უკრაინელი შეფ-მზარეული ევგენი კლოპოტენკო მომხმარებლებს ურჩევს, როგორ შეინახონ ხორცი და ბოსტნეული უსაფრთხოდ მაშინ, როცა ელექტროენერგიის ხანგრძლივი გათიშვის გამო მაცივარი აღარ მუშაობს, და როგორ შეიძლება მარტივი მარილისა და ძმრის ხსნარებმა პროდუქტის გაფუჭება რამდენიმე დღით ან კვირითაც კი შეაფერხოს.
მოვლენების აღწერა
უკრაინელმა რესტორატორმა და შეფ-მზარეულმა ევგენი კლოპოტენკომ სოციალურ ქსელში გააზიარა პრაქტიკული ინსტრუქცია, რომელიც ეხება საკვების შენახვას ელექტროენერგიის გათიშვის პირობებში. მისი თქმით, როდესაც მაცივარი ვერ მუშაობს, ყველაზე დიდი საფრთხე სწრაფად ფუჭებადი პროდუქტების — განსაკუთრებით ხორცისა და ბოსტნეულის — დაზიანებაა.
შეფ-მზარეულის რეკომენდაცია ეფუძნება მარტივ ბუნებრივ მეთოდებს, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას სახლში, სპეციალური აღჭურვილობის გარეშე.
კონტექსტი და ფონი
ელექტროენერგიის ხანგრძლივი გათიშვები განსაკუთრებით პრობლემურია ისეთ რეგიონებში, სადაც ინფრასტრუქტურა ხშირად დაზიანებულია ან ენერგომომარაგება არასტაბილურია. ასეთ პირობებში მოსახლეობა ყოველდღიურად დგას საკვების გაფუჭების, მოწამვლისა და ეკონომიკური დანაკარგის რისკის წინაშე.
სურსათის უსაფრთხოება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან არასათანადოდ შენახული ხორცი და ბოსტნეული შეიძლება გახდეს ბაქტერიული ინფექციების წყარო, მათ შორის სალმონელოზისა და სხვა საკვებით გადაცემადი დაავადებების.
დეტალები და ფაქტები
კლოპოტენკოს თქმით, ხორცის შესანახად შესაძლებელია გამოიყენოთ მარილიანი წყლის მარტივი ხსნარი.
ხორცის შენახვის მეთოდი
შეფ-მზარეული გვირჩევს:
- მოამზადოთ წყლისა და დაახლოებით 30 გრამი მარილის ხსნარი
- ამ ხსნარში მოათავსოთ ქათმის ხორცი
- ასეთ პირობებში ხორცი შესაძლოა უსაფრთხოდ შეინახოთ 2–3 დღის განმავლობაში
მისი განმარტებით, მარილი ბუნებრივი კონსერვანტია, რომელიც:
- ამკვრივებს ხორცს
- აუმჯობესებს გემოს
- ახანგრძლივებს შენახვის ვადას
კლოპოტენკოს თქმით, თუ ელექტროენერგია მხოლოდ რამდენიმე საათით მოდის დღეში, ასეთი მსუბუქი დამარილება საკმარისი შეიძლება იყოს ხორცის გაფუჭების თავიდან ასაცილებლად.
ბოსტნეულის შენახვის რეკომენდაცია
ბოსტნეულის უფრო ხანგრძლივად შესანახად შეფ-მზარეული გვთავაზობს:
- ცხელი წყლის
- ძმრის
- მარილის
- ნაზავის გამოყენებას.
მისი თქმით, ამ ხსნარით დაფარული პროდუქტები, მაგალითად:
- კიტრი
- წიწაკა
შეიძლება გემოსა და სტრუქტურას 3–4 კვირის განმავლობაში ინარჩუნებდნენ.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
საკვების კონსერვაციის მეთოდები, როგორიცაა მარილიანი ან ძმრიანი ხსნარები, ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა ქვეყანაში საუკუნეების განმავლობაში. საერთაშორისო სურსათის უსაფრთხოების ორგანიზაციები, მათ შორის WHO და FAO, ხაზს უსვამენ, რომ ელექტროენერგიის გათიშვის დროს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სწრაფად ფუჭებადი პროდუქტების სწორად მართვა, რადგან ტემპერატურის ზრდა ბაქტერიების გამრავლების პროცესს აჩქარებს [1], [2].
მსგავსი რჩევები ხშირად ქვეყნდება საგანგებო სიტუაციების მართვის ინსტიტუტების მიერაც, განსაკუთრებით ბუნებრივი კატასტროფებისა და ენერგოკრიზისების დროს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოშიც, განსაკუთრებით რეგიონებში, ზოგჯერ ფიქსირდება ელექტროენერგიის ხანმოკლე ან ხანგრძლივი გათიშვები, რაც მოსახლეობისთვის სურსათის უსაფრთხოების გამოწვევას ქმნის.
ასეთ შემთხვევებში პრაქტიკული ცოდნა საკვების სწორად შენახვის შესახებ მნიშვნელოვანია, რათა შემცირდეს როგორც ჯანმრთელობის რისკები, ისე ფინანსური დანაკარგი. მსგავსი თემების გაშუქება საინფორმაციო სივრცეში, მათ შორის https://www.sheniambebi.ge-ზე, ხელს უწყობს მოსახლეობის ინფორმირებულობას.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
ევგენი კლოპოტენკოს რეკომენდაციები წარმოადგენს მარტივ, ხელმისაწვდომ მეთოდებს, რომლებიც შესაძლოა გამოსადეგი იყოს ელექტროენერგიის გათიშვის პირობებში საკვების გაფუჭების რისკის შესამცირებლად. მარილი და ძმარი, როგორც ბუნებრივი კონსერვანტები, ისტორიულად გამოიყენებოდა პროდუქტის შენახვის გასახანგრძლივებლად, თუმცა სურსათის უსაფრთხოების სპეციალისტები კვლავ ხაზს უსვამენ, რომ ხორცისა და სხვა მალფუჭებადი პროდუქტების შენახვისას აუცილებელია მაქსიმალური სიფრთხილე.
წყაროები
- World Health Organization. Food safety and foodborne diseases. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/food-safety
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. Food safety in emergencies. Available from: https://www.fao.org/food-safety/en/
