სოფლის მშვიდი საღამოს შემდეგ, როცა ნათესები ისვენებენ, ზოგჯერ მეუღლე ან შვილიც კი უცნობ საიტებს ათვალიერებს. თუმცა ასეთი ღამის “გართობა” შეიძლება გაცილებით ძვირი დაგიჯდეთ, ვიდრე გგონიათ.
კიბერუსაფრთხოების სპეციალისტების თქმით, ყალბი პორნოსაიტები ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული გზაა სოფლის კომპიუტერებში მავნე პროგრამების შესატანად. როგორც სოფლის ცხოვრებაში კარგად ვიცით, ყველაფერი თავის ფასს ითხოვს — ასეა ეს “უფასო” გართობაც.
1. ყალბი განახლების ხრიკი — მოულოდნელი საფრთხე
ხშირად ჰაკერები ცნობილი საიტების ასლებს ქმნიან. მოტყუების შემდეგ ეკრანზე ყალბი Windows-ის განახლების ფანჯარა ჩნდება. სოფლის ადამიანისთვის ეს ისე ბუნებრივად გამოიყურება, როგორც დილას ეზოში საუზმე.
2. Windows + R კომბინაციით მოტყუება
პირველ ეტაპზე გთხოვენ, Windows და R ღილაკები ერთად დააჭიროთ. შემდეგ იხსნება დიალოგური ფანჯარა, სადაც მავნე ბრძანება ავტომატურად ჩნდება. ეს ისეთივე რთული შესამჩნევია, როგორც ღამით ცხვრის დაცვა მგლისგან.
3. CTRL+V — საბედისწერო ნაბიჯი
შემდეგი ნაბიჯია CTRL+V ღილაკების დაჭერა. ამ მოქმედებით მავნე ბრძანება კომპიუტერში გადადის. სოფლის კომპიუტერების დაცვა ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც შინაური ცხოველების ჯანმრთელობა.
4. Enter — საბოლოო შეცდომა
Enter ღილაკზე დაჭერით ყველაფერი სრულდება. ამით ჰაკერი იღებს კონტროლს და მავნე კოდი იწყებს მუშაობას. ეს ისეთივე სახიფათოა, როგორც ტრაქტორის უკონტროლოდ დაქანება ფერდობზე.
5. მავნე პროგრამების ჩადგმა
თუ თავდასხმა წარმატებულია, კომპიუტერში იტვირთება ისეთი მავნე პროგრამები, როგორიცაა Rhadamanthys, Vidar, RedLine ან Amadey. ისინი ჩუმად მუშაობენ და რთული შესამჩნევია, როგორც ღამის ქურდები ბაღში.
6. პირადი მონაცემების ქურდობა
ამ პროგრამების საშუალებით ჰაკერები იღებენ წვდომას პაროლებზე, საბანკო მონაცემებზე, აგრარული სუბსიდიების ინფორმაციაზეც კი. თქვენი კომპიუტერი მათთვის ღია კარად იქცევა.
7. F11 — გადარჩენის გზა
თუ შემთხვევით ასეთ მოტყუებაში გაებით, F11 ღილაკზე დაჭერით შეგიძლიათ ყველა ფანჯარა დახუროთ და მავნე პროგრამის დაყენება შეაჩეროთ. ეს შეიძლება გადამწყვეტი იყოს, როგორც შიმშილის დროს ნაპოვნი პური.
8. კომპიუტერული წიგნიერების მნიშვნელობა სოფელში
საქართველოს რეგიონებში მცხოვრები ოჯახებისთვის ასეთი საფრთხეები განსაკუთრებით სერიოზულია. სოფლის კლინიკებთან ონლაინ დაკავშირებისასაც უსაფრთხოების წესების დაცვა აუცილებელია. ტექნოლოგიური წიგნიერების გარეშე მნიშვნელოვანი ინფორმაცია შეიძლება დაიკარგოს.
9. ეკონომიკური ზიანი აგრარული ოჯახებისთვის
საქსტატის მიხედვით, სოფლის მეურნეობა ქვეყნის მოსახლეობის დიდი ნაწილის შემოსავლის წყაროა. ციფრული უსაფრთხოების ნაკლებობამ შეიძლება ოჯახს სერიოზული ფინანსური ზიანი მიაყენოს. ეს ისეთივე მძიმეა, როგორც მოსავლის დაკარგვა.
მთავარი გასათვალისწინებელი საკითხები
- არასდროს დააჭიროთ Windows+R კომბინაციას უცნობი საიტების მითითებით
- ყოველთვის გამოიყენეთ F11 ღილაკი საეჭვო ფანჯრების დასახურად
- უსაფრთხოების წესების ცოდნა ოჯახის ყველა წევრისთვის აუცილებელია
ხშირად დასმული კითხვები
რა ვქნათ, თუ უკვე დავაჭირეთ მავნე ბმულს? დაუყოვნებლივ დააჭირეთ F11 ღილაკს ყველა ფანჯრის დასახურად და არ შეასრულოთ შემდგომი ინსტრუქციები.
როგორ ავიცილოთ თავიდან ასეთი საფრთხეები? ნუ შედიხართ საეჭვო საიტებზე, განაახლეთ ანტივირუსი და დაიცავით უსაფრთხო ინტერნეტ ნავიგაციის წესები.
წყარო: shenisofeli.ge — სარედაქციო მასალა
