საქართველოდან თხილისა და ვაშლის ექსპორტმა 2025 წლის 1 აგვისტოდან 2026 წლის 13 იანვრის ჩათვლით მნიშვნელოვანი ზრდა აჩვენა, როგორც მოცულობის, ისე ღირებულების მიხედვით.
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, აღნიშნულ პერიოდში ექსპორტზე გავიდა ათიათასობით ტონა პროდუქცია, რაც ზრდის საქართველოს აგროსასურსათო სექტორის როლს საგარეო ვაჭრობაში და ხაზს უსვამს ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალს.
მოვლენების აღწერა
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ოფიციალური მონაცემებით, 2025 წლის 1 აგვისტოდან 2026 წლის 13 იანვრის ჩათვლით საქართველოდან ექსპორტირებულია 11.7 ათასი ტონა თხილი, რომლის საერთო ღირებულებამ 117.4 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ექსპორტირებული თხილის რაოდენობა 171.4 ტონით გაიზარდა, ხოლო მიღებული შემოსავალი 48.8 მილიონი აშშ დოლარით, ანუ 71 პროცენტით.
ამავე პერიოდში საქართველოდან ექსპორტირებულია 10.0 ათასი ტონა ვაშლი, რომლის საერთო ღირებულებამ 7.3 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. სამინისტროს მონაცემებით, ვაშლის ექსპორტის მოცულობა წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 28 პროცენტით, ხოლო ღირებულება 47 პროცენტით გაიზარდა.
კონტექსტი და ფონი
თხილი და ვაშლი საქართველოსთვის ტრადიციული საექსპორტო აგროპროდუქტებია, რომელთა წარმოებასა და რეალიზაციაში ათასობით ფერმერია ჩართული. ბოლო წლებში სახელმწიფოსა და კერძო სექტორის მიერ განხორციელებული პროგრამები, მათ შორის წარმოების ხარისხის გაუმჯობესება და საექსპორტო ბაზრებზე ხელმისაწვდომობის გაფართოება, ექსპორტის ზრდის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან წინაპირობად განიხილება.
საერთაშორისო ბაზრებზე ფასების ზრდამ და მოთხოვნის მატებამ ასევე მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საექსპორტო შემოსავლების ზრდაში. აღნიშნული ტენდენციები აჩვენებს, რომ ქართული აგროპროდუქცია კონკურენტუნარიანია როგორც ევროპის, ისე მეზობელი რეგიონების ბაზრებზე.
დეტალები და ფაქტები
სამინისტროს ინფორმაციით, 1 კილოგრამი თხილის საშუალო საექსპორტო ფასმა 10.06 აშშ დოლარი შეადგინა, რაც გასული წლის ანალოგიურ მაჩვენებელს 69 პროცენტით აღემატება. თხილის ძირითადი საექსპორტო მიმართულება არის იტალია, სადაც გაიგზავნა 3.7 ათასი ტონა პროდუქცია. მას მოსდევს ესპანეთი 1.3 ათასი ტონით, გერმანია 786.3 ტონით და საფრანგეთი 617.6 ტონით.
გარდა ამისა, ქართული თხილი ექსპორტირებულია სირია-ში, სომხეთი-ში, საბერძნეთი-ში, რუსეთი-ში, ჩეხეთი-ში და პოლონეთი-ში.
ვაშლის ექსპორტის შემთხვევაში, 1 კილოგრამის საშუალო საექსპორტო ფასმა 0.73 აშშ დოლარი შეადგინა, რაც გასული წლის შესაბამის მაჩვენებელს 15 პროცენტით აღემატება. ვაშლის ძირითადი საექსპორტო ქვეყანა არის რუსეთი, სადაც ექსპორტირებულია 9 197 ტონა პროდუქცია. ასევე, 540 ტონა ვაშლი გავიდა თურქეთი-ში, 150 ტონა — ბელარუსი-ში, 83 ტონა — სომხეთი-ში და 21 ტონა — ერაყი-ში.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
საერთაშორისო ბაზრებზე თხილისა და ვაშლის ფასების ზრდა ბოლო წლებში არაერთ ქვეყანაში დაფიქსირდა, რაც ნაწილობრივ უკავშირდება კლიმატურ ფაქტორებსა და მიწოდების შემცირებას რიგ მწარმოებელ რეგიონებში. ამ ფონზე, საქართველოს პროდუქციის ზრდადი ექსპორტი რეგიონულ ბაზრებზე კონკურენტუნარიანობის შენარჩუნებაზე მიუთითებს. მსგავსი ტენდენციები აღინიშნება სხვა აგროპროდუქტების შემთხვევაშიც, რაც სამხრეთ კავკასიის რეგიონში სოფლის მეურნეობის ექსპორტის მნიშვნელობას ზრდის.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის თხილისა და ვაშლის ექსპორტის ზრდა ნიშნავს როგორც სოფლის მეურნეობის სექტორში დასაქმების შენარჩუნებას, ისე საგარეო სავაჭრო ბალანსზე პოზიტიურ გავლენას. აღნიშნული მონაცემები მნიშვნელოვანია აგრარული პოლიტიკის დაგეგმვისთვის და აჩვენებს იმ მიმართულებებს, სადაც დამატებითი ინვესტიციები და ინფრასტრუქტურული განვითარება შეიძლება ეფექტიანი იყოს. მსგავსი ეკონომიკური ტენდენციების გაშუქება და ანალიზი რეგულარულად ხდება პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge, სადაც საზოგადოებას გადამოწმებული და ოფიციალურ წყაროებზე დაფუძნებული ინფორმაცია მიეწოდება.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
გამოქვეყნებული მონაცემები მიუთითებს, რომ 2025–2026 წლების საექსპორტო სეზონზე საქართველოდან თხილისა და ვაშლის ექსპორტმა როგორც რაოდენობრივი, ისე ღირებულებითი თვალსაზრისით ზრდა აჩვენა. ფასების ზრდასთან ერთად, საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაცია და პროდუქციის ხარისხის შენარჩუნება რჩება იმ ფაქტორებად, რომლებიც მომავალ პერიოდებში განსაზღვრავს აგროსასურსათო სექტორის განვითარებას.
წყაროები
- საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო. აგროპროდუქციის ექსპორტის სტატისტიკა, 2025–2026. https://www.mepa.gov.ge
