კვირა, ივლისი 26, 2026
- Advertisement -
Google search engine

ზღმარტლი და მისი სასარგებლო თვისებები – მკვლევართა უმეტესობა ზღმარტლის სამშობლოდ…

0
ზღმარტლი და მისი სასარგებლო თვისებები - მკვლევართა უმეტესობა ზღმარტლის სამშობლოდ...
#image_title

ზღმარტლი

მკვლევართა უმეტესობა ზღმარტლის სამშობლოდ ჩრდილოეთ ირანს, შუა აზიას, სამხრეთ ევროპასა და ამიერკავკასიას მიიჩნევს.
საქართველოს უძველესი ძეგლების გამოკვლევით დადგინდა, რომ ზღმარტლი ცნობილი იყო ჩვენს ტერიტორიაზე მცხოვრები ტომებისათვის.
საქართველოში ზღმარტლის ველურად გავ­რცელების არეალი საკმაოდ დიდია როგორც ქვეყნის აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ ნაწილში, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმას, რომ მისი ერთ-ერთი სამშობლო ჩვენი ქვეყანაა.
ზღმარტლი 6მ-მდე სიმაღლის ხე ან ბუჩქია. საჭმელად გამოიყენება მისი მწიფე ნაყო­ფი, რომელიც შეიცავს 17,3%-მდე შაქრებს, 0,2-0,9% მჟავებს, მთრიმლავ ნივთიერებებს, კაროტინსა და ვიტამინ ჩ-ს. ამრავლებენ მყნო­ბით ზღმარტლის, კუნელის, მსხლისა და კომშის საძირეებზე.
საქართველოში გავრცელებული ზღმარტლის ფორმებია:
ფორმა 6 – ნაყოფი მსხვილია, ზომით 3,8ხ5,0 სმ-მდე, წონა 35 გ
ფორმა 7 – ნაყოფი მსხვილია, ზომით 4,0ხ3,5 სმ-მდე, წონა 25 გ
ფორმა 10 – მომრგვალო ნაყოფი, საშუალო, ზომით 2,6ხ3,0 სმ-მდე
ფორმა 11 – მომრგვალო ნაყოფი, საშუალო, ზომით 3,3ხ3,1 სმ-მდე
ფორმა 12 – მოგრძო-ოვალური, საშუალოზე მსხვილი ნაყოფი, ზომით 3,3ხ4,0 სმ-მდე
ფორმა 14 – მომრგვალო-ცილინდრული, საშუალოზე მსხვილი ნაყოფი, ზომით 3,4ხ4,0სმ-მდე
ფორმა 15 – მომრგვალო-ბრტყელი მსხვილი ნაყოფი ზომით 4,2ხ5,2 სმ-მდე
ფორმა 17 – ბრტყელი ნაყოფი, ზომით 3,0ხ3,8 სმ-მდე
ფორმა 20 – შებრუნებულკონუსისებური მსხვილი ნაყოფი ზომით 4,0ხ3,8 სმ-მდე
ფორმა 22 ბოლქვისებური მსხვილი ნაყოფი ზომით 3,5ხ4,2 სმ-მდე
ფორმა 23 – მოგრძო-კონუსისებური, საშუალოზე მსხვილი ნაყოფი ზომით 2,8ხ3,5 სმ-მდე.

მრავლდება თესლით, ძირკვისა და ფესვის ამონაყარით, ამრავლებენ მყნობით. ნაყოფი შეიცავს შაქრებსა და C ვიტამინს; ქერქი, ფოთლები და მკვახე ნაყოფი — მთრიმლავ ნივთიერებებს. მერქანს იყენებენ სახარატო ნაკეთობისათვის. თაფლოვანია.

ზღმარტლი შეიცავს შაქრებსა და თითქმის ყველა ვიტამინს, მინერალურ ნივთიერებებს: კალიუმი, მაგნიუმი, რკინა, იოდი, კალციუმი, ფოსფორი, ნატრიუმი, სელენი, თუთია და ა.შ.

განსაკუთრებით ფასეულია ზღმარტლი იმ ადამიანებისთვის, ვისაც აწუხებს ჰიპერტონია, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, ასთმა, დიაბეტი, ხელს უწყობს თირკმელებიდან კენჭების გამოდევნას, აუმჯობესებს საჭმლის მონელებას, წმენდს ღვიძლსა და სისხლძარღვებს

პირბადეების ტარება სავალდებულო გახდა…

0

ესპანეთის ხუთ რეგიონში გრიპისა და COVID-19 შემთხვევების ზრდის გამო პირბადეების ტარება სავალდებულო გახდა. ინფორმაციას Reuters-ი ავრცელებს. 

ვალენსიაში პირბადეების ტარება სავალდებულოა მწვავე რესპირატორული ინფექციის სიმპტომების მქონე ადამიანებისთვის, სამედიცინო სფეროს თანამშრომლებისთვის და სამედიცინო დაწესებულებების ვიზიტორებისთვის.

მეზობელ კატალონიაში პირბადეების ტარება სავალდებულო გახდა ყველა სამედიცინო დაწესებულებაში. არაგონის რეგიონის ხელისუფლება მოუწოდებს მოქალაქეებს, ატარონ პირბადეები საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში, განსაკუთრებით კი დახურულ სივრცეებში.

პირბადეების ტარება სავალდებულო გახდა მურსიაშიც, ხოლო გალისიაში პირბადეების ტარების რეკომენდაცია გაიცა.

#datashvil  #drpkhakadze  #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi

ხერხემლის არხის სტენოზის მკურნალობა – სპინალური არხის სტენოზი ნიშნავს ხერხემლის არხის შევიწროვებას

0
ფერმერი ზურგის ტკივილით - ხერხემლის არხის სტენოზის ილუსტრაცია სოფლის მუშაობის კონტექსტში
ხერხემლის არხის სტენოზი განსაკუთრებით საშიშია ფერმერებისთვის, რომლებიც ხშირად ასრულებენ მძიმე ფიზიკურ სამუშაოებს. თანამედროვე მკურნალობის მეთოდები გვეხმარება ამ პრობლემის ეფექტურად მოგვარებაში.
სპინალური არხის სტენოზი ნიშნავს ხერხემლის არხის შევიწროვებას. ხერხემლის არხი არის ადგილი, სადაც გადის ნერვები და ზურგის ტვინი. მისი შევიწროვება ზურგის ტვინზე და პერიფერიულ ნერვებზე ზეწოლას იწვევს, რაც განაპირობებს ტკივილის, დაბუჟების და ძალის დაკარგვის მსგავსი სიმპტომების განვითარებას.
ხერხემლის არხის სტენოზის მკურნალობა ტარდება ენდოსკოპიური ქირურგიული მეთოდით, რაც გულისხმობს მცირე განაკვეთებით და მინიმალური ინვაზიით ხერხემლის არხის გაფართოვებას. სპინალური სტენოზის ენდოსკოპიურ ოპერაციას ატარებენ გამოცდილი ხერხემლის ქირურგები. ენდოსკოპიური ქირურგიული ტექნიკა მინიმალური ინვაზიის ხარჯზე უზრუნველყოფს პაციენტის უფრო სწრაფ გამოჯანმრთელებას.

მოწყობილია ბიგელის ტიპის საბაგირო, სპორტსმენები უზრუნველყოფილი არიან სათხილამურო სამოსით და აღჭურვილობით

0
ხულოს მუნიციპალიტეტის მერი ვახტანგ ბერიძე, სოფელ ქედლებში სათხილამურო ბაზაზე არსებულ მდგომარეობას გაეცნო.
ბაზაზე მოწყობილია ბიგელის ტიპის საბაგირო, სპორტსმენები უზრუნველყოფილი არიან სათხილამურო სამოსით და აღჭურვილობით.

საქართველო ხორბლის მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. აქ მოყვანილი თოთხმეტი სახეობიდან, ხუთი თავად საქართველოდან არის წარმოშობილი. თუმცა, თუ არ მივიღებთ საჭირო ზომებს, ეს ცოცხალი მემკვიდრეობა სამუდამოდ გაქრება

0
ფერმერები და მეცნიერები ერთიანდებიან, სათესლე ჯიშებისა და მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად
#image_title

საქართველოს მინდვრებიდან ნორვეგიაში, სვალბარდის გლობალურ სათესლე საცავამდე – ფერმერები და მეცნიერები ერთიანდებიან, სათესლე ჯიშებისა და მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად.

საქართველო ხორბლის მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. აქ მოყვანილი თოთხმეტი სახეობიდან, ხუთი თავად საქართველოდან არის წარმოშობილი. თუმცა, თუ არ მივიღებთ საჭირო ზომებს, ეს ცოცხალი მემკვიდრეობა სამუდამოდ გაქრება.
ადგილობრივი ჯიშები ქართველ ფერმერებსთვის მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი უკეთესად ხარობენ საკუთარ წარმოშობის ადგილებში, სადაც თაობების განმავლობაში გარემო პირობებს მოერგნენ. მაგალითად, ქართული ხორბლის ჯიშები უფრო მდგრადია სოკოვანი დაავადებების მიმართ და უფრო პროდუქტიული – სხვა ჯიშებთან შედარებით.
FAO-სა და სარგებლის გაზიარების ფონდის (BSF) საშუალებით, ამ უძველესი ჯიშების მოგზაურობა საქართველოს ფარგლებს გასცდა. 200-ზე მეტი ნიმუში, მათ შორის ლაგოდეხის გრძელთავთავა და დოლის პური, რომლებიც ნათიასა და შოთას მინდვრებზე მოიძებნა, გაემგზავრა შორეული ქართული მთის სოფლიდან არქტიკის წრეზე, სადაც მსოფლიოს უდიდესი სათესლე საცავი მდებარეობს.
სვალბარდის გლობალური სათესლე საცავი მდებარეობს ნორვეგიის უკიდურეს ჩრდილოეთში, დედაქალაქ ოსლოდან დაახლოებით 2 000 კილომეტრში. საცავში მუდმივად -18°C ტემპერატურაა, რაც თესლის ხანგრძლივ სიცოცხლეს უზრუნველყოფს. აქ ინახება მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან შეგროვებული თესლის დუბლიკატები, რაც გლობალური სურსათის მომავლის გარანტიაა.
ფოტოები: სინდი კოტე-ანდრეეტი, თომას ნიკოლონი, მაიკლ მეიორი
From fields in Georgia to the Global Seed Vault in Svalbard, Norway -Farmers and scientists unite to keep seed varieties safe and food heritage alive.
Georgia is home to remarkable wheat diversity. Of the fourteen wheat species grown in the country, five originated from Georgia itself. Yet, without action, this living heritage risks being lost forever.
Local varieties are important to Georgian farmers because they generally perform better in their place of origin, having adapted to specific conditions through generations of cultivation. For instance, native Georgian wheat varieties have higher resistance to fungal diseases and higher productivity than other varieties.
With the support from FAO and Benefit-sharing Fund (BSF), the journey of these ancient seeds didn’t end in Georgian soil. More than 200 samples of seeds of traditional Georgian varieties, such as Lagoedkhis Gdzeltavtava and Dolis Puri, the two local wheat varieties found on Natia and Shota’s fields, traveled from the remote Georgian mountain villages to the Arctic Circle, where the world’s largest seed reserve is based.
Located in northernmost Norway, about 2 000 kilometres north of the country’s capital, Oslo, the Svalbard Global Seed Vault maintains a constant temperature of -18°C to ensure long-term seed viability. This Vault holds seed duplicates from around the globe, safeguarding the world’s future food supply.
Cindy Côté-Andreetti, Thomas Nicolon, Michael Major
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

კახეთში დამატებით 1015 ჰა სამეურნეო მიწის ფართობი წყალუზრუნველყოფილი გახდება

0

კახეთში დამატებით 1015 ჰა სასოფლო-სამეურნეო მიწის ფართობი წყალუზრუნველყოფილი გახდება.

ინფორმაციას საქართველოს მელიორაცია ავრცელებს.

„გურჯაანის მუნიციპალიტეტში ქვემო სამგორის სარწყავი სისტემის მარცხენა მაგისტრალური არხის რეაბილიტაცია მიმდინარეობს, რაც 4 კმ-მდე სიგრძის სხვადასხვა რიგის წყალგამანაწილებელი არხის და მისი განშტოებების აღდგენას, 25 კმ სიგრძის ლითონის მილების მოწყობასა და სხვადასხვა ჰიდროტექნიკური ნაგებობის მონტაჟს ითვალისწინებს.

სამუშაოებს საქართველოს მელიორაცია ახორციელებს და ის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 8.7 მლნ ლარით ფინანსდება.

რეაბილიტირებული სარწყავი სისტემის საშუალებით გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელი ქოდალოს, არაშენდასა და დარჩეთის სავარგულები მოირწყვება. სამუშაოები 2025 წლის მაისში დასრულდება“, – ნათქვამია ინფორმაშიაში.

#datashvil #drpkhakadze #sheniambebi #shenisofeli

გრე­იპ­ფრუტის წვენი აუმ­­ჯო­ბესებს საჭმლისმომნელებელი სის­ტემის მოქმედებას, ხელს უწყობს ღვიძ­ლის მუ­შაობას, „წვავს“ ცხი­მებს და, შე­სა­ბამისად, წონაშიც თავისთავად იკლებენ

0

გრეიპფრუტი

გრეიპფრუტი ძნელად ეგუება ყინვას, ამიტომაც, სხვა ციტრუსებისაგან განსხვავებით, გაცილებით თბილი გარემო ესაჭიროება. როგორც ჩანს, ამი­ტომაც მცირე რაოდენობით აშენებენ ჩვენს პირობებში. ძირითადად გრეიპფრუტის მოყვა­რულები ამერიკელები არიან – შტატებში მის პლან­ტაციებს საკმაოდ დიდი ფართობი უჭირავს.
გამორჩეულად გრე­­იპფრუტს ქალები ეტა­ნებიან. ჭარბი წო­ნის მოსაშორებლად მასზე უკეთეს სა­შუ­ა­ლებას ძნელად თუ იპოვი, თანაც არც დი­­ეტაა საჭირო. გრე­იპ­ფრუტის წვენი აუმ­­ჯო­ბესებს საჭმლისმომნელებელი სის­ტემის მოქმედებას, ხელს უწყობს ღვიძ­ლის მუ­შაობას, „წვავს“ ცხი­მებს და, შე­სა­ბამისად, წონაშიც თავისთავად იკლებენ.
გარდა ამისა, გრეიპფრუტი ათე­როს­კლე­რო­ზისგანაც და­­გი­ცავთ, რადგანაც სი­ს­ხლში ქოლესტერინის შემცველობას ამცი­რებს.
ერთი ცალი გრეიპფრუტი შეიცავს იმდენ C ვიტამინს, რამდენიც ადამიანს დღიურად სჭირდება; მასში შემავალი ბიოფლავონოიდები წმენდს და ამაგრებს კაპილარებსა და სისხლ­ძარღვებს. ამიტომ მისი მიღება მათთვისაც აუცი­ლებელია, ვისაც სისხლჩაქცევები აქვს და თრომბის საშიშროება ემუქრება.
ცნობისათვის: მანდარინისა და სხვა ციტრუსოვანთა ყინვაგამძლეობასა და დაავადებების მიმართ მდგრადობას მნიშვნელოვნად ამაღლებს პრეპარატი „ბიორაგი“ .
თუ იმასაც დავუმატებთ, რომ გრეიპფრუტი აფხიზლებს და ამხნევებს ორგანიზმს, ზრდის შრო­მის ნაყოფიერებას, ისღა დაგვრჩენია, ჩვენს მენიუში ხშირად ჩავრთოთ ეს ციტრუსი, ხო­ლო, თუ დასავლეთ საქართველოში ც­ხოვრობთ (განსაკუთრებით შავი­ზღვისპირეთში), თქვენს მამულ-დედულშიც ახაროთ.

გულით დაავადებულებს ურჩევენ ლიმონის წვენის მიღებას

წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)

დამწვრობის ცენტრში პიროტექნიკის აფეთქების შედეგად დაშავებულ ორ ბავშვს მკურნალობენ

0

თბილისში, დამწვრობის ცენტრში, პიროტექნიკის აფეთქების შედეგად დაშავებულ ორ ბავშვს მკურნალობენ.

დამწვრობის ცენტრის ხელმძღვანელის, გუგა ქაშიბაძის განცხადებით, ერთ-ერთი ბავშვი ახალ წლამდე გადმოიყვანეს რეგიონიდან. მოზარდს დამწვარი ჰქონდა სახე, კისერი, გულმკერდი და ზედა კიდურები, აფეთქების შედეგად დაზიანებულია სასუნთქი გზებიც. ჩაუტარდა ორი ქირურგიული ოპერაცია, ახლა გაუმჯობესების სტადიაშია.

„მეორე ბავშვი სახის დამწვრობით. დამწვრობა ღრმა არ არის, თვალები არ აქვს დაზიანებული. პიროტექნიკის აფეთქებით გამოწვეული დაზიანების შემთხვევები წინა წლებთან შედარებით შემცირებულია“, – აღნიშნა  გუგა ქაშიბაძემ.

ახალი წლის დღეებში, პიროტექნიკით მიღებული დაზიანებებით კლინიკაში „რუსთავი“ 8 პაციენტი შეიყვანეს.

#datashvil  #drpkhakadze  #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi

საუბარი კლიმატის ცვლილებაზე ახალგაზრდებთან საქართველოში

0
საუბარი კლიმატის ცვლილებაზე ახალგაზრდებთან საქართველოში
#image_title

საუბარი კლიმატის ცვლილებაზე ახალგაზრდებთან საქართველოში

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ლაზური ნავის სამშენებლო ტრადიცია არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მინიჭებაზეა წარდგენილი

0

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოში არამეტერიალური კულტურული მემკვიდრეობის მიმართულებით მიმდინარეობს ლაზური ნავთმშენებლობის სამშენებლო ტრადიციების კვლევა.

იგი სპეციალურ ლიტერატურაში არსებული წყაროების პარალელურად, საველე-ეთნოგრაფიულ მასალებზე დაყრდნობითაც ხორციელდება. ნავმშენებლობა, ნაოსნობა და მეთევზეობა ისტორიულად ლაზების ერთ-ერთი ძირითადი საქმიანობა იყო და როგორც „ზღვაზე მცხოვრებმა ხალხმა“, ნაოსნობისა და ნავის კეთების მდიდარი ტრადიციები შემოინახა.

„ლაზები კაცნი არიან ხელოსანნი ხის მუშაკობითა და შენებითა ნავთათა დიდთა და მცირეთა“ ვახუშტი ბატონიშვილის ეს ჩანაწერი ლაკონურად აღწერს და ლაზური ტრადიციული ყოფის ძირითად თავისებურებებზეც ნათლად მიუთითებს. ლაზური ნავის ფართოდ გავრცელებულ სახელწოდებად შემოინახა „ფელუკა“. ეს სიტყვა, გარდა ლაზურისა ჩანს იტალიურში, არაბულში, ასევე სვანურში.

ისტორიკოს თამაზ ბერაძის გამოკვლევით ფელუკას თავდაპირველად ქართული სახელი „ორჩხომელი“ ერქვა. ლაზური ნავის კონსტრუქციის შესახებ საინტერესო დაკვირვება და ჩანაწერი დაგვიტოვა ტაციტუსმა. მას შეუნიშნავს, რომ ძველი კოლხები საჭიროების შემთხვევაში – დიდი დატვირთვის დროს ფელუკას დაბალ გვერდებს სპეციალური ფიცრებით ამაღლებდნენ, რაც ტაციტუსის ცნობით კოლხი მენავეების უძველესი ხერხი ყოფილა.

ლაზური ფელუკების აგებულების ძირითად თავისებურებას წარმოადგენდა: ოდნავ ოვალური მოყვანილობა, მომრგვალო ძირი, წინ და უკან აწეული ცხვირი, ხოლო შუა ნაწილში შედარებით დაბალი გვერდები. ამგვარი აგებულება განპირობებული იყო შავი ზღვის სანაპირო ზოლის თავისებურებებით, რაც ადგილობრივი ნავმშენებლებს სპეციფიურ სანაოსნო პირობებს უწესებდა. ლაზური ფელუკები მეტად მოსახერხებელ საზღვაო ტრანსპორტს წარმოადგენდა და სწორედ, ზემოთ აღნიშნული კონსტრუქციული აგებულება და მასთან დაკავშირებული სამშენებლო ტრადიციები წარმოადგენს ლაზური ნავის სამშენებლო ტრადიციების ძირითად სახასიათო ნიშანთვისებას.

აღნიშნული ნავის ფორმის სახასიათო ლაზური ტერმინია „მამალიწი“. თანამედროვეობაში ფელუკას სამშენებლო ტრადიციები საქართველოში თანდათანობით მივიწყებას ეძლევა. სწორედ ეს გარემოება გახდა აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს მხრიდან აღნიშული საკითხით დაინტერესების მიზეზი. თემაზე მუშაობს აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს მეცნიერ – თანამშრომელი, თემურ ტუნაძე.

#datashvil #drpkhakadze #sheniambebi #shenisofeli