აპლიკაცია GECSA ფერმერებსა და აგრარული სფეროს წარმომადგენლებს კლიმატური რისკების, მათ შორის მავნებლებისა და დაავადებების შესახებ დროული და სანდო ინფორმაციის მიღების შესაძლებლობას აძლევს
ქვეყნის მასშტაბით, 200-მდე ბოთლიყლაპია აპარატი მიმდინარე წლის გაზაფხულზე უნდა განთავსდეს
„ქვეყნის მასშტაბით, 200-მდე ბოთლიყლაპია აპარატი მიმდინარე წლის გაზაფხულზე უნდა განთავსდეს“. ამის შესახებ კომპანიის „ტენე“ დამფუძნებელმა, სანდრო ლილუაშვილმა განაცხადა.
კომპანია „ტენე“ 2025 წლის გაზაფხულზე გეგმავს, რომ საქართველოს მასშტაბით 200-მდე ბოთლიყლაპია აპარატი განთავსოს. ეს პროექტი კომპანია „სპარკლოს“ და „ტენეს“ შორის ურთიერთთანამშრომლობის შედეგია, რაც ხელს შეუწყობს ეკოლოგიურ ინიციატივას, ბოთლების გადამუშავებას და რეციკლირებას.
„ტენეს“ დამფუძნებელი, სანდრო ლილუაშვილი, აცხადებს, რომ ამ დროისთვის საქართველოს მასშტაბით უკვე 60-ზე მეტი ბოთლიყლაპია აპარატი ფუნქციონირებს. გეგმაშია, რომ გაზაფხულზე მათი რაოდენობა 200-მდე გაიზარდოს, რის შემდეგაც დამატებით ზრდასაც აპირებენ.
ბოთლიყლაპია აპარატების ფუნქცია
„ტენე“ და „სპარკლო“ ერთობლივად ამზადებენ და აწარმოებენ ბოთლიყლაპია აპარატებს, რომლებიც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევენ, რომ პლასტიკური ბოთლები და სხვა შეფუთვები თავად ჩააგდონ სპეციალურ აპარატებში. თითოეული ჩადებული ბოთლი 10 „სპარკლო“ ქულას იწვევს, რომლის დახმარებით მომხმარებლები „ტენეს“ პროდუქციას მიიღებენ. რაც შეეხება ქულების გადაცვლას, „სპარკლო X ტენე“ ასევე გეგმავს თანამშრომლობას სოციალურ საწარმოთა ქსელთან, რათა მომხმარებლები ქულები სხვა პროდუქტებზეც გადაცვალონ.
ბოთლების გადამუშავება და რეციკლირება
ბოთლიყლაპია აპარატებში შეგროვებული ბოთლები თბილისის გარეუბანში, წეროვანში გადამუშავდება. იქ ისინი დაპრესილი იქნება და შემდგომ უფრო ეფექტურად გადამუშავდება, რაც გარემოსდაცვითი ზეგავლენის შემცირებას ხელს შეუწყობს.
ინვესტიცია და თანამშრომლობა
პროექტში მონაწილე კომპანიები—„ტენე“ და „სპარკლო“—პირობითი კონკურენტები იყვნენ, თუმცა ეს თანამშრომლობა მათ შესაძლებლობების გაერთიანებასა და დამატებით სინერგიას წარმოშობს. „სპარკლო“ ტექნიკურ მხარეზე, ხოლო „ტენე“ ლოგისტიკური მიმართულებით მუშაობს. საერთო ინვესტიციამ 1 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა.
კომპანია „ტენე“ და მისი ეკოლოგიური ინიციატივები
„ტენე“ ეკომეგობრული USB სადენების მწარმოებელი ქართული კომპანიაა, რომელიც 2019 წლიდან ოპერირებს. კომპანიის მთავარი მიზანი პლასტიკური პოლიეთილენის შემცვლელი მასალების შექმნაა. გასული წლის დასაწყისში კომპანია წეროვანში საწარმოს გახსნასაც გეგმავდა, რომელიც დღიურად 600 USB სადენის წარმოებას უზრუნველყოფს. მათი ნაწილი ექსპორტზე გადის, კერძოდ, Amazon-ის მეშვეობით აშშ-ში.
კომპანია „ტენე“ და „სპარკლო“ თანამშრომლობით ეწევიან ეკოლოგიურ მოძრაობას, რათა მომავალში ბოთლების რეციკლირების პროცესი უფრო ეფექტური და ხელმისაწვდომი გახდეს.
როგორ უნდა მოიქცეთ, შუქის ხანგრძლივად გათიშვის შემთხვევაში, მაცივარში პროდუქტები რომ არ გაგიფუჭდეთ
უკრაინელი შეფ-მზარეული ევგენი კლოპოტენკო მომხმარებლებს ურჩევს, როგორ შეინახონ ხორცი და ბოსტნეული უსაფრთხოდ მაშინ, როცა ელექტროენერგიის ხანგრძლივი გათიშვის გამო მაცივარი აღარ მუშაობს, და როგორ შეიძლება მარტივი მარილისა და ძმრის ხსნარებმა პროდუქტის გაფუჭება რამდენიმე დღით ან კვირითაც კი შეაფერხოს.
მოვლენების აღწერა
უკრაინელმა რესტორატორმა და შეფ-მზარეულმა ევგენი კლოპოტენკომ სოციალურ ქსელში გააზიარა პრაქტიკული ინსტრუქცია, რომელიც ეხება საკვების შენახვას ელექტროენერგიის გათიშვის პირობებში. მისი თქმით, როდესაც მაცივარი ვერ მუშაობს, ყველაზე დიდი საფრთხე სწრაფად ფუჭებადი პროდუქტების — განსაკუთრებით ხორცისა და ბოსტნეულის — დაზიანებაა.
შეფ-მზარეულის რეკომენდაცია ეფუძნება მარტივ ბუნებრივ მეთოდებს, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას სახლში, სპეციალური აღჭურვილობის გარეშე.
კონტექსტი და ფონი
ელექტროენერგიის ხანგრძლივი გათიშვები განსაკუთრებით პრობლემურია ისეთ რეგიონებში, სადაც ინფრასტრუქტურა ხშირად დაზიანებულია ან ენერგომომარაგება არასტაბილურია. ასეთ პირობებში მოსახლეობა ყოველდღიურად დგას საკვების გაფუჭების, მოწამვლისა და ეკონომიკური დანაკარგის რისკის წინაშე.
სურსათის უსაფრთხოება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან არასათანადოდ შენახული ხორცი და ბოსტნეული შეიძლება გახდეს ბაქტერიული ინფექციების წყარო, მათ შორის სალმონელოზისა და სხვა საკვებით გადაცემადი დაავადებების.
დეტალები და ფაქტები
კლოპოტენკოს თქმით, ხორცის შესანახად შესაძლებელია გამოიყენოთ მარილიანი წყლის მარტივი ხსნარი.
ხორცის შენახვის მეთოდი
შეფ-მზარეული გვირჩევს:
- მოამზადოთ წყლისა და დაახლოებით 30 გრამი მარილის ხსნარი
- ამ ხსნარში მოათავსოთ ქათმის ხორცი
- ასეთ პირობებში ხორცი შესაძლოა უსაფრთხოდ შეინახოთ 2–3 დღის განმავლობაში
მისი განმარტებით, მარილი ბუნებრივი კონსერვანტია, რომელიც:
- ამკვრივებს ხორცს
- აუმჯობესებს გემოს
- ახანგრძლივებს შენახვის ვადას
კლოპოტენკოს თქმით, თუ ელექტროენერგია მხოლოდ რამდენიმე საათით მოდის დღეში, ასეთი მსუბუქი დამარილება საკმარისი შეიძლება იყოს ხორცის გაფუჭების თავიდან ასაცილებლად.
ბოსტნეულის შენახვის რეკომენდაცია
ბოსტნეულის უფრო ხანგრძლივად შესანახად შეფ-მზარეული გვთავაზობს:
- ცხელი წყლის
- ძმრის
- მარილის
- ნაზავის გამოყენებას.
მისი თქმით, ამ ხსნარით დაფარული პროდუქტები, მაგალითად:
- კიტრი
- წიწაკა
შეიძლება გემოსა და სტრუქტურას 3–4 კვირის განმავლობაში ინარჩუნებდნენ.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
საკვების კონსერვაციის მეთოდები, როგორიცაა მარილიანი ან ძმრიანი ხსნარები, ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა ქვეყანაში საუკუნეების განმავლობაში. საერთაშორისო სურსათის უსაფრთხოების ორგანიზაციები, მათ შორის WHO და FAO, ხაზს უსვამენ, რომ ელექტროენერგიის გათიშვის დროს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სწრაფად ფუჭებადი პროდუქტების სწორად მართვა, რადგან ტემპერატურის ზრდა ბაქტერიების გამრავლების პროცესს აჩქარებს [1], [2].
მსგავსი რჩევები ხშირად ქვეყნდება საგანგებო სიტუაციების მართვის ინსტიტუტების მიერაც, განსაკუთრებით ბუნებრივი კატასტროფებისა და ენერგოკრიზისების დროს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოშიც, განსაკუთრებით რეგიონებში, ზოგჯერ ფიქსირდება ელექტროენერგიის ხანმოკლე ან ხანგრძლივი გათიშვები, რაც მოსახლეობისთვის სურსათის უსაფრთხოების გამოწვევას ქმნის.
ასეთ შემთხვევებში პრაქტიკული ცოდნა საკვების სწორად შენახვის შესახებ მნიშვნელოვანია, რათა შემცირდეს როგორც ჯანმრთელობის რისკები, ისე ფინანსური დანაკარგი. მსგავსი თემების გაშუქება საინფორმაციო სივრცეში, მათ შორის https://www.sheniambebi.ge-ზე, ხელს უწყობს მოსახლეობის ინფორმირებულობას.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
ევგენი კლოპოტენკოს რეკომენდაციები წარმოადგენს მარტივ, ხელმისაწვდომ მეთოდებს, რომლებიც შესაძლოა გამოსადეგი იყოს ელექტროენერგიის გათიშვის პირობებში საკვების გაფუჭების რისკის შესამცირებლად. მარილი და ძმარი, როგორც ბუნებრივი კონსერვანტები, ისტორიულად გამოიყენებოდა პროდუქტის შენახვის გასახანგრძლივებლად, თუმცა სურსათის უსაფრთხოების სპეციალისტები კვლავ ხაზს უსვამენ, რომ ხორცისა და სხვა მალფუჭებადი პროდუქტების შენახვისას აუცილებელია მაქსიმალური სიფრთხილე.
წყაროები
- World Health Organization. Food safety and foodborne diseases. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/food-safety
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. Food safety in emergencies. Available from: https://www.fao.org/food-safety/en/
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი „სოფლის მხარდაჭერის“ პროგრამის განხორციელებას იწყებს
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი „სოფლის მხარდაჭერის“ პროგრამის განხორციელებას იწყებს

დავით სონღულაშვილმა ეროვნული სატყეო სააგენტოს ახალი უფროსი ბესიკ ამირანაშვილი უწყების თანამშრომლებს წარუდგინა
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა ეროვნული სატყეო სააგენტოს ახალი უფროსი ბესიკ ამირანაშვილი უწყების თანამშრომლებს წარუდგინა.
კაკლის ადგილობრივმა ექსპორტმა ორ მილიონ დოლარამდე შეადგინა – 4-ჯერ მეტი ვიდრე გასულ წელს
“დანერგე მომავალი” პროექტის ხელშეწყობით, საქართველოში კაკლოვანი ნედლეულის წარმოების გაზრდამ, მისი გადამუშავების და შენახვისთვის შესაბამისი ინფრასტრუქტურის მოწყობის საჭიროება გააჩინა. გამოწვევაში სოფლის მეურნეობის სამინისტროც ჩაერთო და ამ დროისთვის ქვეყანაში კაკლის და ნუშის 10 გადამამუშავებელი და 15 ერთეული შემნახველი საწარმო ფუნქციონირებს.
არაერთი პროგრამა, რომელიც ფერმერებსა და კომპანიებს ეხმარება, სოფლის განვითარების სააგენტოს ეკუთვნის. სააგენტომ კაკლოვანი კულტურის განვითარებისთვის ათობით მილიონი ლარი უკვე დაიხარჯა. შეღავათიანი აგრო კრედიტის, დანერგე მომავლის და ინფრასტრუქტურის შექმნისთვის არსებული პროექტები გრძელდება და მოქალაქეებისათვის მთელი ქვეყნის მასშტაბითაა ხელმისაწვდომია.
2024 წელს, წინა წელთან შედარებით საქართველოდან კაკლის ადგილობრივი ექსპორტის მაჩვენებელი 4-ჯერ, ხოლო ნუშის ექსპორტის 140%-ით გაიზარდა. საექსპორტო ქვეყნებს შორისაა იტალია, თურქეთი, უზბეკეთი, რუსეთი და ალბანეთი. დარგის ექსპერტები ფიქრობენ, რომ მომდევნო წლებში ეს მაჩვენებლები კიდევ უფრო გაიზრდება.
ფუტკრები იმაზე დიდხანს ცოცხლობენ, ვიდრე მეცნიერები აქამდე ფიქრობდნენ – კვლევა
მეცნიერებმა ფუტკრებზე ახალი კვლევა ჩაატარეს. მათ ზურგზე QR-კოდები მიუმაგრეს, რომლებიც ფრჩხილზე პატარა ზომისაა. ამის შემდეგ მეცნიერები ფუტკრების გადაადგილებას აკვირდებოდნენ. კვლევის შედეგებმა აჩვენეს, რომ ფუტკრები იმაზე დიდხანს ცოცხლობენ, ვიდრე ეს აქამდე იყო ცნობილი. კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ HardwareX-შია გამოქვეყნებული.
კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ ფუტკრები სკის გარეთ რამდენიმე წუთიდან ორ საათამდე დროს ატარებენ საკვების მოპოვებისთვის.
ძველი მონაცემებით, ფუტკრები 28 დღე ცოცხლობენ, თუმცა კვლევამ მეცნიერებს სხვა მონაცემები მოუტანა.
„ჩვენ ვხედავთ, რომ ფუტკრები საკვებს ექვსი კვირის განმავლობაში ეძებენ. ისინი საკვების მოპოვებას იწყებენ ორი კვირის ასაკიდან, ამიტომ ისინი ბევრად დიდხანს ცოცხლობენ, ვიდრე ჩვენ აქამდე გვეგონა“, – განაცხადა დარგის მეცნიერმა და სტატიის თანაავტორმა რობინ ანდერვუდმა.
მეცნიერებმა კვლევისთვის 32 ათასი ფუტკარი გამოიყენეს.
ძროხის, ღორისა და ქათმის ხორცი, მალე, შესაძლოა, პითონის ხორცით ჩანაცვლდეს
ახალი კვლევის მიხედვით, მომავალში შესაძლოა, ფერმებში გაზრდილი პითონების ხორცით ძროხის, ღორისა და ქათმის ხორცი ჩანაცვლდეს. მეცნიერები ამბობენ, რომ ამ ქვეწარმავლის მოშენება შედარებით ეფექტიანი და ეკომეგობრული იქნება.
სპეციალისტებმა დაადგინეს, რომ პითონი, რომლის ხორცშიც ცილების მაღალი კონცენტრაცია და გაჯერებული ცხიმების დაბალი შემცველობაა, კომერციული ფერმების მოთხოვნებს კარგად ერგება. ისინი ძალიან სწრაფად იზრდებიან, მომწიფებულობას სულ რაღაც 3 წელში აღწევენ და საკმაოდ ფერტილურები არიან, რადგან წელიწადში 100-მდე კვერცხს დებენ.
ბადისებრ და ბირმულ პითონებს აზიის ზოგიერთ რეგიონში საკვებად ისედაც აქტიურად იყენებენ. იმის გასაგებად, თუ რამდენად პრაქტიკულია მათი მოშენება, მკვლევრებმა ტაილანდსა და ვიეტნამში მდებარე 2 ასეთ ფერმაში მყოფი 4 600-ზე მეტი პითონი შეისწავლეს.
ისინი დიდი ზომის ფერმებში არიან, რომლებიც ნახევრად ღიაა, რათა გველები მათთვის ბუნებრივ ტემპერატურულ პირობებში იყვნენ. მათ ველურ გარემოში დაჭერილი მღრღნელებითა და სამეურნეო მარაგების ნარჩენებით კვებავენ. ზოგან ამ ცილოვანი ნარჩენებით ქვეწარმავლებისთვის სოსისებსაც კი ამზადებენ.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ გველებს კვირაში ერთხელ აჭმევენ, ისინი ყოველდღიურად 46 გრამამდე იმატებენ. როცა ისინი 20-127 დღის განმავლობაში არაფერს იღებენ, რაც 61%-ში ხდება, მაინც ძალიან მცირე წონა აკლდებათ. ბირმული პითონებისთვის საკვებად მიცემული ყოველი 4.1 გრამის მეშვეობით მათი 1 გრამი ხორცი მიიღება, რაც ფერმის სხვა ცხოველების მაჩვენებელზე ბევრად ეფექტიანი შედეგია.
ამასთან, ცივსისხლიანი პითონების საშენებიდან ნაკლები სათბურის აირი იფრქვევა, ვიდრე თბილსისხლიანი ძროხების, ღორებისა და ქათმების ფერმებიდან. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ქვეწარმავლები ძალიან ცოტა წყალს სვამენ.
ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზების გამო პითონების კომერციული ფერმები შედარებით ეკომეგობრული და შედეგიანია. მეცნიერთა აზრით, ეს ბევრი დაბალშემოსავლიანი ქვეყნისთვის შესაძლოა, ხორცის მნიშვნელოვანი წყარო გახდეს და საკვების კრიზისი შეარბილოს. ამის მიუხედავად, ჩრდილოეთ ამერიკაში, ევროპასა და ავსტრალიაში ასეთი მასშტაბური ფერმები, სავარაუდოდ, ვერ მოეწყობა.
ღვინის საიდუმლო, რომელიც ყველა ქართველმა უნდა იცოდეს
ღვინის საიდუმლო, რომელიც ყველა ქართველმა უნდა იცოდეს












