გრეიპფრუტი

გრეიპფრუტი ძნელად ეგუება ყინვას, ამიტომაც, სხვა ციტრუსებისაგან განსხვავებით, გაცილებით თბილი გარემო ესაჭიროება. როგორც ჩანს, ამი­ტომაც მცირე რაოდენობით აშენებენ ჩვენს პირობებში. ძირითადად გრეიპფრუტის მოყვა­რულები ამერიკელები არიან – შტატებში მის პლან­ტაციებს საკმაოდ დიდი ფართობი უჭირავს.
გამორჩეულად გრე­­იპფრუტს ქალები ეტა­ნებიან. ჭარბი წო­ნის მოსაშორებლად მასზე უკეთეს სა­შუ­ა­ლებას ძნელად თუ იპოვი, თანაც არც დი­­ეტაა საჭირო. გრე­იპ­ფრუტის წვენი აუმ­­ჯო­ბესებს საჭმლისმომნელებელი სის­ტემის მოქმედებას, ხელს უწყობს ღვიძ­ლის მუ­შაობას, „წვავს“ ცხი­მებს და, შე­სა­ბამისად, წონაშიც თავისთავად იკლებენ.
გარდა ამისა, გრეიპფრუტი ათე­როს­კლე­რო­ზისგანაც და­­გი­ცავთ, რადგანაც სი­ს­ხლში ქოლესტერინის შემცველობას ამცი­რებს.
ერთი ცალი გრეიპფრუტი შეიცავს იმდენ C ვიტამინს, რამდენიც ადამიანს დღიურად სჭირდება; მასში შემავალი ბიოფლავონოიდები წმენდს და ამაგრებს კაპილარებსა და სისხლ­ძარღვებს. ამიტომ მისი მიღება მათთვისაც აუცი­ლებელია, ვისაც სისხლჩაქცევები აქვს და თრომბის საშიშროება ემუქრება.
ცნობისათვის: მანდარინისა და სხვა ციტრუსოვანთა ყინვაგამძლეობასა და დაავადებების მიმართ მდგრადობას მნიშვნელოვნად ამაღლებს პრეპარატი „ბიორაგი“ .
თუ იმასაც დავუმატებთ, რომ გრეიპფრუტი აფხიზლებს და ამხნევებს ორგანიზმს, ზრდის შრო­მის ნაყოფიერებას, ისღა დაგვრჩენია, ჩვენს მენიუში ხშირად ჩავრთოთ ეს ციტრუსი, ხო­ლო, თუ დასავლეთ საქართველოში ც­ხოვრობთ (განსაკუთრებით შავი­ზღვისპირეთში), თქვენს მამულ-დედულშიც ახაროთ.

გულით დაავადებულებს ურჩევენ ლიმონის წვენის მიღებას

წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)

ღვინის წარმოშობა

ვინ დააყენა პირველად ღვინო? სად გაშენდა პირველი ვენახი?

ბევრი კითხვაა პასუხგაუცემელი. მიუხედავად ამისა, ღვინო 7000 წელია ჩვენი კულტურის
განუყოფელი ნაწილია.
პირველი ვენახი
ღვინის შემთხვევით დაყენება ალბათ ყველა იმ ადგილას ხდებოდა, სადაც ერთდროულად ველური ვაზიც ხარობ­და და ადამიანთა დასახლებაც არსებობდა. გაცილებით მნი­შ­ვნელოვანი ვაზის კულტურის დამკვიდრება იყო. არ­ქე­­ოლოგებმა აღმოჩენილი წიპწების მიხედვით შეძ­ლეს, გა­­­ერ­­ჩიათ ველური და კულტურული ვაზი. კულტუ­რუ­­ლი ვა­ზის წიპ­წები კავ­კა­სი­აშია ნაპოვნი, შავი ზღვის აღ­მო­სავ­ლეთით. ისინი 7000 წლი­საა. ამ­გვა­რად, პირ­ვე­ლი ვე­ნა­ხი გა­შე­ნე­ბუ­ლი ყო­ფი­ლა დღე­ვან­დე­ლი თურქეთის, სა­ქარ­თვე­ლო­სა და სომ­ხეთს შორის ტერი­ტო­რი­აზე. ისიც უნდა აღი­ნიშ­­ნოს, რომ ამ რეგიონის ვაზის კულტუ­რისთვის ხელ­საყ­რელი კლიმატისა და რე­ლიეფის გამო, იქ ვაზი ადრე ველური სახითაც ხარობდა.
ღვინო, ცივილიზაციის უმთავ­რე­­­სი ელე­მენტი. ღვინოს მნიშვნე­ლოვანი ადგილი ეკავა ანტიკური ხანის ბერძნებისა და შემდეგ რომაელების ცხოვრებაში. ამ მიზეზით და უფრო მეტად მისი რელიგიური თუ რიტუალური დანიშნულებით გამოყენების გამო, ღვინო და­­სავ­­ლეთის ცივილიზაციის უმთავრესი ელემენტი გახდა. ან­ტი­კური საბერძნეთის პერიოდში ღვინო ჩინელებისთვისაც იყო ცნობილი, მაგრამ მას ფართოდ არ მოიხმარდნენ. ვაზის კულ­ტურა არც სპარსეთისა თუ ინდოეთის ქალაქებისთვის იყო უცხო, მაგრამ მას მათი კულტურისთვის ღრმა კვალი არ დაუჩნევია. რაც შეეხება ამერიკას, კოლუმბის აღმოჩენამდე, იმის მიუხედავად, რომ იქ ველური ვაზიც იზრდებოდა და დახვეწილი ცივილიზაციებიც არსებობდა, ღვინის კულტურის ნიშნები აღმოჩენილი არ არის.

დიონისე, ბახუსი და პირველი ქრისტიანების ღვინო
საბერძნეთი. ქრისტიანებში ღვინის გამოყენება უშუალოდ ბერძნული და რომაული რი­ტუალებიდან მომ­დინარეობს, ღვინით ზი­ა­რე­­ბას პირდაპირი კავშირი აქვს იუდა­იზ­­მთან. ყველაზე მჭიდროდ ღვინო მაინც უკავ­შირდება ღვინის ღმერთ დი­ონი­სესა და მის შესაბამის რომაულ ღვთა­ება ბა­ხუსს. ლეგენდის მიხედვით, დი­ონისემ ღვი­ნო საბერძნეთში მცირე აზიიდან, დღე­ვანდელი თურქეთიდან, შეიტანა. ზე­ვ­­სის შვილს ორმაგი ბუნება ჰქონდა, ადა­მიანური და ღვთიური (მითი საკმაოდ ბუნ­დოვანია, ყოველ შემთხვევაში, ჩვენთვის). რო­გორც ადამიანს, მას დედა ჩვეულებრივი მო­კ­ვდავი ჰყავდა, სემელე. იგი ვაზი იყო, ხოლო ღვი­ნო კი მისი სისხლი.
რომის იმპერია. რომაელებმა ბერძნული ღმერთები თავის ღმერთებთან გააიგივეს. ამგვარად, დიონისე ბახუსი გახდა (ეს სახელი მას მცირე აზიაში, ლიდიის ბერძნულ ქალაქებში დაერქვა). ბახუსი ღმერთისგან მხსნელად იქცა. მისი კულტი ძალიან პოპულარული გახდა ქალებში, მონებსა და ღარიბებში. იმპერატორები შეეცადნენ ბახუსთან დაკავშირებული რიტუალების აკრძალვას, თუმცა, ამაოდ. ქრისტიანობამ, რომლის განვითარების გზაც განუყოფელია რომის იმპერიისგან, ბახუსთან დაკავშირებული ბევრი სიმბოლო და რიტუალი გაითავისა და პირველ ხანებში იმავე კატეგორიის ხალხს იზიდავდა. ევქარისტიას ქრისტიანობის ჩასახვისთანავე უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა _ ზიარების ღვინო ისევე აუცილებელი იყო ქრისტიანთა შეკრებისთვის, როგორც ღვთისმსახური. ამ სასიცოცხლო მნიშვნელობის გამო, რომელიც ღვინოს რელიგიურ ცხოვრებაში ეკავა, იგი არსებობას ბარბაროსული შემოსევების იმ მძიმე პერიოდშიც აგრძელებდა, რომელიც რომის იმპერიის დაცემას მოჰყვა.
ჩრდილოეთ ევროპის დაპყრობა
ღვინო ხმელთაშუა ზღვის ტერიტორიის მოსახლეობის ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი იყო. ალპების ჩრდილოეთით, სასტიკი შემოსევების დროს, მკვიდრი მოსახლეობის საქმიანობა – მევენახეობა – ჩაკვდა. მხოლოდ ეკლესიას, რომელსაც ღვინო სჭირდებოდა, შესწევდა უნარი, არ შეეწყვიტა ღვინის წარმოება. როდესაც ევროპამ ეს არეული პერიოდი გადალახა, ზვრები მხოლოდ მონასტრებისა და ტაძრების გარშემო იყო შემორჩენილი.
ბერები და ღვინო. ბერები მხოლოდ ღვინის დაყენებით არ იყვნენ დაკავებულნი. მათ მისი ხარისხიც გააუმჯობესეს. შუა საუკუნეებში ბურგუნდიის ცისტერციანელებმა პირველებ­მა შეისწავლეს კოტ-დ’ორის ნიადაგი, საუკეთესო ნერგების სელექციის შედეგად გადააკეთეს ვენახები, ატარებდნენ ცდებს ვაზის სიმაღლეზე, არჩევდნენ ადგილებს, სადაც არ იყო ყინვა და ყურძენი ყველაზე უკეთ მწიფდებოდა. საუკეთესო ვენახები მათ გალავნებით (ჩლოს) შემოსაზღვრეს: ამ მევენახე ბერების გამჭრიახობის დასტურად მარტო ამ გადარჩენილი შემოღობილების სახელები კმარა (ჩლოს Vოუგეოტ, ჩლოს დეს Pუცელლეს). კლოსტერ ებერბახის ცისტერციანელებიც იმავეს აკეთებდნენ რაინჰაუში, რომელიც დღეს გერმანიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მეღვინეობის რეგიონია (იხ. ნაწ. II). მთელი ამ ძალისხმევის მიზანი არა მხოლოდ წირვისთვის განკუთვნილი ღვინის დამზადება იყო, არამედ მისი გაყიდვაც. ამგვარად, შუა საუკუნეებში ბერებმა მთავარი როლი შეასრულეს ღვინით ვაჭრობის განვითარებაში.

ვაჭრობა
როდესაც ცხოვრება მშვიდობიან კალაპოტს დაუბრუნდა, ვენახების რაოდენობა გაიზარდა და ვაჭრობა განახლდა, თუმცა ღვინოს არასდროს დაუკარგავს თავისი გაცვლითი ღირებულება: ადრეულ შუა საუკუნეებში (დაახლოებით V საუკუნიდან X საუკუნემდე), დასავლეთის ზღვებს მეკობრეები სერავდნენ, სავაჭრო გემები მალულად ტოვებდნენ ბორდოსა თუ რაინის შესართავს და დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიისკენ მიემართებოდნენ, ხან უფრო ჩრდილოეთითაც. უბრალო ბარბაროს მეთაურსაც კი დღესასწაულებზე უხვად უნდა ჰქონოდა ღვინო; ყველაზე მიყ­რუებულ ადგილებშიც კი დიდი იყო ღვინოზე მოთხოვნა.
ვაჭრობის ამგვარი აღორძინებით ღვინის დიდი ფლოტები გაჩნდა: ასობით ხომალდი მიემართებოდა ლონდონისკენ ან ჰანზის ნავსადგურებისკენ. მნიშვნელოვან სავაჭრო გზებად მდინარეები გადაიქცა – ღვინით სავსე კასრები მძიმე იყო და დიდ ადგილს იკავებდა, გემებით ტრანსპორტირება საუკეთესო საშუალებად ითვლებოდა.

#datashvil #drpkhakadze #sheniambebi #shenisofeli