი შეიცავს უამრავ სასარგებლო ნივთიერებას, არ გადაყაროთ ბანანის ქერქი - ეს უნდა იცოდეთ
#image_title

ბანანის ქერქი შეიცავს უამრავ სასარგებლო ნივთიერებას, ამიტომ მისი გამოყენებაც შეიძლება. Foxnews იძლევა 6 ვარიანტს, თუ რა შეიძლება გაკეთდეს ბანანის ქერექით:

ბანანის ქერქი – ეს არა მხოლოდ ნარჩენია, არამედ ჯანმრთელობის და სილამაზის არაჩვეულებრივი წყაროა. Foxnews-ის მიხედვით, ბანანის ქერქი შეიცავს უამრავ სასარგებლო ნივთიერებას, რომელიც შეიძლება გამოიყენოთ სხვადასხვა მიზნებისთვის. გთავაზობთ 6 სასარგებლო იდეას, თუ როგორ შეიძლება გამოიყენოთ ბანანის ქერქი თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში.

სახის კოსმეტიკური ნიღაბი

ბანანი, როგორც სახის ნიღაბი, საკმაოდ პოპულარულია სილამაზის სამყაროში. ბანანის რბილობის ნაცვლად შეგიძლიათ გამოიყენოთ მისი კანი.

გავრცელებული რეცეპტი არის ¼ ჭიქა ნატურალური იოგურტის და ორი სუფრის კოვზი თაფლის დამატება დაფქული ბანანში კანზე წასმის წინ.

გაიჩერეთ ნიღაბი 10-15 წუთის განმავლობაში, შემდეგ ჩამოიბანეთ თბილი წყლით.

მეჭეჭებთან ბრძოლა

მეჭეჭების მოსაშორებლად ბევრი საშინაო საშუალება არსებობს და ბანანის ქერქის გამოყენება ერთ-ერთი მათგანია. მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობს სამეცნიერო მტკიცებულება, რომ ბანანის ქერქი ნამდვილად ეხმარება მეჭეჭების მოცილებას, ეს საშინაო პრაქტიკა საკმაოდ გავრცელებულია.

სცადეთ შემდეგ ჯერზე, როცა არასასურველი მეჭეჭი გექნებათ და ნახეთ, როგორ დაგეხმარებათ.

მწერების ნაკბენის მკურნალობა

ცნობილია, რომ კალიუმით მდიდარი ბანანი ხსნის ქავილს და მწერების ნაკბენის სხვა სიმპტომებს, როგორიცაა შეშუპება.

ნაკბენზე წაისვით დაფქული ბანანის კანი. ის შეიცავს ბუნებრივ ანტიჰისტამინებს, რომლებიც ამშვიდებს ქავილს, რომელიც გამოწვეულია მწერის მიერ კანის ქვეშ დატოვებული ნერწყვით.

ვერცხლის ჭურჭლის გაწმენდა

შეგიძლიათ თქვენი ვერცხლის ჭურჭელი კარგად გააპრიალოთ ბანანის ქერქით, მაგრამ ჯერ ნარევის მომზადება დაგჭირდებათ.

ბანანის ქერქი შეურიეთ წყალს მასის მისაღებად. შემდეგ გამოიყენეთ ქსოვილი, რომ წაუსვათ მიღებული მასა თქვენს ვერცხლის ჭურჭელს. შემდეგ კარგად გარეცხეთ თბილ წყალში. ეს თქვენს ვერცხლის ჭურჭელს ახალს გახდის.

ნამსხვრევების ამოღება 

იმისდა მიხედვით, თუ რამდენად ღრმაა ნატეხი, მისი ამოღება შეიძლება იყოს სრულიად უმტკივნეულო ან საკმაოდ მტკივნეული.

თუ ღრმად ჩაფლული ნატეხი გაქვთ, წაისვით ბანანის კანი გარეთა მხარეს რამდენიმე საათის განმავლობაში, მაგალითად, ღამით. მეორე დილით ბევრად უფრო ადვილი იქნება ასეთი ნატეხის ამოღება.

კბილების გათეთრება

თუ რეგულარულად სვამთ შავ ჩაის ან ყავას, შეგიძლიათ სცადოთ ბანანის გამოყენება თქვენი ღიმილის გასანათებლად.

კბილებზე ბანანის ქერქის წასმა და მათი კარგად გახეხვა, კბილების გათეთრებაში დაგეხმარებათ. ბანანი ნამდვილად არ დააზარალებს თქვენს კბილებს, მაგრამ შესამჩნევი ეფექტი შეიძლება ჰქონდეს, თუ კბილის პასტით გახეხვამდე დღეში რამდენჯერმე წაისვამთ ბანანის ქერქს კბილებზე.

დასკვნა

ბანანის ქერქი არის შესანიშნავი, მრავალმხრივი და ხშირად უგულვებელყოფილი რესურსი. მისი გამოყენება არა მხოლოდ ეკოლოგიურად სარგებლიანია, არამედ კარგია თქვენი ჯანმრთელობისა და სილამაზის გასაუმჯობესებლადაც. გამოიყენეთ ეს 6 იდეა და გაითვალისწინეთ, რომ გარემოს დაცვა ყველას ინტერესებშია!

“როცა ვხვდები რომ დაოჯახებაზე უნდა მკითხონ, ვამბობ – 52 წლამდე მაქვს ვადა, ბაბუაჩემმა მაგ ასაკში შეირთო ცოლი და 5 ვაჟი შეეძინა…” – მსახიობ კახა კუპატაძის სახალისო ისტორიები

0
#image_title

რუსთაველის თეატრის მსახიობი კახა კუპატაძე მსახიობობაზე ბავშვობიდან ოცნებობდა და ეს ოცნება წარმატებულად აუხდა.

მან არაერთი გამორჩეული თეატრალური და კინოროლი შექმნა. საკუთარი კარიერის და სხვა საინტერესო თემების შესახებ კახა „პრაიმ ტაიმს“ ესაუბრა.

– მე წყალტუბოში დავიბადე და გავიზარდე. ერთხელ ბიძაჩემს გაუფუჭდა მანქანა, მაშინ დაახლოებით 7-8 წლის ვიყავი და ეს მანქანა დაგვიტოვა ეზოში. ძალიან შემიყვარდა ავტომობილი, შინდისფერი სალონი ქონდა და მამაჩემს ვუთხარი მინდა ამ მანქანის ტარება ვისწავლო-მეთქი და დავიწყე სწავლა. ძრავი არ მუშაობდა მანქანის, მაგრამ მაგნიტოფონი ირთვებოდა, ჩავრთავდი მუსიკას და მამა მასწავლიდა „ტარებას“. ვახმოვანებდი მანქანის ძრავის ხმებს და სიჩქარეებში ჩაგდებაც თეორიულად მასწავლა. როცა გაწვიმდებოდა წარმოვიდგენდი რომ შეყვარებული მყავდა, მანქანაში ვჯდებოდი და თითქოს ვატარებდი. ძალიან მომეწონა ჩემი თავი ამ როლში და ვფიქრობ სწორედ მაშინ გადავწყვიტე მსახიობობა. გაფუჭებულ მანქანაზე ვისწავლე ტარება. გააგრძელეთ კითხვა

 

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

რაჭის ეროვნული პარკი ახალი დაცული ტერიტორიაა, რომლის ეკოტურისტული მიმართულებით განვითარების მიზნით, აშენდება და მოეწყობა ვიზიტორთა ცენტრი და ადმინისტრაციული შენობა

0
რაჭის ეროვნული პარკი ახალი დაცული ტერიტორიაა, რომლის ეკოტურისტული მიმართულებით განვითარების მიზნით, აშენდება და მოეწყობა ვიზიტორთა ცენტრი და ადმინისტრაციული შენობა
#image_title

რაჭის ეროვნული პარკი რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის რეგიონში, ონის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს.

ეროვნული პარკი 2023 წელს შეიქმნა და მისი საერთო ფართობი 50 835 ჰა-ია. რაჭის ეროვნულ პარკს 11 რეინჯერი იცავს.

დავით სონღულაშვილმა მადლობა გადაუხადა რეინჯერებს ბუნების დაცვაში შეტანილი წვლილისთვის და აღნიშნა, რომ საქართველოს მთავრობისთვის, დაცული ტერიტორიების შექმნა-განვითრების პარალელურად, მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია რეინჯერების შესაბამისი სამუშაო პირობებითა და აღჭურვილობით უზრუნველყოფა.

რაჭის ეროვნული პარკის განვითარებისთვის გამოყოფილი თანხებით უკვე შეძენილია 4 კვადროციკლი, 2 მაღალი გამავლობის ავტომანქანა, 3 ტრაქტორი, ბაგი და თოვლის მანქანა (ბურანი), რომელიც რეინჯერებს შესაძლებლობას აძლევს, მეტად ეფექტიანად განახორციელონ პატრულირების პროცესი.

შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ დაგეგმილია რაჭის დაცული ტერიტორიების გაფართოება და განვითარება, რისთვისაც უკვე მომზადებულია კანონპროექტი.

რაჭის ეროვნული პარკი ახალი დაცული ტერიტორიაა, რომლის ეკოტურისტული მიმართულებით განვითარების მიზნით, აშენდება და მოეწყობა ვიზიტორთა ცენტრი და ადმინისტრაციული შენობა. დავით სონღულაშვილმა, ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან ერთად, რაჭის დაცული ტერიტორიის ადმინისტრაციის ახალი შენობის ონში განთავსების შესაძლო ვერსიები განიხილა.

რაჭაში ასევე მოეწყობა საფეხმავლო ბილიკები, ტურისტული თავშესაფრები, სარეინჯეროები და სხვა თანმდევი ინფრასტრუქტურა. პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია გერმანიის განვითარების ბანკი (KfW) და კავკასიის ბუნების ფონდი (CNF). აღსანიშნავია, რომ ამავე პროექტის ფარგლებში, ადგილობრივი მოსახლეობისთვის მიმდინარეობს სხვადასხვა სოციალურ-ეკონომიკური აქტივობა.

მინისტრთან ერთად რაჭის ეროვნულ პარკში სახელმწიფო რწმუნებული რაჭა-ლეჩხუმ-ქვემო სვანეთის მხარეში პაპუნა მარგველიძე, რაჭა-ლეჩხუმ-ქვემო სვანეთის დელეგატი საქართველოს პარლამენტში გოჩა ენუქიძე, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველი მოადგილე ნინო თანდილაშვილი, დაცული ტერიტორიების სააგენტოს თავმჯდომარე ბესიკ ამირანაშვილი და ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლები იმყოფებოდნენ.

«პატრიოტები», თუ „ზარმაცები“ — რატომ არ მიფრინავენ ეს ფრინველები თბილ ქვეყნებში?

0
«პატრიოტები», თუ „ზარმაცები“ — რატომ არ მიფრინავენ ეს ფრინველები თბილ ქვეყნებში?
#image_title

ბეღურები ჩვენი სახლის მახლობლად ყოველდღე ჩნდებიან. ისინი ჩვენი მეზობლები არიან და ქალაქში, თუ სოფლად, მათი სიახლოვე ჩვეულებრივ მოვლენას წარმოადგენს. მაგრამ, ამის მიუხედავად, უმრავლესობამ, მათ შესახებ, ბევრი არაფერი ვიცით!

ბეღურები და საინტერესო ფაქტები ამ პატარა და საყვარელი ფრინველევის შესახებ, რომლებიც ზფხულში ჩვენთან არიან და არც ზამთარში გვტოვებენ.  «პატრიოტები», თუ „ზარმაცები“ — რატომ არ მიფრინავენ ეს ფრინველები თბილ ქვეყნებში?

ფრენის დროს, ფრინველის გულისცემა წუთში, დაახლოებით, ათასი დარტყმის ტოლია. შედარებისთვის, ჩვენი გულისცემა, სირბილის დროს, წუთში მხოლოდ 140 დარტყმაა.

მოკრძალებული ზომის მიუხედავად, ბეღურას კისერში, ჟირაფზე 2-ჯერ მეტი –14 მალა აქვს!

ბეღურა, საშუალოდ, 30 გრამს იწონის. ხოლო, მისი ტვინის მასა 1 გრ-ს ტოლია. რაც იმას ნიშნავს, რომ ფრინველებს შორის, სხეულის მასასთან თანაფარდობით, ბეღურას ყველაზე დიდი ზომის ტვინი აქვს!

აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ არსებობენ ჯუჯა ბეღურებიც, რომელთა მასა 10-12 გრ-ს არ აღემატება.

სქესის მიხედვით, ბეღურას ბუმბულის განსხვავებული შეფერილობა აქვს: თუ ფრინველს კისრის მიდამოში მუქი ლაქები აქვს და ნაცრისფერი «ქუდი ახურავს» — ის მამრია, ხოლო ერთნაირად ნაცრისფერ-ყავისფერი შეფერილობის ფრინველი — მდედრია.

ბეღურას 2 დღეზე მეტ ხანს შიმშილი არ შეუძლია, რადგან ფრენა და სხვა აქტივობები დიდი რაოდენობის ენერგიას მოითხოვს.

ზამთარში ხშირად გვინახავს მობუზული ბეღურა და ალბათ ბევრს გასჩენია შეკითხვა, თუ რატომ არ მიფრინავენ ისინი თბილ ქვყნებში?

საქმე იმაშია, რომ ამ ფრინველებს ჰაერში დიდი ხნის მანძილზე ყოფნა არ შეუძლიათ. ბეღურებისთვის ფრენის კომფორტული დროის პერიოდი 15-20 წთ-ს შეადგენს. ამის შემდებ, მათ დასვენება და ამოსუნთქვა ესაჭიროებათ.

24 სთ-ში ბეღურას, ფრენით, 50-100 კმ-ს დაფარცა შეუძლია. მაგრამ, ჩვეულებრივ, ბინადრობისთვის ის პატარა, მყუდრო ადგილებს ირჩევს, სადაც საკვების შოვნის შანსი ექნება.

ცხოვრების მრავალფეროვნება და ევოლუციური პროცესები ხშირად სასწაულებრივ რამეებს გვიჩვენებს, რაც კიდევ ერთხელ დასტურდება ავსტრალიური ჭინჭრაქების (Malurus cyaneus) კვლევით. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ დედა ბეღურები ჯერ კიდევ გამოუჩეკელ ბარტყებს უგალობენ, რაც განუზომელ მნიშვნელობას ანიჭებს მათ განვითარების პროცესს.

რამდენიმე წლის წინ მეცნიერებმა Malurus cyaneus-ის სახეობის ავსტრალიურ ჭინჭრაქაზე დაკვირვებისას უჩვეულო რამ შენიშნეს — დედა ბეღურები ჯერ კიდევ გამოუჩეკელ ნაშიერებს უგალობდნენ. საერთო საბუდარში მყოფი ბარტყები მშობლებისგან საკვებს ერთნაირი ხმიანობით ითხოვდნენ, რომელიც დედის “სიმღერას” ძალიან ჰგავდა.

კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ ჭინჭრაქების ბარტყები მშობლების  “სიმღერის” მსგავს ხმიანობას იწყებენ, რაც მიანიშნებს, რომ მათ ხმა ჯერ კიდევ კვერცხში ყოფნისას ესმით.

სპეციალისტებმა კვერცხებს საბუდარი შეუცვალეს. აღმოჩნდა, რომ გადანაცვლებული, უკვე გამოჩეკილი, ბარტყები სწორედ ახალი ბუდისთვის დამახასიათებელ გალობას იმეორებდნენ. ეს მიანიშნებს, რომ ამგვარი ხმიანობა მათ ჯერ კიდევ გამოჩეკამდე ისწავლეს.

წლების განმავლობაში ითვლებოდა, რომ გალობამ ევოლუცია მხოლოდ მამრ ფრინველებში განიცადა და მეწყვილის პოვნას ემსახურებოდა. თუმცა ამ კვლევებმა ცხადად აჩვენა, რომ მდედრების გალობა მნიშვნელობას ატარებს. რადგან ამგვარი ვოკალიზაციები დასწავლადია, ფიქრობდნენ, რომ მდედრების გალობა უმიზნო იყო, მაგრამ ეს მგალობელი მდედრი ბეღურების 70%-ზე მეტს შეუძლია. აღნიშნული უნარი სწორედ ავსტრალიის რეგიონში განვითარდა, რაც დაახლოებით 33 მილიონი წლის წინ მოხდა.

ახალი კვლევა იმის დასტურია, რომ მდედრ ბეღურებში გალობა “ევოლუციური შეცდომა” სულაც არაა, არამედ ის კონკრეტულ, საკმაოდ მნიშვნელოვან, მიზანს ემსახურება. ჩნდება კითხვებიც, მაგალითად, როგორ შეუძლია ჯერ კიდევ კვერცხში არსებულ ემბრიონს დედის გალობის დამახსოვრება. აქვე უნდა ითქვას, რომ გალობას ბარტყები მაშინ უფრო უკეთ იმეორებდნენ, თუ მათ დედა შედარებით ნელა “უმღეროდა”. ამ ათვისებულ ხმიანობას B ელემენტი ეწოდება და მდედრების საერთო ხმიანობების (კვერცხებისკენ მიმართული) 96% უკავია. საინტერესოა ისიც, რომ B ელემენტის გაგონებისას ბარტყებს გული უჩქარდებოდათ.

შესაძლოა, ეს ვოკალიზაციები გუგულებს უკავშირდებოდეს, რომლებიც კვერცხებს სხვა ფრინველების საბუდარში დებენ. მათი ნაშიერები რამდენიმე დღეში იჩეკებიან, რაც გალობის დასასწავლად საკმარისი არაა, ეს კი დედა ჭინჭრაქას უცხო ინდივიდების იდენტიფიცირებაში ეხმარება. მეორე მხრივ, შესაძლებელია, გალობა სქესობრივ სელექციასთან ასოცირდებოდეს, რომლის მეშვეობითაც ინფორმაცია თაობიდან თაობას გადაეცემა.

დასკვნა

ეს აღმოჩენები თვალსაჩინო მაგალითია იმისა, როგორ შეუძლიათ ბუნებრივ პროცესებს და ვოკალიზაციას მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს ფრინველების სოციალურ და ეკოლოგიურ ინტერსეკციებში. ავსტრალიური ჭინჭრაქების მსგავსი კვლევები საშუალებას გვაძლევს უკეთ გავიგოთ ბუნების სირთულეები და მისი წვრილმანები, რაც უფრო ღრმა ცოდნას მოგვცემს ფრინველების სამყაროზე.

მარცვლოვანი კულტურების განოყიერება – რა არის მნიშვნელოვანი

0
მარცვლოვანი კულტურების განოყიერება - რა არის მნიშვნელოვანი
#image_title

მარცვლოვანი კულტურების განოყიერება

მოსავლიანობის ასამაღლებლად მეტად მნი­შ­ვნელოვანია სასუქების გამოყენება. მრავალი ცდისა თუ სამეცნიერო დაკვირვების შედეგად დადგენილია, რომ 1 ჰა ნიადაგზე 18-20 ტ ნაკელისა და მინერალური სასუქის სრული დოზით შეტანა მარცვლეულის მოსავალს 5-8 ც-დან 10-15 ც-მდე ზრდის.

საშემოდგომო ხორბლის განოყიერება
ნათესებში გამოიყენება როგორც ორგანული: ნაკელი, ტორფი, კომპოსტი და სიდერატები, ანუ მწვანე სასუქები, ისე მინერალური: აზოტიანი, ფოსფორიანი და კალიუმიანი სასუქები. გარდა ამისა, მჟავე რეაქციის ნიადაგებზე შე­აქვთ კირი, ხოლო მლაშეზე – თაბაშირი.
საშემოდგომო ხორბლისთვის განკუთვნილი ნაკვეთის ერთ ჰა-ზე ძირითადი ხვნის დროს შეაქვთ 165-265 კგ ამონიუმის სულფატი, 220-340კგ სუპერფოსფატი და 60-100 კგ ქლორკალიუმი, ხოლო კულტივაციის დროს – 165-265 კგ ამონიუმის სულფატი და 70-110 კგ სუპერფოსფატი.
ხორბლის სათესი მანქანით თესვის დროს უპ­რიანია, თესლთან ერთად მწკრივში მარ­ც­ვლი­სებური სუპერფოსფატის შეტანაც 1 ჰა-ზე 0,5-0,8ც ოდენობით. სასუქისა და ხორბლის მარ­­ცვლები ერთნაირი ზომისა და სიმკვრივის უნდა იყოს, რათა თესვის დროს არ დაიშალოს და გამოთესვა არ შეაფერხოს.
საშემოდგომო ხორბლის მიმართ ეფექტია­ნია ძირითადი ხვნის დროს ნაკელის ღრმად ჩახვნა. მწირ და ჰუმუსით ღარიბ ნიადაგებში 1 ჰა-ზე შეაქვთ 30-40 ტ ნაკელი, შედარებით ნოყიერ ნიადაგში კი – 20-30 ტ. ნაკელი მოფან­ტვისთანავე უნდა ჩაიხნას, რათა საკვები ნივთიერებები არ დაიკარგოს.
საშემოდგომო ხორბლის მოსავლიანობის გა­­საზრდელად საჭიროა ნათესების გამოკვება აზო­ტიანი და ფოსფორიანი სასუქებით, რაც, უმჯობესია, ჩატარდეს ადრე გაზაფხულზე, ნიადაგის გალღობამდე. 1 ჰა-ზე გამოკვების სავარაუდო ნორმაა 80-135 კგ ამონიუმის სულფატი და 110-155 კგ სუპერფოსფატი, ანდა 4-5 ტ გადამწვარი ნაკელი, 20-30 ც ფრინველის სკინტლი ან 5-6 ტ წუნწუხი. გამოკვების წინ 1 წილი წუნწუხი უნდა გაზავდეს 10 წილ წყალში და ნიადაგში სპეციალური მანქანით იქნეს შეტანილი. ამავე პროპორციით (1:10) წყალში ზავდება ფრინვე­ლის სკინტლიც; გამხმარი და დაფშვნილი სა­ხით 3 წილ მიწასთან (1:3) ერთად სათესით ან ხელით ნიადაგს უნდა შეერიოს.
შესანიშნავ შედეგს იძლევა 1 ჰა-ზე 3-5 ც ნაცრის შეტანა, ოღონდ დაუშვებელია მისი შერევა ამონიუმის სულფატთან ან გვარჯილასთან. სასუქების შეტანის დამთავრებისთანავე ჯეჯილი უნდა დაიფარცხოს.

საგაზაფხულო ხორბლის განოყიერება
საგაზაფხულო ხორბლისთვის საჭირო ადვილად ხსნადი მინერალური სასუქები შეაქვთ მზრალის (შემოდგომით მოხნული, გაზაფხულზე დასათესად გამზადებული მიწა) კულტივაციის დროს ან თესვისწინა ფარცხვისას. მზრალის კულტივაციის დროს შესატანი სასუქის სავარაუდო ნორმებია: 1 ჰა-ზე 150-200 კგ სუპერფოსფატი და 40-60 კგ ქლორიანი კალიუმი, ხოლო თესვისწინა დამუშავებისას 1 ჰა-ზე 150-250 კგ ამონიუმის სულფატი და 70-110 კგ სუპერფოსფატი. მზრალად ხვნის დროს შესაძლებელია ნაკელის შეტანაც, რომელიც გუთნით ღრმად უნდა ჩაიხნას. მწირ, ჰუმუსით ღარიბ ნიადაგებს ანოყიერებენ 30-40 ტ ნაკელით, ხოლო შედარებით ნაყოფიერს – 20-30 ტ. საგაზაფხულო ხორბლის თესვისას 1 ჰა-ზე 10კგ თესლთან ერთად შეაქვთ გრანულარული სუპერფოსფატიც.

სიმინდის განოყიერება
ცნობილია სიმინდის განოყიერების სა­მი ხერხი: ძირითადი განოყიერება, თესვისას მწკრივ­ში განოყიერება და გამოკვება.
ძირითადი განოყიერების დროს იყენებენ ფოსფორ-კალიუმიან სასუქებსა და ნაკელს. სა­­სუ­ქები მთელ ფართობზე თანაბრად მოიბნე­ვა ხე­ლით ან მანქანით. სასუქის შეტანა გაცი­ლე­ბით ეფექტურია მოხვნის წინ, თესვისწინა კულ­ტივაციამდე ან დაფარცხვის წინ.
სიმინდის კვადრატულ-ბუდობრი­ვი თე­ს­ვი­­სას 1 ჰა-ზე შეაქვთ სასუქი შემდეგი რა­ოდე­ნობით: 20-30 კგ სუპერფოსფატი, 15-20 კგ ამო­ნიუმის გვარჯილა და 10-15 კგ ქლო­რიანი კალიუმი, რაც თითოეულ ბუდნაში ნა­რევის 2-3 გ-ს შეადგენს.
სიმინდის გამოკვება ტარდება ერთხელ ან ორჯერ აზოტიანი, ფოსფორიანი და ორგანული სასუქებით, რომლებიც შეაქვთ რიგებს შორის ხელით ან მანქანით. ნიადაგური და კლიმატური პირობების გათვალისწინებით 1 ჰა-ზე გამოიყე­ნება 30-40 ტ ნაკელი. ნაკელის ნაკლებობის შემთხვევაში 1 ჰა-ზე შეაქვთ 8-10 ტ, ხოლო თითოეულ ბუდნაში თესვისას – 200-250 გ ნაკელი.
სუსტ მჟავე და ნეიტრალურ ნიადაგებზე სიმინდი უკეთესად იზრდება და კარგ მოსავალს იძლევა. მჟავე რეაქციის ნიადაგებზე შეაქვთ 3-4 ტ დაფქული კირქვა, რომელსაც ნიადაგის ზედაპირზე მოაბნევენ და ღრმად ჩახნავენ. ამგვარად შეტანილი კირი 10-20 წლის მანძილზე მოქმედებს.
მწკრივში თესვისას 1 ჰა-ზე შეაქვთ: 50-75კგ ამონიუმის სულფატი, 50-75 კგ სუპერფოსფატი და 20-30 კგ ქლორიანი კალიუმი. თესვის დროს უპრიანია გრანულარული სუპერფოსფატის გა­მოყენება.
სიმინდის გამოსაკვებად სასუქის შეტა­ნის­თა­ნავე ტარდება რიგთაშორისების კულტივაცია – გათოხნა და რწყვა. სიმინდის გამოსაკვებად საუკეთესოა ფრინველისა და პირუტყვის ნაკელი. 1 ჰა-ზე შეაქვთ 2-3 ც სკინტლი და 4-5 ტ ნაკელი. ნაკელისგან ამზადებენ წუნწუხსაც – აზავებენ წყალში პროპორციით 1:10 და რამდენიმე დღით ტოვებენ დასადუღებლად. სიმინდის თითო­ეულ ძირზე შეაქვთ 0,5-1 ლ წუნწუხი და კვლებს მიწას აყრიან.

ხორბალი – პური დედამიწის მცხოვრებთა დაახლოებით მესამედის ძირითადი საკვებია

წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)

საძოვრების იჯარით გაცემის მე-15 ეტაპის ფარგლებში, განაცხადების მიღება დაიწყო

0
საძოვრების იჯარით გაცემის მე-15 ეტაპის ფარგლებში, განაცხადების მიღება დაიწყო
#image_title

სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საძოვრების ხელმისაწვდომობის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, 1 ოქტომბრიდან ხელმისაწვდომია 8,573.15 ჰა(150 ერთეული) საძოვრის იჯარით აღება. განცხადებების მიღება 30 ოქტომბრის ჩათვლით გაგრძელდება. ინფორმაციას გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ავრცელებს.

დაინტერესებულ პირებს შესაძლებლობა ეძლევათ, მთელი ქვეყნის მასშტაბით შეარჩიონ მათთვის სასურველი საძოვარი: კახეთის მხარეში – 4,329.61 ჰა; სამცხე-ჯავახეთის მხარეში – 2,009.88 ჰა; ქვემო ქართლის მხარეში – 1,297.03 ჰა; მცხეთა-მთიანეთის მხარეში – 216.10 ჰა; შიდა ქართლის მხარეში – 113.19 ჰა; იმერეთის მხარეში – 573.12 ჰა; სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში – 25.21 ჰა; რაჭა-ლეჩხუმ-ქვემო სვანეთის მხარეში – 9.01 ჰა.

სახელმწიფო პროგრამის თოთხმეტი ეტაპის ფარგლებში, 2021 წლიდან დღემდე, აქტიური იჯარის ხელშეკრულება გაფორმებულია 222 საძოვარზე (21,140 ჰა), მათ შორის: პირდაპირი გადაცემის გზით 13,155 ჰა – 165 საძოვარი, ხოლო აუქციონის გზით 7,985 ჰა – 57 საძოვარი.

მე-15 ეტაპზე იჯარით გასაცემი საძოვრების შესახებ დეტალური ინფორმაცია განთავსებულია სსიპ მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის ეროვნული სააგენტოს და საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ვებგვერდებზე (www.land.gov.ge; www.mepa.gov.ge;).

სახელმწიფო აღნიშნულ პროგრამას 2021 წლიდან ახორციელებს, რომლის ფარგლებში მსხვილფეხა და წვრილფეხა რქოსანი პირუტყვის მფლობელ ფერმერებს ეძლევათ შესაძლებლობა, აუქციონის მეშვეობით მიიღონ სასურველი საძოვრები და განკარგონ ისინი სამწლიანი იჯარის ხელშეკრულების პირობებით. აღნიშნული პროგრამა, საძოვრებზე კერძო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დამკვიდრების გზით, ხელს უწყობს მათ რაციონალურ გამოყენებას, დეგრადაციის პრევენციას და ეხმარება მეცხოველეობის დარგის მდგრად განვითარებას.

იჯარით გასაცემი საძოვრები ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://land.gov.ge/Ge/Projects/Ongoing/1013

წარმოდგენილი იყო სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისთვის (ვაშლი, ვაზი, პომიდორი, ხორბალი, კარტოფილი და სხვა) კლიმატის ცვლილების გავლენის სამომავლო სცენარების შეფასება, რომელიც განხორციელდა თანამედროვე პროგრამული პროდუქტების (Aquacrop) გამოყენებით

0
კლიმატის ცვლილებისა და აგროეკონომიკური შეფასების მიმართულებით სამუშაო შეხვედრა გაიმართა
#image_title

სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) ერთობლივი პროექტის „მრავალმხრივი საფრთხეების ადრეული გაფრთხილების სისტემის გაფართოება და კლიმატთან დაკავშირებული ინფორმაციის გამოყენება საქართველოში“ ქვეკომპონენტის „კლიმატის ცვლილების საადაპტაციო და შემარბილებელი ღონისძიებების აგროეკონომიკური შეფასება“ ფარგლებში სამუშაო შეხვედრა-სემინარები გაიმართა.

შეხვედრაში მონაწილეობდნენ საერთაშორისო ექსპერტები – პროფესორები ტიმ ჰესი და ჯო მორისი, ასევე, პროექტის ადგილობრივი კონსულტანტები. მათ მიერ წარმოდგენილი იყო სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისთვის (ვაშლი, ვაზი, პომიდორი, ხორბალი, კარტოფილი და სხვა) კლიმატის ცვლილების გავლენის სამომავლო სცენარების შეფასება, რომელიც განხორციელდა თანამედროვე პროგრამული პროდუქტების (Aquacrop) გამოყენებით.

გარდა ამისა, განხილული იყო გვალვის უარყოფითი ზემოქმედების შემცირების ღონისძიებების (მორწყვა, ქარსაფრები, მულჩირება და სხვა) ხარჯ-სარგებლიანობის ანალიზი. სპეციალისტებმა ასევე იმსჯელეს აგროეკონომიკური მეთოდოლოგიის საფუძვლებზე, სამიზნე კულტურების მიხედვით მოდელირებულ შედეგებზე და ზარალისა და ზიანის GIS რუკების წინასწარ ვერსიებზე.

ღონისძიებას ესწრებოდნენ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დარგობრივი ექსპერტები, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შესაბამისი დეპარტამენტების წარმომადგენლები და გარემოს ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტები.

სამუშაო შეხვედრის ფარგლებში გაიმართა აქტიური დისკუსია, რომელიც შეეხებოდა გამოყენებული მეთოდოლოგიური ინსტრუმენტების პრაქტიკულ დანერგვას, აღნიშნული მიმართულებით მიზნობრივი კვლევების ინიცირებას და სპეციალისტების გადამზადების აუცილებლობას.

აღნიშნული პროექტი ქმნის მდგრადი სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის საფუძველს და ხელს უწყობს კლიმატთან გამკლავების ეფექტიანი სტრატეგიების შემუშავებას საქართველოში.

გამოცდის ჩაბარების შანსები მნიშვნელოვნად მცირდება – მკვლევრებმა დაასახელეს დღის მონაკვეთი, როცა გამოცდის ჩაბარება საუკეთესოა

0
გამოცდის ჩაბარების შანსები მნიშვნელოვნად მცირდება - მკვლევრებმა დაასახელეს დღის მონაკვეთი, როცა გამოცდის ჩაბარება საუკეთესოა
#image_title

მკვლევრებმა იტალიის უნივერსიტეტში ჩატარებული 100 000-ზე მეტი ზეპირი გამოცდის შედეგები გააანალიზეს და გამსვლელი მაჩვენებლებით აღმოაჩინეს, რომ სტუდენტები გამოცდას შუადღისით აბარებდნენ ყველაზე მეტად, მიუხედავად მათი ბიოლოგიური საათისა, ანუ ბუები იყვნენ, ტოროლები თუ სხვა…

საუკეთესო პერიოდად დილის 11 საათიდან პირველ საათამდე პერიოდს ასახელებენ, რადგან უფრო ადრე ან გვიან გამოცდის ჩაბარების შანსები მნიშვნელოვნად მცირდება. 

და რატომ ხდება ასე? — სავარაუდოდ, იმიტომ, რომ სწორედ ამ პერიოდში უმჯობესდება თქვენი კოგნიტიური უნარები, თუმცა აქ გარკვეულ როლს ენერგიის დონეებიც თამაშობს. მაგალითისთვის, თუ გამოცდა შუადღეს მოგვიანებით გაქვთ დანიშნული, სავარაუდოდ, დღის მანძილზე ინერვიულებთ, სტრესი კი ნაკლებ პროდუქტიულობას მოგცემთ შედეგად.

მეცნიერები გვეუბნებიან:

„შესაძლოა, შუადღისას გამოცდების ჩაბარების მაჩვენებლის პროგრესული კლება ეგოს გამოფიტვით იყოს გამოწვეული, რადგან სტუდენტებისა და შემფასებლების კოგნიტიური რესურსები ცვდება, თვითკონტროლის უნარს აფერხებს და საბოლოოდ გამოცდების ჩაბარების შემცირებულ მაჩვენებლებს გვთავაზობს.

კონკრეტულად, გამოფიტვამ ან მოქნილობის შემცირებამ, რაც კოგნიტიური რესურსების დაქვეითებას უკავშირდება, შესაძლოა, შემფასებლები უარყოფისკენ მიდრეკილნი გახადოს, რაც ესადაგება დასკვნას, რომ ეგოს გამოფიტვის მდგომარეობაში მყოფი მოსამართლეები უფრო მეტად იღებენ ბრალდებულებისთვის ნაკლებად ხელსაყრელ გადაწყვეტილებებს.

ზემოთ მოცემული განმარტებების თანახმად, შუადღისას გამოცდის ჩაბარების მაჩვენებლის პიკი, შესაძლოა, ქრონოტიპის შესაბამისობასა და გონებრივ გამოფიტვას შორის ოპტიმალურ ბალანსს წარმოადგენდეს“.

ამგვარად, თუ შანსი გაქვთ, თავადვე შეარჩიოთ გამოცდის, შეხვედრისა თუ მნიშვნელოვანი სამსახურებრივი ინტერვიუს დრო, ჯობს ამისთვის 11-დან 1 საათამდე პერიოდს მიანიჭოთ უპირატესობა.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

სახლში ჩრჩილი შემომესია. რა ვქნა? – როგორ აღწევს ჩრჩილი ჩემს სახლში?

0
სახლში ჩრჩილი შემომესია. რა ვქნა? - როგორ აღწევს ჩრჩილი ჩემს სახლში?
#image_title

ჩრჩილი – პატარა პეპლების რამდენიმე ასეული სახეობის კრებითი სახელწოდებაა. ის სხვადასხვა ადგილზე ბინადრობს. ნაწილი სოფლის მეურნეობის კულტურას აზიანებს, სხვები – ქურქს (Tinea pellionella) ან ტანსაცმელს (Tineola bisselliella).

მიუხედავად იმისა, რომ ჩრჩილისთვის ყველაზე ხელსაყრელი ბუნებრივი გარემო ის ადგილია, სადაც ის მკვდარი ცხოველების ქსოვილით, მატყლით თუ ბეწვით იკვებება, ეს პეპლები ჩვენს კარადებში ხშირად ბინადრობენ. საიდან ჩნდება ჩრჩილი ჩვენს საძინებელში და როგორ უნდა დავიცვათ მისგან ტანსაცმელი?

როგორ აღწევს ჩრჩილი ჩემს სახლში?

ჩრჩილს შეუძლია თქვენს სახლში ფანჯრიდან შეფრინდეს ან ვენტილაციის სისტემის მეშვეობით შეაღწიოს. თუმცა ყველაზე ხშირად ადამიანს თავად მიჰყავს ეს მწერი სახლში – ტანსაცმლით ან მაღაზიაში ნაყიდი პროდუქტებით. ჩრჩილი, შესაძლოა, ქუჩაში სეირნობიდან დაბრუნებულ ძაღლსაც მოჰყვეს.

ჩრჩილი ყველაფერს ჭამს?

ეს ჩრჩილის სახეობაზეა დამოკიდებული. ბუნებრივ პირობებში ეს პატარა პეპლები სოკოებით და მცენარეებით იკვებებიან ან სხვა მწერებზე ნადირობენ. სახლის ჩრჩილი კი ნატურალურ ქსოვილს ამჯობინებს. ეს არის შალი, ბამბა ან სელი, ასევე პროდუქტები: პური, ფქვილი, თხილი და ა.შ.

სისტემატურად ვხოცავ ჩრჩილებს, მაგრამ ამაოდ. რას არ ვაკეთებ სწორად?

ყველა მფრინავ ჩრჩილს თქვენ მაინც ვერ დახოცავთ. მას ადამიანის თვალი ყველგან ვერ შეამჩნევს. გარდა ამისა, უნდა განადგურდეს პეპლის ჭუპრიც, რადგან სწორედ მისგან წარმოქმნილი მატლი აზიანებს ქსოვილს.

მატლის თავიდან მოცილება რთულია?

კი, ეს არც ისე ადვილია. ჭუპრის ზედაპირი კარგად იცავს მას ქიმიკატებისგან, ამიტომაც ჩრჩილის წინააღმდეგ მიმართული საშუალება ძალიან ძლიერი უნდა იყოს. მომწამლავი საკვები ნივთიერებები ამ პატარა პეპლის წინააღმდეგ არ გამოიყენება, რადგან ტარაკნებისგან განსხვავებით, ისინი მხოლოდ კონკრეტული ნივთიერებებით იკვებებიან.

და რა გავაკეთო?

მოწამლეთ. ჩრჩილის მომწამვლელი საშუალებების ორი ჯგუფი არსებობს: რეპელენტები და ინსექტიციდები. პირველი მწერებს სუნით აფრთხობს, მაგრამ არ კლავს, ამიტომაც მას პროფილაქტიკის მიზნით ხშირად იყენებენ. ინსექტიციდები კი შეიცავენ ქიმიურ ნივთიერებებს, რომლებიც ჩრჩილს კლავს – როგორც ზრდასრულ პეპელას, ასევე ჭუპრს. მათი შერჩევისას ყურადღებით უნდა წაიკითხოთ ამა თუ იმ საშუალების შემადგენლობა და დასახელება.

ეს ნივთიერებები მთელ ბინაში ვასხურო?

არ არის აუცილებელი. ჩრჩილის საწინააღმდეგო საშუალებებს სხვადასხვა ფორმით აწარმოებენ. იქნება ეს აეროზოლი, ფირფიტასა თუ ტომსიკაში განთავსებული წამალი. ყველა მათგანს თავისი დადებითი და უარყოფითი მხარეები აქვს. აეროზოლი მწერს სწრაფად კლავს, მაგრამ სუნს ტოვებს და თუ ინსტრუქციას სწორად არ შეასრულებთ, ტანსაცმელზე, შესაძლოა, ლაქა დატოვოს. თანაც თუ სათანადო მოცულობით არ შეასხურებთ კარადაში, შეიძლება ჩრჩილი გადარჩეს. ყუთები და ტომსიკები კი კვალს არ ტოვებს, მაგრამ უფრო ნელი ეფექტი აქვს.

ეს საშუალებები ჩემთვის სახიფათოა?

არა, თუ ყველაფერს სწორად გააკეთებთ. ჩრჩილის საწინააღმდეგო საშუალებები სხვადასხვა ნივთიერებას შეიცავს. ჩვეულებრივ გამოიყენება ინსექტიციდები, რომლებიც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კლასიფიკაციით, საშიშ ნივთიერებათა მეორე კლასს განეკუთვნება. ისინი ადამიანისა და ცხოველის ჯანმრთელობას არ აზიანებს, თუ ინსქტრუქციის მიხედვით მოიხმართ. მთავარია, მწარმოებლის მიერ მითითებული უსაფრთხოების ნორმები დაიცვათ. მაგალითისთვის, ინსექტიციდების უმრავლესობა ადამიანის ლორწოვან გარსში არ უნდა მოხვდეს!