რევოლუცია ღვინის დაყენებაში

მრავალი საუკუნის განმავლობაში მევენახეებისა და ღვინით მოვაჭრეების საზრუნავი ჩვეულებრივ, ყოველდღიურად მოსახმარ ღვინოზე მოთხოვნის დაკმაყოფილება იყო. მაგრამ XVII საუკუნის დასასრულიდან შეძლებულ ფენას გამორჩეული გემოს მქონე ღვინით ტკბობის სურვილი გაუჩნდა.
კარგი ღვინის მოყვარული
ჯერ კიდევ ანტიკურ ხანაში რომაელები საუკეთესო მოსავლის წლის ღვინოებს ანიჭებდნენ უპი­რა­­ტ­ე­სობას. შუა საუკუნეების მეფეები და აბატებიც საუკეთესო ღვინოს მიირთმევდნენ. ეს ახალი მოვლენა საფრანგეთსა და ინგლისში შეძლებული ფენის წარმოქმნასთან ერთად გაჩნდა. ისინი მზად იყვნენ, მაღალი ხარისხის ღვინისთვის დიდი თანხა გაეღოთ. საფრანგეთში, რეგენტობის პერიოდში, სამეფო კარის წარმომადგენლებმა (1715-1723) მოითხოვეს და მიიღეს დიდი რაოდენობის საუკეთესო ხარისხის, გაცილებით ცქრიალა შამპანური. იმავე პერიოდის ინგლისში, სამეფოს მნიშვნელოვანი ფიგურები, მათ შორის პრემიერ-მი­ნისტრი რობერტ უოლპოლი, ბორდოს საუკეთესო წითელი ღვინის მოყვარულნი გახლდნენ.
სწორედ აქედან იღებს სათავეს ცნება – მაღალი ხარისხის ღვინო. აქამდე ღვინო მთელი წელი ისმებოდა და რთველის მოახლოებასთან ერთად „ძველი“ ღვინის ფასი ეცემოდა. თუმცა, 1714 წლიდან, ერთმა პარიზელმა ვაჭარმა ბორდოდან მომწოდებელს მოსთხოვა „კარგი, უმაღლესი ხარისხის, ძველი, შავი, ხავერდოვანი ღვინო.“ ამ პერიოდიდან უკვე შეეძლოთ ღვინის ხარისხის ამაღლება და გაუმჯობესება.

ბორდოს დიდი ღვინოები
ღვინის ხარისხზე მოთხოვნის დამკვიდრებას მიაწერენ არნო დე პონტაკს, 1660 წელს ბორდოს პარლამენტის თავმჯდომარეს. შატო o-brionis (château Haut-Brion)  მესაკუთრემ ახა­ლი ტიპის ღვინის წარმოება წამოიწყო, ხოლო მოგვიანებით, მის მიერ გა­მო­ყე­ნებული მეთოდები მყარად დამკვიდრდა: და­ბა­ლი რენტაბელობა, ფრთხილი სელექცია, ვენახების გაშენებაზე მკაცრი კონტროლი. მიზანი, ცხადია, ხარისხი იყო, რაც ღვინოზე დაწესებულ მაღალ ფასს გაამართლებდა. ლონდონში o-brionis -ის ღვინო სხვა მაღალი ხარისხის სასმელზე სამჯერ ძვირი ღირდა. ბორდოს ახალმა მამულებმაც – ლატურმა (Latour), ლაფიტმა (Lafite) და მარგომ (Margaux) წარმოების პროცესში იმავე მეთოდების გამოყენება დაიწყეს. მათი დახვეწა გრძელდებოდა: საუკეთესო ჯიშის ვაზის შერჩევა, ვენახის დრენაჟი, გაშენებისას დიდი სიზუსტე, სარდაფში შენახვის პირობები. დაიწყო მაღალი ხარისხის ღვინის დიდი რაოდენობით წარმოება.
საშუალო ხარისხის ღვინის დიდი რაოდენობით წარმოება საფრანგეთში მხოლოდ სამრეწველო რევოლუციის შემდეგ გახდა შესაძლებელი. ქალაქების განვითარებამ და მუშათა ფე­ნის ზრდამ, იაფფასიანი ღვინისადმი მოთხოვნა გაზარდა. რკინიგზამ ამ პრობლემის გადაჭრა გააადვილა სამხრეთის გაშლილი ზვრების საშუალებით.

ახალი ღვინოები
XVII-XVIII საუკუნეები. XVII საუკუნიდან დაწყებული, მთელი XVIII საუკუნის ჩათვლით, მევენახეობა პარიზთან ერთად ვითარდებოდა. დედაქალაქში ღვინოზე მეტი მოთხოვნა გაჩნდა და მის დასაკმაყოფილებლად ორლეანის რეგიონის ღვინოსაც დაედო ფასი. XVIII საუკუნის ბოლოს, სწორედ პარიზელებისთვის, ბოჟოლეს წარმოება გაიზარდა. მომმარა­გებლები პარიზისა და ინგლისის მოსახლეობის მოთხოვნებს ვეღარ აუდიოდნენ. მევენახეებზე მეტად ისინი მწარმოებ­ლებისგან ყიდულობდნენ ღვინოს. ამ პერიოდში ახალი ტიპის ღვინის მწარმოებლებს ვენახები არ ჰქონდათ. ისინი აგროვებდნენ, ბოთლებში ასხამდნენ შეძენილ ღვინოს და როგორც საკუთარ `სამარკოს“ , ისე ყიდდნენ.
XIX საუკუნეში. პარლამენტარებისა და მოსამართლის თანაშემწეების მდიდრულ სუფრებს ბორდოში „ბურჟუაზიული“ ღვინო ამშვენებდა. ვაჭრები გაყიდვის მე­თოდებს სულ უფრო ხვეწდნენ, კასრე­ბის ნაცვლად ახლა ღვი­ნო ბოთლებით იყიდებო­და. ინდუსტრიალი­ზა­ციამ და რკინიგზის გაყვანამ გა­ნაპირობა ქვეყნის ერთ-ერთ მთავარ პრო­დუქტად ღვი­ნის ქ­­ცევა. ლანგედოკ-რუსიონის მზი­­ან ზვრებში ახა­ლი, განსხვა­ვე­­ბუ­ლი ვა­ზის ჯი­შე­ბის­გან დი­დი რა­ო­დე­­­ნობით ყო-ველ­­­დღიური მოხ­მა­­რე­ბის ღვინოს ამზადე­ბ­დნენ.

ვაზის ჭირი
საფრანგეთის სამხრეთში (უფრო ზუსტად, გარდში, პუჟო­ში) 1863 წელს ვაზის გამანადგურებელი ჭირი გაჩნდა. ფი­ლო­ქსერა (Phylloxéra vastatrix) ქინძისთავისხელა ტილია, რო­მელიც ვაზის ფესვების წვენით იკვებება და მას კლავს. ის ჩრდი­ლოეთ ამერიკიდან, გემით, შემთხვევით მოხვდა ევროპაში. ამერიკიდან შემოტანილ მცენარეებს გამოყოლილი ეს პარაზიტები გადარჩნენ და მთელ ევროპას მოედვნენ: მათ ერთი ძირი ვაზიც კი არ გადაურჩა. 40-წლიანი განადგურების შემდეგ, როგორც იქნა, გამოსავალი იპოვეს, ადგილობრივი ვაზი ამერიკულზე დაამყნეს, რომელსაც ეს მწერი ვერაფერს აკლებდა.
ფილოქსერა ერთადერთი პრობლემა როდი იყო. იმავე პერიოდში ევროპულ ვაზს ორი სოკოვანი დაავადება, ოიდი­უმი (ნაცარი) და მილდიუ (ჭრაქი) შეეყარა და დააზიანა. სა­ფ­რანგეთსა და ევროპის სხვა რეგიონებში ფილოქსერათი გა­ნად­გუ­რებული ვენახები ხელახლა აღარ გაშენებულა.

იცით თუ არა, რომ… შუა საუკუნეების ადამიანისთვის ღვინო და ლუდი ფუფუნება კი არ იყო

წყარო: დიდი ენციკლოპედია – ღვინო (გამომცემლობა პალიტრა L)

#datashvil #drpkhakadze #sheniambebi #shenisofeli

როგორ დავგეგმოთ ნაკვეთი, სად რა და როგორ დავრგოთ

ასე შეგიძლიათ დაგეგმოთ ნაკვეთი:

თუ ამ შესანიშნავი, ყველასათვის მოსაწო­ნი საქმის დაწყებას აპირებთ, აუცილებლად გა­ით­ვალისწინეთ ჩვენი რეკომენდაციები.
მაშ ასე, თქვენ შეიძინეთ მიწის ნაკვეთი, სა­დაც მხოლოდ სარეველა ბალახი და, შე­საძ­­ლოა, თქვენთვის უსარგებლო მერქნიანი მცე­ნა­რეები დაგხვდათ. პირველ რიგში, მიწა გა­ათა­ვისუფლეთ ამ ზედმეტი `ბარგისგან~; მერქნიანები ძირიანად ამოთხარეთ, დაწვით და ნაცარი შეინახეთ, სასუქად გამოგადგებათ. თუ საშუალება გექნებათ და მოხნავთ, ძალიან კარგი იქნება, თუ არადა, რაც შეიძლება, ღრმად დაბარეთ, სარეველების ფესვები (განსაკუთრებით, შალაფის, ჭანგასა და გლერტის ფესურები) გულდასმით შეაგროვეთ, ერთ ადგილას დაყარეთ და გახმობის შემდეგ ისიც ნაცრად აქციეთ. ისე, გახსოვდეთ, რომ ჭანგასა და გლერტის ფესვები საუკეთესო შარდმდენია და შეგიძლიათ სამკურნალო მიზნისთვის შეინახოთ. ქვა და ღორღი აკრიფეთ, შორს ნუ გადაყრით, შეიძ­ლება, ისიც დაგჭირდეთ, მოხნული ან დაბარული მიწა გააფხვიერეთ. ნაკვეთი ისე დაგეგმეთ, რომ გქონდეთ ბაღიც, ბოსტანიც, ვენახიც და დეკორატიული კუთ­ხეც. ქაღალდზე დაიტანეთ ყველაფრის სქემა, მათ შორის საბაღე სახლის ან თუნდაც ქოხის მონახაზი, არც ჭიშკარი დაგავიწყდეთ. ახლა კი შეღობვაზე ვიზრუნოთ.
ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, როგორ და რით შეღობავთ. რა თქმა უნდა, ეს შესაძ­ლებლობებზეა დამოკიდებული. დღესდღეობით ყვე­ლაზე პოპულარულია მავთულის ბა­დე­ები და სხვადასხვა მასალისგან ნაშენები კედლები, მაგრამ ყოველივე ამას საკმაოდ დიდი თანხები სჭირდება; ამიტომ, გირჩევთ მცენარეული მოსავლიანი ღობეებით შემოღობვას. შესანიშნავი ქართული ანდაზაა: `კა­ცი კაცითაო და ღობე ქაცვითაო~. დიახ, ეს ისეთი ღობე გახლავთ, რომელშიც ეშმაკიც ვერ გაბედავს შეძრომას. ქაცვი მშვენიერი, ნაცრისფერფოთლიანი და ნარინჯისფერნა­ყო­ფიანი მცენარეა, დეკორატიული თვალსაზ­რი­სით – მეტად ეფექტური, ხოლო მისი ნაყოფი საყოველთაოდ ცნობილი საკვები და სამკურნალწამლოა. იგივე შეიძლება ით­ქვას კუნელზე, მაყვალსა და ასკილზეც. თითოეული მათგანის დახასიათება იხილეთ ქვემოთ.
თუ თქვენი არჩევანი ცოცხალ ღობეზე შეაჩერეთ, მაშინ, პირველ რიგში, მავთულის ბადე უნდა შემოავლოთ ნაკვეთს და მერე გააშენოთ ღობისათვის გათვალისწინებული მცენარეები.

თუ სარწყავი წყალი არ გაქვთ და არც მისი შეყვანის პერსპექტივაა, ბაღის გაშენებაზე ფიქ­რიც ზედმეტია.
გთავაზობთ ნაკვეთის მოწყობის სავა­რაუდო გეგმას, მაგრამ საკუთარ ფანტაზიასაც მიეცით გა­საქანი. ნურც იმ კუ­ლტურებით დაკმაყოფილდებით, რაც გეგმაზეა მოცემული. დარგეთ თითო ძირი მაინც ის მცენარე, რომელზეც მანამდე ოცნებობდით.

გახსოვდეთ

ხეხილი დარგეთ ნაკვეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. გირჩევთ, დარგოთ ნახევრად ნაგალა (ჯუჯა) საძირეებზე დამყნილი ვაშლის ნერგები, რომელთა შორის მანძილი 4X4მ ან 3X5მ-ზეა. მთლად ნაგალა საძირეებზე დამყნილ ნერგებს შორის მანძილი უფრო მცირეა – 3X2,5 მ-ზე ან 3X3 მ-ზე. აუცილებლად დარგეთ 1 ძირი ბალი, 2 ძირი ალუბალი, 2 ძირი ქლიავი, 1 ძირი ლეღვი, 3 ძირი ატამი, 2 ძირი მსხალი – ერთმანეთისაგან არანაკლებ 3მ-ის (ჯობია, 4 მ) დაშორებით.
ღობის გაყოლებით ერთ მხარეს გააშე­ნეთ სახეივნე ვაზი – დაცილება 2-2,5 მ. ღობის მეორე მხარეს 3 ძირი თხილი – 3X3 მ-ზე (უმჯობესია 4X4-ზე). ერთი ძირი საუკეთესო ჯიშის კაკალი ისეთ ადგილას დარგეთ, რომ არც თქვენ დაგიჩრდილოთ ბაღი და არც მეზობელს.

წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)

#datashvil #drpkhakadze #sheniambebi #shenisofeli