ხულოს მუნიციპალიტეტის მერი ვახტანგ ბერიძე, სოფელ ქედლებში სათხილამურო ბაზაზე არსებულ მდგომარეობას გაეცნო.
ბაზაზე მოწყობილია ბიგელის ტიპის საბაგირო, სპორტსმენები უზრუნველყოფილი არიან სათხილამურო სამოსით და აღჭურვილობით.
კურორტი კვერეთი – სამკურნალოდ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოდიოდნენ
კიდევ ერთი მიტოვებული კურორტი კვერეთი.
კურორტი კვერეთი ჯერ კიდევ XX საუკუნიდან ყოფილა ცნობილი. აქ სამკურნალოდ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოდიოდნენ, პირველი სანატორიუმის მშენებლობა კი მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ დაწყებულა.
კვერეთის გოგირდის წყლები კუჭ-ნაწლავის, ნერვული სისტემისა და სახსრების სხვადასხვა დაავადების მკურნალია. აქაური გოგირდის წყალი, დალევის გარდა, აბაზანებისთვისაც უნიკალურია. როგორც ადგილობრივები ამბობენ, კვერეთის გოგირდის წყლებს, სამკურნალოს გარდა, გამაახალგაზრდავებელი ეფექტიც აქვს.კიდევ ერთი მიტოვებული კურორტი კვერეთი.
კურორტი კვერეთი ჯერ კიდევ XX საუკუნიდან ყოფილა ცნობილი. აქ სამკურნალოდ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოდიოდნენ, პირველი სანატორიუმის მშენებლობა კი მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ დაწყებულა.
კვერეთის გოგირდის წყლები კუჭ-ნაწლავის, ნერვული სისტემისა და სახსრების სხვადასხვა დაავადების მკურნალია. აქაური გოგირდის წყალი, დალევის გარდა, აბაზანებისთვისაც უნიკალურია. როგორც ადგილობრივები ამბობენ, კვერეთის გოგირდის წყლებს, სამკურნალოს გარდა, გამაახალგაზრდავებელი ეფექტიც აქვს.
ნია ხარაძესაუბარი კლიმატის ცვლილებაზე ახალგაზრდებთან საქართველოში
საუბარი კლიმატის ცვლილებაზე ახალგაზრდებთან საქართველოში
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
ფერმერი ჯამში 28 ჰექტარზე ფლობს ატმის, ვაშლატამას, გარგარისა და ქლიავის ბაღებს. წელს ფერმერი 250 ტონა მოსავალს ელოდება
გარემოსა დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი სოფელ გურჯაანში, ფერმერ ნიკოლოზ გეთიაშვილის ბაღში ვაშლატამას მოსავლის აღების პროცესს ადგილზე გაეცნო.
სამინისტროს ინფორმაციით, ნიკოლოზ გეთიაშვილმა მეურნეობა სოფლის განვითარების სააგენტოს ფინანსური ხელშეწყობით განავითარა. პროგრამის „დანერგე მომავალი“ თანადაფინანსება დაახლოებით 20,000 ლარია, ხოლო შეღავათიანი აგროკრედიტი 240,000 ლარს აჭარბებს. ფერმერი ჯამში 28 ჰექტარზე ფლობს ატმის, ვაშლატამას, გარგარისა და ქლიავის ბაღებს. წელს ფერმერი 250 ტონა მოსავალს ელოდება.
მინისტრმა ფერმერისგან წარმოების პროცესებთან დაკავშირებით არსებულ საჭიროებებზე მოისმინა ინფორმაცია. აღინიშნა, რომ სახელმწიფოს მხრიდან ბაღების გაშენების, ასევე სამაცივრე მეურნეობების და გადამმუშავებელი სიმძლავრეების შექმნის მხარდაჭერამ წარმოება გაზარდა, რაც პროპორციულად აისახა მოსახლეობის შემოსავლებზე.
პროგრამის „დანერგე მომავალი“ ფარგლებში, ატმის და ვაშლატამას ახალი ბაღების გაშენება საქართველოს მასშტაბით 300 ჰექტარზე მეტ ფართობზე დაფინანსდა, ინვესტიციის ოდენობა 4,3 მლნ ლარზე მეტია, სოფლის განვითარების სააგენტოს თანადაფინანსება 1,7 მლნ ლარს შეადგენს.
მინისტრთან ერთად, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე კახა კაკაბაძე, სახელმწიფო რწმუნებული კახეთის მხარეში გიორგი ალადაშვილი, სურსათის ეროვნული სააგენტოს უფროსი ზურაბ ჩეკურაშვილი და ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლები იმყოფებოდნენ.
საქართველო ხორბლის მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. აქ მოყვანილი თოთხმეტი სახეობიდან, ხუთი თავად საქართველოდან არის წარმოშობილი. თუმცა, თუ არ მივიღებთ საჭირო ზომებს, ეს ცოცხალი მემკვიდრეობა სამუდამოდ გაქრება
საქართველოს მინდვრებიდან ნორვეგიაში, სვალბარდის გლობალურ სათესლე საცავამდე – ფერმერები და მეცნიერები ერთიანდებიან, სათესლე ჯიშებისა და მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად.
საქართველო ხორბლის მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. აქ მოყვანილი თოთხმეტი სახეობიდან, ხუთი თავად საქართველოდან არის წარმოშობილი. თუმცა, თუ არ მივიღებთ საჭირო ზომებს, ეს ცოცხალი მემკვიდრეობა სამუდამოდ გაქრება.
ადგილობრივი ჯიშები ქართველ ფერმერებსთვის მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი უკეთესად ხარობენ საკუთარ წარმოშობის ადგილებში, სადაც თაობების განმავლობაში გარემო პირობებს მოერგნენ. მაგალითად, ქართული ხორბლის ჯიშები უფრო მდგრადია სოკოვანი დაავადებების მიმართ და უფრო პროდუქტიული – სხვა ჯიშებთან შედარებით.
FAO-სა და სარგებლის გაზიარების ფონდის (BSF) საშუალებით, ამ უძველესი ჯიშების მოგზაურობა საქართველოს ფარგლებს გასცდა. 200-ზე მეტი ნიმუში, მათ შორის ლაგოდეხის გრძელთავთავა და დოლის პური, რომლებიც ნათიასა და შოთას მინდვრებზე მოიძებნა, გაემგზავრა შორეული ქართული მთის სოფლიდან არქტიკის წრეზე, სადაც მსოფლიოს უდიდესი სათესლე საცავი მდებარეობს.
სვალბარდის გლობალური სათესლე საცავი მდებარეობს ნორვეგიის უკიდურეს ჩრდილოეთში, დედაქალაქ ოსლოდან დაახლოებით 2 000 კილომეტრში. საცავში მუდმივად -18°C ტემპერატურაა, რაც თესლის ხანგრძლივ სიცოცხლეს უზრუნველყოფს. აქ ინახება მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან შეგროვებული თესლის დუბლიკატები, რაც გლობალური სურსათის მომავლის გარანტიაა.
ფოტოები: სინდი კოტე-ანდრეეტი, თომას ნიკოლონი, მაიკლ მეიორი
From fields in Georgia to the Global Seed Vault in Svalbard, Norway -Farmers and scientists unite to keep seed varieties safe and food heritage alive.
Georgia is home to remarkable wheat diversity. Of the fourteen wheat species grown in the country, five originated from Georgia itself. Yet, without action, this living heritage risks being lost forever.
Local varieties are important to Georgian farmers because they generally perform better in their place of origin, having adapted to specific conditions through generations of cultivation. For instance, native Georgian wheat varieties have higher resistance to fungal diseases and higher productivity than other varieties.
With the support from FAO and Benefit-sharing Fund (BSF), the journey of these ancient seeds didn’t end in Georgian soil. More than 200 samples of seeds of traditional Georgian varieties, such as Lagoedkhis Gdzeltavtava and Dolis Puri, the two local wheat varieties found on Natia and Shota’s fields, traveled from the remote Georgian mountain villages to the Arctic Circle, where the world’s largest seed reserve is based.
Located in northernmost Norway, about 2 000 kilometres north of the country’s capital, Oslo, the Svalbard Global Seed Vault maintains a constant temperature of -18°C to ensure long-term seed viability. This Vault holds seed duplicates from around the globe, safeguarding the world’s future food supply.
Cindy Côté-Andreetti, Thomas Nicolon, Michael Major
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
გრეიპფრუტის წვენი აუმჯობესებს საჭმლისმომნელებელი სისტემის მოქმედებას, ხელს უწყობს ღვიძლის მუშაობას, „წვავს“ ცხიმებს და, შესაბამისად, წონაშიც თავისთავად იკლებენ
გრეიპფრუტი
გრეიპფრუტი ძნელად ეგუება ყინვას, ამიტომაც, სხვა ციტრუსებისაგან განსხვავებით, გაცილებით თბილი გარემო ესაჭიროება. როგორც ჩანს, ამიტომაც მცირე რაოდენობით აშენებენ ჩვენს პირობებში. ძირითადად გრეიპფრუტის მოყვარულები ამერიკელები არიან – შტატებში მის პლანტაციებს საკმაოდ დიდი ფართობი უჭირავს.
გამორჩეულად გრეიპფრუტს ქალები ეტანებიან. ჭარბი წონის მოსაშორებლად მასზე უკეთეს საშუალებას ძნელად თუ იპოვი, თანაც არც დიეტაა საჭირო. გრეიპფრუტის წვენი აუმჯობესებს საჭმლისმომნელებელი სისტემის მოქმედებას, ხელს უწყობს ღვიძლის მუშაობას, „წვავს“ ცხიმებს და, შესაბამისად, წონაშიც თავისთავად იკლებენ.
გარდა ამისა, გრეიპფრუტი ათეროსკლეროზისგანაც დაგიცავთ, რადგანაც სისხლში ქოლესტერინის შემცველობას ამცირებს.
ერთი ცალი გრეიპფრუტი შეიცავს იმდენ C ვიტამინს, რამდენიც ადამიანს დღიურად სჭირდება; მასში შემავალი ბიოფლავონოიდები წმენდს და ამაგრებს კაპილარებსა და სისხლძარღვებს. ამიტომ მისი მიღება მათთვისაც აუცილებელია, ვისაც სისხლჩაქცევები აქვს და თრომბის საშიშროება ემუქრება.
ცნობისათვის: მანდარინისა და სხვა ციტრუსოვანთა ყინვაგამძლეობასა და დაავადებების მიმართ მდგრადობას მნიშვნელოვნად ამაღლებს პრეპარატი „ბიორაგი“ .
თუ იმასაც დავუმატებთ, რომ გრეიპფრუტი აფხიზლებს და ამხნევებს ორგანიზმს, ზრდის შრომის ნაყოფიერებას, ისღა დაგვრჩენია, ჩვენს მენიუში ხშირად ჩავრთოთ ეს ციტრუსი, ხოლო, თუ დასავლეთ საქართველოში ცხოვრობთ (განსაკუთრებით შავიზღვისპირეთში), თქვენს მამულ-დედულშიც ახაროთ.
გულით დაავადებულებს ურჩევენ ლიმონის წვენის მიღებას
წყარო: ნიკოლოზ იოსებიძე, ყველაფერი საოჯახო მეურნეობის შესახებ (გამომცემლობა პალიტრა L)
ისტორიულ შენობაში მოქცეული მარანი – სოფო ჭრებალოს ღვინის მარნის დამფუძნებელია
გაიცანი ჩვენი მასპინძელი სოფო ლეკიშვილი.
სოფო ჭრებალოს ღვინის მარნის დამფუძნებელია, რომელიც ყოველწლიურად უამრავ სტუმარს მასპინძლობს.
ისტორიულ შენობაში მოქცეული მარანი, კვების ობიექტთან ერთად, რაჭის ყველა ღირსშესანიშნაობას ერთ სივრცეში აერთიანებს.
უფრო ვრცლად, ვიდეოში თავად მოგიყვებათ 
ვინ დააყენა პირველად ღვინო? სად გაშენდა პირველი ვენახი?
ღვინის წარმოშობა
ვინ დააყენა პირველად ღვინო? სად გაშენდა პირველი ვენახი?
ბევრი კითხვაა პასუხგაუცემელი. მიუხედავად ამისა, ღვინო 7000 წელია ჩვენი კულტურის
განუყოფელი ნაწილია.
პირველი ვენახი
ღვინის შემთხვევით დაყენება ალბათ ყველა იმ ადგილას ხდებოდა, სადაც ერთდროულად ველური ვაზიც ხარობდა და ადამიანთა დასახლებაც არსებობდა. გაცილებით მნიშვნელოვანი ვაზის კულტურის დამკვიდრება იყო. არქეოლოგებმა აღმოჩენილი წიპწების მიხედვით შეძლეს, გაერჩიათ ველური და კულტურული ვაზი. კულტურული ვაზის წიპწები კავკასიაშია ნაპოვნი, შავი ზღვის აღმოსავლეთით. ისინი 7000 წლისაა. ამგვარად, პირველი ვენახი გაშენებული ყოფილა დღევანდელი თურქეთის, საქართველოსა და სომხეთს შორის ტერიტორიაზე. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ამ რეგიონის ვაზის კულტურისთვის ხელსაყრელი კლიმატისა და რელიეფის გამო, იქ ვაზი ადრე ველური სახითაც ხარობდა.
ღვინო, ცივილიზაციის უმთავრესი ელემენტი. ღვინოს მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა ანტიკური ხანის ბერძნებისა და შემდეგ რომაელების ცხოვრებაში. ამ მიზეზით და უფრო მეტად მისი რელიგიური თუ რიტუალური დანიშნულებით გამოყენების გამო, ღვინო დასავლეთის ცივილიზაციის უმთავრესი ელემენტი გახდა. ანტიკური საბერძნეთის პერიოდში ღვინო ჩინელებისთვისაც იყო ცნობილი, მაგრამ მას ფართოდ არ მოიხმარდნენ. ვაზის კულტურა არც სპარსეთისა თუ ინდოეთის ქალაქებისთვის იყო უცხო, მაგრამ მას მათი კულტურისთვის ღრმა კვალი არ დაუჩნევია. რაც შეეხება ამერიკას, კოლუმბის აღმოჩენამდე, იმის მიუხედავად, რომ იქ ველური ვაზიც იზრდებოდა და დახვეწილი ცივილიზაციებიც არსებობდა, ღვინის კულტურის ნიშნები აღმოჩენილი არ არის.
დიონისე, ბახუსი და პირველი ქრისტიანების ღვინო
საბერძნეთი. ქრისტიანებში ღვინის გამოყენება უშუალოდ ბერძნული და რომაული რიტუალებიდან მომდინარეობს, ღვინით ზიარებას პირდაპირი კავშირი აქვს იუდაიზმთან. ყველაზე მჭიდროდ ღვინო მაინც უკავშირდება ღვინის ღმერთ დიონისესა და მის შესაბამის რომაულ ღვთაება ბახუსს. ლეგენდის მიხედვით, დიონისემ ღვინო საბერძნეთში მცირე აზიიდან, დღევანდელი თურქეთიდან, შეიტანა. ზევსის შვილს ორმაგი ბუნება ჰქონდა, ადამიანური და ღვთიური (მითი საკმაოდ ბუნდოვანია, ყოველ შემთხვევაში, ჩვენთვის). როგორც ადამიანს, მას დედა ჩვეულებრივი მოკვდავი ჰყავდა, სემელე. იგი ვაზი იყო, ხოლო ღვინო კი მისი სისხლი.
რომის იმპერია. რომაელებმა ბერძნული ღმერთები თავის ღმერთებთან გააიგივეს. ამგვარად, დიონისე ბახუსი გახდა (ეს სახელი მას მცირე აზიაში, ლიდიის ბერძნულ ქალაქებში დაერქვა). ბახუსი ღმერთისგან მხსნელად იქცა. მისი კულტი ძალიან პოპულარული გახდა ქალებში, მონებსა და ღარიბებში. იმპერატორები შეეცადნენ ბახუსთან დაკავშირებული რიტუალების აკრძალვას, თუმცა, ამაოდ. ქრისტიანობამ, რომლის განვითარების გზაც განუყოფელია რომის იმპერიისგან, ბახუსთან დაკავშირებული ბევრი სიმბოლო და რიტუალი გაითავისა და პირველ ხანებში იმავე კატეგორიის ხალხს იზიდავდა. ევქარისტიას ქრისტიანობის ჩასახვისთანავე უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა _ ზიარების ღვინო ისევე აუცილებელი იყო ქრისტიანთა შეკრებისთვის, როგორც ღვთისმსახური. ამ სასიცოცხლო მნიშვნელობის გამო, რომელიც ღვინოს რელიგიურ ცხოვრებაში ეკავა, იგი არსებობას ბარბაროსული შემოსევების იმ მძიმე პერიოდშიც აგრძელებდა, რომელიც რომის იმპერიის დაცემას მოჰყვა.
ჩრდილოეთ ევროპის დაპყრობა
ღვინო ხმელთაშუა ზღვის ტერიტორიის მოსახლეობის ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი იყო. ალპების ჩრდილოეთით, სასტიკი შემოსევების დროს, მკვიდრი მოსახლეობის საქმიანობა – მევენახეობა – ჩაკვდა. მხოლოდ ეკლესიას, რომელსაც ღვინო სჭირდებოდა, შესწევდა უნარი, არ შეეწყვიტა ღვინის წარმოება. როდესაც ევროპამ ეს არეული პერიოდი გადალახა, ზვრები მხოლოდ მონასტრებისა და ტაძრების გარშემო იყო შემორჩენილი.
ბერები და ღვინო. ბერები მხოლოდ ღვინის დაყენებით არ იყვნენ დაკავებულნი. მათ მისი ხარისხიც გააუმჯობესეს. შუა საუკუნეებში ბურგუნდიის ცისტერციანელებმა პირველებმა შეისწავლეს კოტ-დ’ორის ნიადაგი, საუკეთესო ნერგების სელექციის შედეგად გადააკეთეს ვენახები, ატარებდნენ ცდებს ვაზის სიმაღლეზე, არჩევდნენ ადგილებს, სადაც არ იყო ყინვა და ყურძენი ყველაზე უკეთ მწიფდებოდა. საუკეთესო ვენახები მათ გალავნებით (ჩლოს) შემოსაზღვრეს: ამ მევენახე ბერების გამჭრიახობის დასტურად მარტო ამ გადარჩენილი შემოღობილების სახელები კმარა (ჩლოს Vოუგეოტ, ჩლოს დეს Pუცელლეს). კლოსტერ ებერბახის ცისტერციანელებიც იმავეს აკეთებდნენ რაინჰაუში, რომელიც დღეს გერმანიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მეღვინეობის რეგიონია (იხ. ნაწ. II). მთელი ამ ძალისხმევის მიზანი არა მხოლოდ წირვისთვის განკუთვნილი ღვინის დამზადება იყო, არამედ მისი გაყიდვაც. ამგვარად, შუა საუკუნეებში ბერებმა მთავარი როლი შეასრულეს ღვინით ვაჭრობის განვითარებაში.
ვაჭრობა
როდესაც ცხოვრება მშვიდობიან კალაპოტს დაუბრუნდა, ვენახების რაოდენობა გაიზარდა და ვაჭრობა განახლდა, თუმცა ღვინოს არასდროს დაუკარგავს თავისი გაცვლითი ღირებულება: ადრეულ შუა საუკუნეებში (დაახლოებით V საუკუნიდან X საუკუნემდე), დასავლეთის ზღვებს მეკობრეები სერავდნენ, სავაჭრო გემები მალულად ტოვებდნენ ბორდოსა თუ რაინის შესართავს და დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიისკენ მიემართებოდნენ, ხან უფრო ჩრდილოეთითაც. უბრალო ბარბაროს მეთაურსაც კი დღესასწაულებზე უხვად უნდა ჰქონოდა ღვინო; ყველაზე მიყრუებულ ადგილებშიც კი დიდი იყო ღვინოზე მოთხოვნა.
ვაჭრობის ამგვარი აღორძინებით ღვინის დიდი ფლოტები გაჩნდა: ასობით ხომალდი მიემართებოდა ლონდონისკენ ან ჰანზის ნავსადგურებისკენ. მნიშვნელოვან სავაჭრო გზებად მდინარეები გადაიქცა – ღვინით სავსე კასრები მძიმე იყო და დიდ ადგილს იკავებდა, გემებით ტრანსპორტირება საუკეთესო საშუალებად ითვლებოდა.
რაპანას კვლევა მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯია
საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გარემოს ეროვნული სააგენტო გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციასთან (FAO) თანამშრომლობის ფარგლებში, საქართველოს საზღვაო სივრცეში რაპანას პოპულაციის მდგომარეობის შეფასების მიზნით, მასშტაბურ კვლევებს აგრძელებს. ინფორმაციას გარემოს ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.
„ხმელთაშუა ზღვის მეთევზეობის გენერალური კომისიის (GFCM) შეფასებით, რაპანა წარმოადგენს შავი ზღვის პრიორიტეტულ სახეობას, ამიტომ საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში მისი საფუძვლიანი შესწავლა ძალიან მნიშვნელოვანია.
კვლევები შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროს გონიო-ანაკლიის აკვატორიაში ეტაპობრივად ტარდება. ნიმუშების აღება წინასწარ შერჩეულ 23 საზღვაო სადგურზე მოხდა.
აღნიშნულ კვლევებში გამოყენებულია თანამედროვე სტანდარტების ხელსაწყო, რომელიც სააგენტოს მეთევზეობის, აკვაკულტურისა და წყლის ბიომრავალფეროვნების დეპარტამენტს გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციამ (FAO) გადასცა.
რაპანა მოთხოვნადი პროდუქტია და მის რეალიზაცია მსოფლიო მასშტაბით ხორციელდება. რაპანას კვლევა მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯია. კვლევის საფუძველზე შეგროვდება ინფორმაცია შავი ზღვის რაპანას პოპულაციის მარაგების, მათი გავრცელების, რიცხოვნობის, ზომა-ასაკობრივი სტრუქტურის შესახებ.
აღნიშნული კვლევები ხელს შეუწყობს საქართველოში რაპანას რესურსების მარაგების შეფასებას და სარეწაო პერსპექტივების განსაზღვრას“, – აღნიშნულია სააგენტოს ინფორმაციაში.
